Icma.az
close
up
RU
Qlobal iş bazarı süni intellektin təsiri altında: Beynəlxalq araşdırmalar nə deyir?

Qlobal iş bazarı süni intellektin təsiri altında: Beynəlxalq araşdırmalar nə deyir?

Redaktor.az portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Qlobal miqyasda süni intellektin (Sİ) əmək bazarına təsiri artıq nəzəriyyə deyil, reallıqdır. Dünyanın bir sıra nüfuzlu institutları tərəfindən aparılan araşdırmalar, xüsusilə inkişaf etmiş ölkələrdə müəyyən sahələrin sürətlə avtomatlaşdırıldığını, digər sahələrdə isə yeni bacarıqlar tələb edən iş imkanlarının yarandığını göstərir.

Redaktor.az xəbər verir ki, "McKinsey Global Institute"nun bu il yayımladığı genişmiqyaslı hesabatda qeyd olunur ki, süni intellekt və avtomatlaşdırma texnologiyaları 2030-cu ilə qədər dünya üzrə təxminən 400 milyon iş yerini riskə ata bilər. Bu, xüsusilə istehsalat, nəqliyyat və müştəri xidməti kimi sektorları əhatə edir.

Lakin hesabatda vurğulanır ki, paralel olaraq yarım milyarddan çox yeni iş yaranacaq əsasən texnologiya, səhiyyə və yaşlılara qulluq sahələrində.

Tokioda yerləşən “Panasonic AI Labs” tərəfindən tətbiq olunan pilot layihədə fabrik işçiləri artıq robot həmkarlarla yan-yana çalışırlar. “Kooperativ Süni İntellekt” (Collaborative AI) adlanan bu sistem insanların bacarıqlarını tamamlayaraq, məhsuldarlığı 35% artırıb.

Şirkətin nümayəndəsi Hiroshi Tanaka qeyd edir:

"Biz robotları insanı əvəz etmək üçün deyil, insanla birlikdə daha effektiv işləmək üçün inkişaf etdiririk".

Avropa İttifaqı isə Sİ-nin geniş tətbiqini nəzarətsiz buraxmaq istəmir. 2025-ci ilin aprelində qəbul edilən **"AI Act"** (Süni İntellekt Aktı), qitə boyunca yüksək riskli texnologiyaların istifadəsinə ciddi məhdudiyyətlər qoyur. Qanuna əsasən, insan davranışını manipulyasiya edən və ya vətəndaş azadlıqlarına təhdid yaradan Sİ sistemləri qadağan olunacaq.

Brüsseldə yerləşən “Centre for AI Ethics” institutunun eksperti Elena Gruber bildirir:

 “Avropa texnoloji yeniliyi qoruyarkən insan hüquqlarını və etik dəyərləri də ön planda saxlayır."

ABŞ-da isə vəziyyət bir qədər fərqlidir. Silikon Vadisində 2023–2025-ci illər arasında süni intellekt sahəsində 4000-dən çox yeni startap fəaliyyətə başlayıb. Bu şirkətlər əsasən təbii dil emalı, tibbi diaqnostika, hüquqi sənəd analizi və robotik proses avtomatlaşdırılması sahəsində ixtisaslaşıb.

“OpenAI”, “Anthropic”, “NVIDIA” və digər texnoloji nəhənglər bu ekosistemi həm maliyyə, həm də texnoloji baxımdan dəstəkləyir.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İqtisadi və Sosial Şurası (ECOSOC) bu ilin əvvəlində yayımladığı hesabatda xəbərdarlıq edir: süni intellektə çıxışı olmayan ölkələr və sosial təbəqələr rəqəmsal ayrım səbəbilə daha da geri qala bilər.

ECOSOC ekspertləri dövlətlərə rəqəmsal inklüzivlik proqramları hazırlamağı tövsiyə edir, xüsusən də təhsil və kənd ərazilərində texnoloji savadlılığın artırılmasını prioritet hesab edirlər.

Qlobal miqyasda süni intellekt əmək bazarını həm təhlükə, həm də imkanlarla dəyişir. Ən mühüm məsələ — ölkələrin və şirkətlərin bu texnoloji transformasiyanı **ədalətli, etik və inklüziv şəkildə idarə edə bilməsidir**. Əks halda, bərabərsizliklər daha da dərinləşə bilər.

Nuriyyə NATİQQIZI

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:189
embedMənbə:https://redaktor.az
archiveBu xəbər 18 İyul 2025 21:02 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see313

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see302

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see289

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see283

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see279

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see269

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see251

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see248

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see245

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see241

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see240

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see238

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see234

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see227

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see226

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see221

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see202

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see197

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see193

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri