Qarşıdakı 20 ildə dünyanı hansı siyasi təlatümlər gözləyir?

Gələcək dünyanın siyasi proqnozlarını hazırlayan  ABŞ Milli Kəşfiyyat Şurasının 2040-cı ilə qədər verilmiş futuroloji proqnoz-təhlilərində dünyanı qarşıkı 20 ildə nələrin gözlədiyi əks edilib.

Bu trendlər hansılardır?

Qarışıq və gərgin illər bir sıra aspektləri özündə ifadə edəcək.

-Pandemiyadan sonra başlanmış iqtisadi böhran son 20 ildə formalaşmış orta təbəqəyə zərbə vuracaq və bu təbəqə hökümətlər üçün əsas problemə çevriləcək.

-Millətçilik artacaq. Milli-dini və mədəni qruplar ictimai rəyi müəyyən edəcək faktora çevriləcək.

-Vətəndaş kimliyi zədələnəcək.

-Sosial şəbəkələr ictimai rəy liderlərini yetişdirəcək və onların nəzarətində böyük sayda viral qruplar yaranacaq.

Güc getdikcə məzmun generatorlarına və onu görən arbitrlərə məxsus olacaq. Sosial media platformaları şəxsiyyət qruplarını gücləndirəcək və ya yeni və gözlənilməz qruplaşmalar yaradacaq.

-Sürətli sosial və iqtisadi dəyişikliklərin təsirindən didərgin düşdüyünü hiss edən bir çox insanlar köhnə ənənələrin pozulmasından narazıdırlar. Onlar başa düşürlər ki, başqaları sistemdən öz hesablarına faydalanır.

-Korrupsiya hökumətlər üçün ən ciddi problemə çevriləcək. Cəmiyyət iqtisadi böhran nəticəsində gəlirlərinin azalmasını əsas səbəbini bu faktorda görəcək. Korrupsiya hökumətə inamı sarsıdır. İnsanların siyasi gücün zəngin elitada cəmləşdiyi hökumətlərə etibarını zəiflədir. Təhlilə görə, korrupsiya hazırda siyasi dəyişikliklərə ehtiyacı müəyyən edən ən dominant amillərdən biridir.

Maraqlı olan məsələ süni intellektlə bağlıdır.

-Süni intellekt, 5G və İnternetə çıxışı genişləndirən digər texnologiyalar inkişaf etdikcə insanların nəyin real olduğunu müəyyən etməkdə çətinlik çəkəcəklər. Bu isə ictimai etimadı daha da sarsıda bilər.

-Bərpa olunan enerji mənbələrinə keçid rəqabəti artıracaq.

Təhlillərdə qeyd olunur ki, qlobal və yerli problemlər, o cümlədən iqtisadi gərginliklər, demoqrafik dəyişikliklər, ekstremal hava hadisələri və sürətli texnoloji dəyişikliklər dünya əhalisinin böyük hissəsi tərəfindən fiziki və sosial təminatsızlıq anlayışını artırır.

COVID-19 pandemiyası bu iqtisadi və sosial problemləri daha da gücləndirir. Bir çox insanlar, xüsusən də daha az qazancı olanlar öz perspektivləri ilə bağlı getdikcə pessimist olur. Onlar hökumətin fəaliyyətindən məyus olur və hökumətlərin elitalara üstünlük verdiyinə və ya yanlış siyasət apardığına inanırlar.

Nefti daha səmərəli və ucuz çıxara bilən və ya iqtisadiyyatlarını şaxələndirə bilən hökumətlər keçiddən daha yaxşı çıxa biləcəklər.

Futuroloq-təhlilçilər bildirir ki, yeni imkanlardan istifadə edən, təzyiqlərə uyğunlaşan, artan sosial problemləri idarə edən, öz əhalisinin təhlükəsizliyini və iqtisadi rifahını təmin edən hökumətlər öz legitimliyini qoruya biləcək.

Xaqani SƏFƏROĞLU

Paylaş