Qızıl, yoxsa daşınmaz əmlak?

"Qızılın bahalaşması dünya iqtisadiyyatı ona alternativ görmədiyi zamanlarda baş verir və bu prosesin gələcəkdə də davam edəcəyi gözlənilir. ABŞ hökumətinin fəaliyyətini dayandırmaq ehtimalları, dollar və digər milli valyutaların alıcılıq qabiliyyətindəki dəyişikliklər, inflyasiya, iqtisadi qeyri-müəyyənlik, dövlətlərin və iqtisadi birliklərin qəbul etdiyi qərarlar, eləcə də istehlak mallarına tətbiq olunan görünməmiş vergilər iqtisadi və siyasi münasibətlərdə müəyyən böhrana səbəb olur".
Bunu Demokrat.az-a açıqlamasında Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin sədri, iqtisadçı ekspert Vüqar Oruc deyib. 
O bildirib ki, belə hallarda ən sabit və dayanıqlı aktiv kimi məhz qızıl ön plana çıxır:
"Tarixən də belə olub, indi də belədir. Artıq iqtisadi güclər hər hansı bir valyutaya tam etimadla söykənməkdə ehtiyatlı davranırlar.Bir müddət əvvəl kriptovalyutalarla bağlı böyük ümidlər yaranmışdı. Lakin kriptovalyutaların bəzi dövlətlərin və maliyyə dairələrinin qərarlarından asılı şəkildə dəyər qazanması və ya itirməsi göstərdi ki, bu istiqamətdə onlardan aktiv investisiya vasitəsi kimi istifadə etmək yanlış addımdır".
Ekspert deyib ki, qızıl və torpaq isə tarixən həm mükafat, həm mülkiyyət forması, həm də sərmayə vasitəsi kimi dəyərləndirilib:
"Hazırda da müşahidə edirik ki, qızıl və daşınmaz əmlak vətəndaşlar üçün əsas maraq doğuran və investisiyanı cəlb edən sahələrdəndir.Qızıl adətən mərkəzi banklar və FED faiz dərəcələrini azaltdıqda dəyər qazanır. Çünki iqtisadi aktivlikdə çətinliklər yarandıqda, pul kütləsini və aktivləri qızılda saxlamaq daha etibarlı hesab olunur. Bu səbəbdən də hazırda qızılın qiymət artımı məhz bu amillərlə izah olunur".
Onun sözlərinə görə, nə qədər ki, iqtisadi sabitlik tam bərpa olunmayıb, beynəlxalq münasibətlərdə gərginliklər qalmaqdadır və dünya tənzimlənmiş sistemə çevrilməyib, qızıl yenə də ən etibarlı mübadilə və aktiv forması kimi qalacaq:
"Lakin bu o demək deyil ki, bütün vəsaitlər qızılda saxlanmalıdır. Mən vətəndaşlara tövsiyə edirəm ki, investisiyalarını diversifikasiya etsinlər. Tarixən və indi də daşınmaz əmlak ən çox sərmayə cəlb edən sahə olub. Son beş ildə qızılın qiyməti orta hesabla 50%-dən çox artıb — bu, əhəmiyyətli göstəricidir. Lakin daşınmaz əmlakla müqayisədə o qədər də yüksək deyil. Bəzi ölkələrdə və regionlarda torpaq və əmlak qiymətləri 200–250%, yəni təxminən 2–2,5 dəfə artıb".
Əfsanə Kamal
Demokrat.az