Qədir gecəsi də sərxoşam meydən.... Ömər Xəyyamın rübailəri

Bu gün dahi fars şairi, riyaziyyatçısı, astronomu və filosofu Ömər Xəyyamın anım günüdür.
Kulis.az bu münasibətlə müəllifin rübailərini təqdim edir.

Dünən meyxanədə mən bir qoacadan,
Soruşdum ki, gedib bu qədər insan,
Onlardan xəbər ver. Dedi: - Şərab iç!
Gedənlər qayıtmaz bir də heç zaman.

***

Əfsus gəncliyimin dövranı getdi,
Ömrümün son bahar zamanı getdi,
Gənclik dedikləri o quş bilmirəm,
Nə zaman tərk edib bu canı getdi.

***

Əkmə qəm ağacı qəlbində bir an,
Şadlıq kitabını oxu hər zaman.
Şərab iç, xoş keçin, bəlli bir şeydir
Dünyada nə qədər yaşayır insan.

***

Mey içsən, ağıllı bir insanla iç,
Ya incə gülüşlü bir cananla iç.
Çox içmə, gizlin iç, meyə alışma,
İçsən, xumar gözlü bir ceyranla iç.

***

Çətin sövdalara düşmə heç zaman,
Doldur piyaləni, nuş et durmadan.
Üzümün qızıyla oturub kef çək,
Haram qız yaxşıdır, halal anadan.

***

Biz getsək, yenə də duracaq cahan,
Bizdən qalmayacaq bir iz, bir nişan.
Biz yoxkən çəkmirdi o heç bir zərər,
Getsək də, görünməz onda bir nöqsan.

***

Madam çox yaşamır dünyada insan,
Meysiz, sevgilisiz yaşama bir an,
Axtarma qədimdir, təzədir aləm,
Biz getdik, nə olur qoy olsun cahan.

***

Bu gündən sabaha yetişərmi ad?
Xəyaldır sabahçün bəslənən əməl.
Könlün oyaq ikən vaxtı itirmə,
Daim yaşamağa vaxt verməz əcəl.

***

Gəlişimdən fayda görmədi həyat,
Getsəm də, dəyişməz qoca kainat.
Bu gəliş-gedişin səbəbi nədir?
Eşidə bilmədim kimsədən, heyhat.

***

Cənnət, cəhənəmə girən yox, könül,
Gedib o dünyanı görən yox, könül,
Ümid və qorxumuz o şeydəndir ki,
Onlardan heç nişan verən yox, könül.

***

Bu fələk çox insan əkib biçmişdir,
Dərd çəkmək, qəm yemək faydasız işdir,
Ey saqi, durma, tez mənə badə ver!
Mey içim, olanlar olub keçmişdir.

***

Yaşasan üç yüz il, beş yüz il, min il,
Bu köhnə dünyadan gedəcəksən, bil.
İstər dilənçi ol, istərsə şah ol,
Məzarda qiymət bir, iki cür deyil.

***

Sən könül qırmağı eyləsən adət,
İnsan incitməyi bilsən səadət,
Ağlın matəmində otur, ey nadan.
Bil ki, əskik deyil səndən rəzalət.

***

Dünya - ömrümüzdən keçən bir andır,
Ceyhun - gözümüzdən axan neysandır.
Cəhənnəm - çəkdiyin bihudə dərddir,
Cənnətsə xoş keçən rahat zamandır.

***

Kimin bir çörəklik buğdası vardır,
Başını çəkməyə yuvası vardır,
Nə ağadır, nə də kimsəyə nökər,
Şad olsun, zənn etsin dünyası vardır.

***

Ömrümdə heç ayıq olmamışam mən,
Qədir gecəsi də sərxoşam meydən.
Dodağımda qədəh, küplə döş-döşə,
Yatıb qalacağam yerdə sübhətək.

***

Mənə həyat verən sənsən, neyləyim,
İpimi əyirən sənsən, neyləyim!
Yaxşılıq, yamanlıq nə gəlsə məndən,
Yazıb rəva görən sənsən, neyləyim!

***

Bilmirəm yaradan nə verib mənə,
Cənnətə gedərəm, ya cəhənnəmə.
Burda saz, mey, gözəl çəmən olsa nəqd.
O nisyə cənnəti verərəm sənə.

***

Bir şüşə mey olsa, bir divan olsa,
Bir az çörək olsa, xoş zaman olsa,
Mənə xarabalıq xoşdur saraydan –
Yanımda mehriban bir canan olsa.

***

Gəl keçən günləri yadına salma,
Sabahın hayına indidən qalma.
Burax keçmişləri, gələcəkələri,
Xoş keçir halını, qüssəyə dalma.

***

Biz qəflət toruna düşmüş bir quşuq.
Dünyanın dərdindən cana doymuşuq.
Nə gəlmək arzumuz olub, nə getmək,
Bu damsız, qapısız yerə uymuşuq.

***

Qızıla, gümüşə uyma dünyada,
Vermə pul yığmaqla ömrünü bada.
Nəfəsin sönməmiş dostlarınla ye.
Öldün düşmən yeyər, bunu sal yada.

***

Bu ucsuz-bucaqsız göyün altında
Şən keçin, dövranda az deyil cəfa.
Sənə növbət çatdı heç ah eyləmə,
Hamı gedəcəkdir, çünki torpağa.

***

Mey qəmi dağıdır, kefi edir saz,
Meydə olan ətir çiçəkdə olmaz.
Dünyada kədəri dağıdacaq şey
Yaqut rəngli meydir, ipək telli saz.

***

Yazıq o qəlbə ki, odu yox əsla,
Bir gözəl eşqinə deyil mübtəla.
Sevgisiz, sevdasız keçirdiyin gün.
İnan ki, ən yaman gündür dünyada.

***

Nəşəli qəlbini kədərlə üzmə,
Xoş günü möhnətin daşıyla əzmə.
Dünyada qeybdən xəbər verən yox,
Mey iç, sevgilisiz dolanıb gəzmə.

***

Ey dördlə yeddinin məhsulu insan,
Bu dördlə yeddidə nə qovrulursan!
Mey iç ki, min dəfə demişəm sənə,
Bir kərə getdinmi, dönməzsən, inan.

***

Gül rəngli badə iç gül mövsümündə,
Neyin naləsində, sazın səsində.
Mey içib qəlbimi şad edirəm mən,
İçmirsən, özün bil, get daş ye sən də.

***

Vurub piyaləmi devirdin, Allah,
Eyşimi matəmə çevirdin, Allah!
Bu al şərabımı tökdün torpağa,
Yoxsa sərxoşluqmu sevirdin, Allah!

***

O gün ki, fələkçün at yəhərləndi,
İşıqlı ulduzlar göydə hərləndi.
Günahımız nədir bilmirəm, o gün
Qəzadan bizimçün bu qismət endi.