Qarpızı necə seçək ki: ZƏHƏRLƏNMƏYƏK?

Yay aylarında qarpız yüksək su tərkibi sayəsində isti günlər üçün ideal və sərinlədici seçim sayılır.

Lakin hər yay mövsümündə qarpızdan zəhərlənmə halları ilə bağlı xəstəxanalara müraciət edənlərin sayı artır.

Zəhərlənmənin əsas səbəblər arasında məhsulun vaxtından əvvəl yığılması, saxlanma şəraitinə əməl olunmaması, satış zamanı gigiyena qaydalarının pozulması və bəzən də süni yetişdirmə üsulları dayanır. 

Mövzu ilə bağlı “Cebheinfo.az”-a açıqlama verən qida eksperti Seymur Qafarov bildirdi ki, zəhərlənmələr qarpızın yetişdirilmə, saxlanılma şəraitindən asılıdır:

“Yay mövsümündə qarpıza tələbatın artması ilə yanaşı, qida zəhərlənməsi hallarının çoxalması müşahidə olunur. Bu tendensiya qida təhlükəsizliyi nöqteyi nəzərdən daima diqqətdədir və ictimai sağlamlıq baxımından risk dəyərləndirməsi tələb edir. 

Qarpızdan zəhərlənmənin əsas səbəblərindən biri tez yetişdirilmə məqsədilə istifadə olunan kimyəvi gübrələr düzgün dozada tətbiq edilmədikdə insan sağlamlığı üçün təhlükəli nitritlərə çevrilir. Bu, mədə-bağırsaq pozuntuları və hətta qan oksigen çatışmazlığı ilə nəticələnə bilər. 

Həmçinin yetişməmiş, çatlamış və ya açıq havada saxlanılan qarpızların səthində mikroorqanizmlər sürətlə artaraq potensial toksik təsirlər yarada bilər. Yol kənarlarında, toz və qazın təsiri altında, günəş altında saxlanılan qarpızlar kontaminasiyaya açıq qalır. Bu amil xüsusilə kəsilmiş halda satılan məhsullarda risk faktoru kimi önə çıxır”. 

Onun sözlərinə görə, qarpız alarkən bir neçə məqama xüsusi diqqət yetirmək lazımdır: 

“Qarpızın mövsümə uyğun olaraqluq iyulun sonu  - avqustun əvvəli alınması tövsiyə olunur. Mat qabıqlı, qurumuş saplaqlı və alt hissəsi tünd sarı rəngli olmalıdır. Həmçinin satış yeri yol kənarında deyil, xüsusi sanitar – gigiyenik şəraitdə olmalıdır. 

Qarpız kəsməzdən əvvəl ilıq su ilə yaxşıca yuyulmalı və qurudulmalıdır. Qarpız tərkibinə görə həm maye balansını qoruyan, həm də yay mövsümünə uyğun enerji qaynağıdır. 

Lakin düzgün seçim və saxlanma praktikasına əməl edilmədikdə, sağlamlıq üçün risk yarada bilər”. Qida təhlükəsizliyi üzrə ekspert kimi, məsuliyyətli istehlakçılıq davranışının təşviqi və normativ biliklərin tətbiqi bu sahədə zəruridir”.

Gülər 
“Cebheinfo.az”