Qədim artefakt, yoxsa Davudun möhürü?

İsrail ərazisində yerləşən yəhudeya təpələrindəki bir ailə gəzintisi zamanı təsadüfən üç yaşlı Ziv Nitzan yerli arxeoloqların qədim skarab möhürü kimi müəyyən etdikləri qədim artefaktı aşkara çıxarıb.
Reyting.az xəbər verir ki, bu barədə "Israel Antiquities Authority" təşkilatının mətbuat xidməti məlumat yayıb.
Məlumata görə, tədqiqatçılar bunun dünyada ilk tapıntı olduğunu bildiriblər.
Tapıntı qədim dini mətnlərdən məlum olduğu kimi, Davudla Qolyat arasında baş vermiş Bibliya döyüşünün olduğu güman edilən Tel-Azekiah bölgəsində üzə çıxıb.
Ziv ailəsi dərhal bu qədim, nadir tapıntını İsrail Qədim Əşyalar İdarəsinə veriblər. Mütəxəssislər təsdiqləyiblər ki, möhür tunc dövründə çox geniş yayılmış skarab amuletidir.
Alimlərin fikrincə, çox qədim dövrlərdə Misirdən gələn bu cür əşyalar yenidən doğulmağı simvolizə edib, eyni zamanda uğur gətirən şəxsi möhür və ya ritual obyekt kimi istifadə olunub.
"Ziv tərəfindən tapılmış və təhvil verilən bu qədim skarab-möhür artıq buradakı artefaktlara, indiyə qədər aşkar olunmuş Misir və Kənan tapıntılarının çox uzun bir siyahısına qoşulur", - deyə məlumat verən professor və Tel-Azekedəki qazıntıların direktoru Oded Lipşitz tapılan artefaktın tarixinin təxminən eradan əvvəl 1800-cü ilə aid olduğunu bildirib.
Bəzi alimlər tərəfindən fərqli, həmçinin iddialı fikirlər səslənsə də, lakin bu qədim möhürün yəhudilərin hökmdarı, eləcə də peyğəmbər Davuda və yaxud çevrəsində olan digər bir şəxsə aid olub-olmadığını sübut edən tarixi faktlar yoxdur.
Ancaq araşdırmalarda iştirak edən elm adamları bildiriblər ki, artefakt qədimdir və İsrail krallıqları yaranmazdan əvvəl bu bölgədə məskunlaşmış, yerli əhali sayılan Kənan xalqının mədəniyyətinə aiddir.
İsrail Qədim Əşyalar İdarəsi bildirir ki, tamamilə bənzərsiz olan bu qədim, nadir möhür tezliklə Yerusəlim şəhərində keçirilməsi planlaşdırılan Pasxa sərgisinə çıxarılmaqla, ilk dəfə nümayiş ediləcək.
Oqtay QORÇU