Icma.az
close
up
RU
Qələm, yoxsa silah? Yazıçılar müharibə sınağında KONKRET

Qələm, yoxsa silah? Yazıçılar müharibə sınağında KONKRET

Konkret.az saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Tarix boyu yazıçılar və sənət adamları cəmiyyətin vicdanı kimi çıxış ediblər. Müharibə və zorakılıq mövzusu isə bu vicdanın ən ağır sınaqlarından biri olub. Məsələn, Lev Tolstoy və Ernest Heminquey kimi ədiblər müharibəni fərqli prizmadan təsvir etsələr də, onun insan talelərinə təsirini dərin şəkildə ortaya qoyublar.

Bu gün də sual aktuallığını qoruyur: sənət adamı müharibəyə qarşı açıq mövqe sərgiləməlidirmi, yoxsa sənət siyasətdən kənarda qalmalıdır?

Mövzu ilə bağlı KONKRET.az yazıçılar arasında sorğu keçirib:

Qan Turalı

Sənətkar daima ədalətsiz müharibəyə qarşı olmalıdır. Ancaq müharibə ədalətlidirsə, onda sənətkar hamıdan qabaqda getməlidir. Sartrın ya da Sovet yazıçılarının İkinci Dünya müharibəsindəki mövqeyi buna aydın misaldır.

Günel Natiq

“Yazıçı müharibəyə qarşı olmalıdır” kimi məcburi bir qayda yoxdur. Məsələn, Ernest Heminquey insan hisslərinin ən dərin qatlarına ensə də, insan duyğularını anlamaq sənətinə malik olsa da, özü müharibədə iştirak etmişdi. Lev Tolstoy isə müharibənin ağrılarını göstərərək ona qarşı çıxırdı.

Bu məsələdə birtərəfli mövqe tutmaq çətindir. Məsələn, mən bir insan və qələm sahibi kimi müharibəyə qarşıyam, hətta kiçik bir canlıya belə zərər vermək mənə ağır gəlir. Amma digər tərəfdən işğal olunmuş torpaqlarımız, itirilmiş uşaqlıq xatirələrimiz var idi və onları geri qaytarmaq lazım idi. Məncə, yazıçının əsas vəzifəsi müharibəni ya tərifləmək, ya da tənqid etməkdən çox, onun həqiqətlərini göstərməkdir.

Qurban Yaquboğlu

Yazıçı istənilən mövzuya münasibət bildirə bilər: böyük insan toplumlarına zərər yetirən müharibə və irqi ayrı-seçkilikdən tutmuş kiçik və ya nisbətən kiçik icmalara, xalqlara əziyyət verən korrupsiyaya, işsizliyə, kütləvi riyakarlığa, vətəndaş qarşıdurmasına kimi – hər şeyə. Danışan, mövqe bildirən yazıçı, mənim bildiyimə, oxuduğuma görə yalnız bir meyardan çıxış etməyə borcludu – həmişə ədalətin tərəfində dayanmalıdı. O, susa da bilər. Susmaq bir çox kontekstlərdə ədalətsizlikdən yayınmaq kimi yozulmalıdı. “Yazıçı filan şeyə qarışa bilməz, qarışmamalıdı” deyə bağıra-bağıra özünü kənarda saxlamaq riyakarlığın bir növüdü. Ola bilsin, aşağı dozalı riyakarlığın…

Dəniz Pənahova
KONKRET.az

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:160
embedMənbə:https://konkret.az
archiveBu xəbər 18 Mart 2026 19:08 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see348

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see346

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see337

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see336

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see320

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see315

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see303

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see301

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see300

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see297

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see287

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see286

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see279

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see269

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see267

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see259

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see254

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see239

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see234

Nəhəng gəmidə NAMƏLUM XƏSTƏLİK yayıldı 150 yə yaxın insanda QORXULU ƏLAMƏTLƏR

20 Noyabr 2026 15:17see210
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri