Qayalıq ərazilərdə hava çox tez tez dəyişir, EHTİYATLI OLUN!

Təhlükəsizlik qaydalarına əməl edilməsə, hər addımımızın nəticəsi bədbəxt hadisələrlə nəticələnə bilər

Kəlbəcərdə 54 yaşlı kişi qayadan yıxılıb. Hadisə rayonun Rəhimli kəndində qeydə alınıb. Gəncə şəhər sakini U.Verdiyev qayalıq ərazidə hərəkət edərkən qəfil ayağı sürüşüb. Kəndli aldığı xəsarətlərdən ölüb. Faktla bağlı araşdırma başlayıb.

Əməyin mühafizəsi və texniki təhlükəsizlik məsələləri üzrə ekspert Orxan Musayev "Sherg.az"a bildirib ki, qayalıq və dik relyefli ərazilərdə hərəkət zamanı baş verən bədbəxt hadisələr təəssüf ki, çox vaxt ciddi xəsarət və ölümlə nəticələnir:

“Bu kimi ərazilərdə risklər həm təbii şəraitdə, həm də insanın hazırlıqsız hərəkət etməsindən qaynaqlanır. Təhlükəsizliyi təmin etmək üçün bir neçə istiqamətdə tədbir görmək vacib hesab olunur. Düzgün geyim və avadanlıq seçimi, hərəkət texnikasına əməl etmək, hava şəraitini nəzərə almaq və fərdi mühafizə vasitələrindən istifadə etmək lazımdır. Qayalıq ərazilərdə ayaqqabı sadəcə geyim elementi deyil, bu, həyatımızı qoruyan bir vasitədir. Təhlükəsiz sayılan ayaqqabılar dərin və sürüşməyə qarşı protektorlu, sərt altlıqlı ayağı möhkəm saxlayan və dağçılıq tipli olmalıdır. Protektorun dərinliyi torpaq, daş və nəmli səthlərdə möhkəm tutuş yaratmalı, altlıq çox yumşaq və ya hamar olmamalıdır. Çünki belə ayaqqabılar qayalı səthlərdə sürüşmə riskini kəskin artırır. Sadə idman ayaqqabıları, gündəlik şəhər ayaqqabıları və ya düz altlı modellər belə yerlərdə təhlükəlidir. Geyim seçiminə gəldikdə isə, burada qatlı geyim sistemi daha uyğundur. Birinci qat bədəni quru saxlayan, nəfəs alan sintetik materiallardan, ikinci qat izolyasiyanı təmin edən isti materiallardan olmalı, üçüncü qat isə külək və su keçirməyən, eyni zamanda nəfəs alan materiallardan hazırlanmalıdır. Qayalıq ərazilərdə hərəkət zamanı bədən temperaturunun tez dəyişməsi mümkündür. Ona görə də geyim həm isti saxlamalı, həm də tər və nəm hissini minimuma endirməlidir. Qayalıq ərazilərdə hərəkət texnikasının xüsusiliyi barədə önəmi  qeyd etmək istərdim. Çünki bu təhlükəsizliyin əsas hissəsidir. Qayalıq və dik ərazilərdə addımlarımızı kiçik və idarəli atmaq vacibdir. Çox böyük addımlar bədənin tarazlığını poza bilər. Əllər sərbəst olmalıdır və lazım gəldikdə dayaq kimi qayalıqlardan çubuqlardan və dağ bastonlarından istifadə edilməlidir. Xüsusilə eniş zamanı dizləri bir qədər bükülü saxlamaq, bədənin ağırlıq mərkəzini aşağı salmaq tarazlığı artıran amillərdən hesab olunur. Həmişə səyahət zamanı səyahətdən öncə ərazinin vizual qiymətləndirilməsi həyata keçirilməlidir. Yola çıxmazdan əvvəl gedəcəyimiz marşrutu bilməliyik. Boş daşlar, sürüşkən yosunlu sahələr, nəmli qayalar, qum və çınqıl yığınlarından uzaq durmaq lazımdır. Ərazidə qar, buz və ya güclü külək varsa, risk bir neçə dəfə artır. Bu halda ya səyahəti təxirə salmaq, ya da marşrutu dəyişmək lazımdır. Təhlükəsizlik baxımından tək hərəkət etməmək, qızıl qaydadır. Ən azı iki nəfərlə hərəkət etmək hətta təcrübəli dağçılar üçün də həyati əhəmiyyət daşıyır. Çünki qəza halında tək olan şəxsin kömək çağırması çətinləşir. Yanımızda mütləq mobil telefon, əlavə batareya və bəzən radio rabitə cihazları olmalıdır. Səyahət zamanı fərdi mühafizə vasitələri də unudulmamalıdır. Qayalıq ərazilərdə başı zərbədən qorumaq üçün dəbilqə, eniş, yoxuş zamanı isə dizlik və dirsəklik kimi qoruyuculardan istifadə etmək xəsarət riskini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır. Qayalıq ərazilərdə hava çox tez dəyişə bilər. Günəşli havada yola çıxıb, yağış, qar və ya dumanla qarşılaşmaq mümkündür. Qayalıq və dik ərazilərdə hər addımımızın nəticəsi bədbəxt hadisələrlə nəticələnə bilər. Bu nəticələrdən qaçmaq üçün isə təhlükəsizlik qaydalarının tələbi önəmli tutulmalıdır. Təhlükəsizlik yalnız avadanlıqla təmin edilmir. Bu, əsasən diqqət, təcrübə və qaydalara riayət etməklə formalaşır. Əgər bütün bu tədbirlər yerinə yetirilərsə, biz belə faciələrin qarşısını əhəmiyyətli dərəcədə ala bilərik”.