Qəhvə içib yola çıxan sürücülərin nəzərinə: 20 kilometr sonra...

Müasir elektron sistemlər sükan arxasında yuxulama ilə bağlı qəzaların sayını azaltsa da, nə bu texnologiyalar, nə də qəhvə və qəlyanaltılar ən vacib amili - istirahət rejimini əvəz edə bilər.

Milli.Az oxu.az-a istinadən xəbər verir ki, mütəxəssislər bu barədə "AvtoVzglyad" portalına müsahibələrində bildiriblər.

Ekspert Sergey Demidovun təqdim etdiyi statistikaya görə, yuxululuq səbəbindən baş verən qəzalara avtomobillərin aşması, yuvarlanması və yoldan qəfil çıxması halları daxildir. Son 15 il ərzində bu cür yol-nəqliyyat hadisələrinin ümumi həcmdəki payı təxminən 1,5 dəfə, tezliyi isə 5,5 dəfə azalıb. Bu müsbət tendensiyanın əsas səbəblərindən biri elektron köməkçilərin geniş yayılmasıdır.

Avtomobil üzrə ekspert Yevgeni Lipovitski qeyd edib ki, hazırda hətta yerli istehsal olan avtomobillərdə belə quraşdırılan kurs sabitliyi sistemi sürücüləri idarəetmə xətalarından və sürüşmələrdən etibarlı şəkildə qoruyur.

Yuxulama problemi ilə mübarizə aparmaq üçün bəzi Asiya istehsalçıları sürücünün baxış istiqamətini və göz qırpma tezliyini izləyən sensorlar tətbiq edirlər. Bəzi modellər isə sürücünün idarəetmə qabiliyyətini itirdiyini müəyyən etdikdə avtomatik olaraq avtomobili yolun kənarına çəkə bilir. Lakin bu cür sistemlər hələ də geniş yayılmadığı üçün ən yaxşı təhlükəsizlik qarantiyası sağlam düşüncə və düzgün sürücülük vərdişləridir.

Lipovitskinin sözlərinə görə, yorğunluq qaçılmazdır və səkkiz saatdan çox fasiləsiz gümrah qalmaq, yaxşı reaksiya göstərmək qeyri-mümkündür. O, ekstremal sürücülük kurslarında iştirak etməyi və yorğunluqla yalnız vaxtında istirahət etməklə mübarizə aparmağı məsləhət görür. Tam yatmaq mümkün olmadıqda, avtomobili yanacaqdoldurma məntəqəsində və ya istirahət zonasında saxlayaraq maşının içindəcə mürgüləmək olar: 20-30 dəqiqəlik qısa yuxu sürücüyə daha bir neçə saatlıq iş qabiliyyəti qazandıracaq.

Bununla yanaşı, mütəxəssis kofeinə həddindən artıq güvənməkdən çəkinməyə çağırır və "20-ci kilometr" effektinə diqqət çəkir. Statistikaya əsasən, yanacaqdoldurma məntəqəsindən məhz bu məsafədə uzaqlaşdıqdan sonra qəzaların sayında kəskin artım müşahidə edilir. Ehtimal olunur ki, sürücülər stansiyada qəhvə içirlər və təxminən 20 dəqiqə sonra gümrahlıq hissi yuxululuqla əvəz olunur. Buna səbəb kimi içkinin tərkibindəki əks təsir göstərən və bədəni rahatladan teobromin maddəsi göstərilir. Digər izaha görə isə kofeinin təsirinin azalması və həddindən artıq yorğunluq səbəbindən yuxululuq yenidən yaranır.

Uzunmüddətli fasilə etmək imkanı yoxdursa, Lipovitski kreker və ya çips yeməyi tövsiyə edir (xırtıltı səsi beyni bir qədər stimullaşdırır), həmçinin turş meyvə və ya giləmeyvələrdən istifadə etməyi məsləhət görür.

Bütün bunlara baxmayaraq, portalın müsahiblərinin yekun rəyinə görə, nə müasir elektron qurğular, nə də kofein və çipslər sükan arxasında düzgün istirahət rejimini əvəz edə bilər. Çünki hər avtomobildə qabaqcıl təhlükəsizlik sistemləri mövcud deyil və sürücünün əlinin altında həmişə qəhvə və ya qəlyanaltı tapılmaya bilər.

Müəllif: Tural Hüseyn (Milli.Az redaktor)