Qiymətlər qalxacaq, lakin... AÇIQLAMA

Son vaxtlar qlobal neft bazarlarında qiymət azalmaları müşahidə olunur. Yaxın Şərqdə dəyişən vəziyyət, OPEC+ ölkələrinin istehsal siyasətindəki addımlar və qlobal iqtisadi trendlər nəzərə alındıqda, neftin qiymətinin gələcək istiqaməti ilə bağlı müxtəlif ehtimallar irəli sürülür.

İqtisadçı Akif Nəsirli Sfera.az-a açıqlamasında bildirib ki, neft bazarının davranışını proqnozlaşdırmaq çətindir, çünki qiymət bir çox amillərin təsirindən formalaşır.

“Bununla belə, hazırkı məlumatlar və trendlər qiymətlərin yaxın dövrdə aşağı yönlü hərəkət edə biləcəyini göstərir. OPEC+ qrupu istehsal siyasətində ehtiyatlı olsa da, bəzi ölkələr artıq məhdudiyyətlərin mərhələli şəkildə aradan qaldırılmasına başlayıb: Noyabr ayı üçün OPEC+ tərəfindən 137 min barrel/gün artım qərarı qəbul olunub. Bu, bazarın gözlədiyi kimi böyük artım deyil, lakin təklifin mərhələli şəkildə genişlənməsi gözlənilir”.

İqtisadçı əlavə edib ki, ABŞ, Kanada və Braziliya kimi qeyri-OPEC ölkələrindən təklifin artması da bazarda qiymətləri aşağı yönəldən əsas amillərdəndir.

“Beynəlxalq Enerji Agentliyi 2025-ci ildə dünya üzrə neft təklifinin 1,8 milyon barrel/gün artacağını proqnozlaşdırır. Dünya iqtisadiyyatında durğunluq riskləri, Çin–ABŞ ticarət gərginliyi və Qəzza atəşkəsi kimi hadisələr neftin “risk primini” azaldaraq qiymətlərə təzyiq yaradır. Hazırda geopolitik risklər əvvəlki qədər yüksək deyil. Bu da bazarın sabitləşməsinə və qiymətlərin müəyyən qədər geriləməsinə səbəb olur. ABŞ Enerji İnformasiya Agentliyinin proqnozlarına görə, ölkənin neft hasilatı 2025-də rekord səviyyəyə çatacaq. Bu da bazarda təklif bolluğuna gətirib çıxara bilər”.

Akif Nəsirli hesab edir ki, Yaxın Şərqdə baş verə biləcək toqquşmalar və xüsusilə Hörmüz boğazının bağlanması kimi ssenarilər qiymətlərin qısamüddətli artımına səbəb ola bilər. Lakin bu cür təsirlərin uzunmüddətli olacağı ehtimal edilmir:

“Əgər istehsal artımı davam edərsə və tələbdə bərpa müşahidə olunmazsa, neft qiymətləri daha da enə bilər. Lakin Yaxın Şərqdə hərbi toqquşmalar və ya infrastruktur zədələri kimi hadisələr baş verərsə, qiymətlər birdən-birə qalxa da bilər”.