Qəzzadakı atəşkəsə təhdid: Vaşinqtondan HƏMAS a xəbərdarlıq edilib

ABŞ rəsmiləri HƏMAS-la danışıqlar aparır, amma... – Tramp təhdidində ciddidir?

ABŞ rəsmiləri Vaşinqtonun terror qruplaşması kimi tanıdığı Fələstinin radikal HƏMAS təşkilatının nümayəndələri ilə danışıqlar və müzakirələr aparıblar. “Amerikanın Səsi” məlumat verir ki, bu barədə Ağ Evin mətbuat katibi Karolayn Levit bildirib. Qeyd olunur ki, Qətərin paytaxtı Dohada danışıqların təsdiqlənməsi İsrail-HƏMAS atəşkəs danışıqlarında qeyri-müəyyənlik olduğu bir vaxta təsadüf edir. Levit danışıqların mahiyyəti ilə bağlı təfərrüatları açıqlamaqdan imtina edib. Bildirib ki, İsrail HƏMAS rəsmiləri ilə birbaşa əlaqəyə dair məsləhətləşib. Həmçinin deyib ki, "Amerikalıların həyatı bundan asılıdırdır".

İsrail rəsmiləri bildiriblər ki, Qəzzada 24-ə yaxın girov, o cümlədən Amerika vətəndaşı Edan Aleksandr, həmçinin ən azı 35 nəfərin cəsədi hələ də saxlanılır.

İsrail-HƏMAS arasında atəşkəsin davam etdirilib-etdirilməməsi qeyri-müəyyən olaraq qalır. Prezident Donald Tramp HƏMAS-ın israillilərin ABŞ-ın nümayəndəsi Stiv Vitkoff tərəfindən hazırlandığını iddia etdiyi yeni atəşkəs təklifinin şərtləri ilə razılaşmadığı təqdirdə, İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahunu döyüşə qayıtmaqdan uzaqlaşdırmaq niyyətində olmadığını bildirib.

Məlumata görə, Trampın girovlarla iş üzrə xüsusi elçi vəzifəsinə namizədi Adam Boler HƏMAS-la birbaşa danışıqlarda iştirak edib. Yeni plan HƏMAS-dan atəşkəsin uzadılması və davamlı atəşkəs üçün danışıqların aparılması vədi müqabilində qalan girovlarının yarısını azad etməyi tələb edir. İsrail daha çox fələstinli məhbusun azad edilməsindən bəhs etməyib. Bu isə birinci mərhələnin əsas komponenti idi.

HƏMAS-dan isə bu məsələlərə reaksiya özünü çox gözlətməyib. Hərəkatdan bildirilib ki, Trampın təhdidləri İsraili Qəzza zolağında atəşkəs razılaşmasından imtina etməyə təşviq edir. Təşkilatın bu bəyanat Trampın “HƏMAS-ın Qəzzada saxlanılan qalan girovları azad etmədiyi təqdirdə cəhənnəm hesabı verməli olacaq” deməsindən bir gün sonra verilib.

“Girovların hamısını sonra deyil, indi azad edin və öldürdüyünüz insanların bütün cəsədlərini dərhal qaytarın, yoxsa sizin üçün bu sondur”, Tramp “Truth Social” platformasında yazmışdı.

Amerika lideri həmçinin bildirmişdi ki, “İsrailə işi bitirmək üçün lazım olan hər şeyi” göndərir: “Əgər siz mənim dediyimi etməsəniz, heç bir HƏMAS üzvü təhlükəsiz olmayacaq”.

Atəşkəsin birinci mərhələsi ötən şənbə günü başa çatıb. Onun çərçivəsində HƏMAS 33 israilli və beş taylandlı girovu, İsrail isə 2000-ə yaxın fələstinli məhbusu azad edib.

Ağ Ev çərşənbə günü HƏMAS ilə birbaşa danışıqlar apardığını təsdiqləyib. Məsələ ilə bağlı məlumatlı mənbələr bildiriblər ki, danışıqlarda əsas diqqət hələ də Qəzzada saxlanılan amerikalı girovların azad edilməsinə yönəlib.

Ağ Evin mətbuat katibi Levit danışıqları “Amerika xalqı üçün doğru olanı etmək üçün yaxşı niyyət səyi” kimi qiymətləndirib.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahunun ofisi bəyanatda bildirib ki, İsrail “HƏMAS ilə birbaşa danışıqlara dair mövqeyini ABŞ-a çatdırıb”.

Qəzzada müharibə 2023-cü ilin oktyabrında HƏMAS-ın İsrailə təxminən 1200 adamın ölümü və 250 nəfərin girov götürülməsinə səbəb olan hücumu ilə başlayıb. Fələstin Səhiyyə Nazirliyinin məlumatına görə, İsrailin Qəzzada həyata keçirdiyi əks-hücum nəticəsində 48,400-dən çox fələstinli həlak olub.