Qocalma əleyhinə dərman hazırlanıb: Ömrü 30% uzadır

Alimlər iki xərçəng əleyhinə dərmanın birlikdə yaşlanmanı xeyli yavaşlatdığını aşkar ediblər

Tribunainfo.az xəbər verir ki,  Max Plank Qocalma Biologiyası İnstitutu və London Universitet Kollecinin alimləri müəyyən ediblər ki, iki xərçəng əleyhinə dərmanın – rapamisin və trametinibin birgə istifadəsi siçanların ömrünü əhəmiyyətli dərəcədə uzadır və onların yaşlılıq dövründə sağlamlığını yaxşılaşdırır. Tədqiqatın nəticələri Nature Aging jurnalında dərc olunub və bu kombinasiyanın insanların aktiv uzunömürlülüyü üçün də perspektivli ola biləcəyini göstərir.

Tək halda rapamisin ömrü 15–20%, trametinib isə 5–10% artırır. Lakin birgə istifadə edildikdə bu təsir 30%-ə çatır ki, bu da onların sinerji (gücləndirici) təsirindən xəbər verir – sadə toplamanın verdiyi nəticədən daha artıq.

Əlavə olaraq, bu dərman kombinasiyasını qəbul edən yaşlı siçanlarda toxuma və beyində xroniki iltihab azalıb, xərçəngin inkişafı gecikib və təkcə dərmanların ayrı-ayrılıqda istifadəsinə nisbətən əlavə yan təsirlər müşahidə olunmayıb.

Rapamisin və trametinib qocalma ilə əlaqəli müxtəlif siqnal şəbəkələrinə təsir edir. Gen ifadəsi analizi göstərib ki, bu kombinasiyanın təsiri tək-tək dərmanlardan fərqli genetik reaksiyalar yaradır – bu da birgə istifadənin unikal və yeni mexanizmlərlə işlədiyini sübut edir.

Hər iki dərman artıq xərçəngin müalicəsində istifadə üçün təsdiq olunub. Xüsusilə trametinib maraq doğurur: əvvəllər bu dərmanın ömrü uzatmaq qabiliyyəti yalnız milçəklər üzərində təsdiqlənmişdi, lakin indi ilk dəfə məməlilərdə də bu təsir sübut olunub.

Tədqiqatçılar növbəti mərhələdə trametinibin optimal dozasını və tətbiq üsulunu müəyyənləşdirməyi, həmçinin bu kombinasiyanı insanlarda klinik sınaqlarla test etməyi planlaşdırırlar.

Layihənin həmmüəllifi professor Linda Partridgenin sözlərinə görə:

“Biz insanlarda təsirin siçanlardakı qədər güclü olacağını gözləmirik, lakin istəyirik ki, yaşlı insanlar daha uzun müddət sağlam və aktiv qalsınlar. Gələcək tədqiqatlar bu dərmanların kimlərə və necə faydalı ola biləcəyini anlamağımıza kömək edəcək.”
Qeyd edək ki, bundan əvvəl alimlər ilk dəfə artritə səbəb olan genləri müəyyən etmişdilər.

İmran Kərimli