Qrip insan orqanizminə belə daxil olur

Alimlər ilk dəfə olaraq qrip viruslarının canlı hüceyrələrə canlı və çox yüksək sürətlə daxil olmasını vizuallaşdıra biliblər. Bu, antivirus dərmanlarının daha dəqiq hazırlanmasına kömək edə biləcək yeni mikroskopik texnologiya sayəsində mümkün olub.

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, bu kəşfi təsvir edən bir məqalə PNAS jurnalında dərc edilib.

Qışın başlaması ilə tanış simptomlar - qızdırma, bədən ağrıları və burun tıxanıqlığı özünü göstərir. Bunların hamısı kiçik nəm damcıları vasitəsilə bədənə daxil olan və sonra hüceyrələri yoluxduran qrip viruslarından qaynaqlanır.

İsveçrə və Yaponiyadan olan tədqiqatçılar əvvəllər görünməyən şeyləri ətraflı araşdırıblar. Hazırladıqları bir metoddan istifadə edərək, onlar Petri qabında canlı insan hüceyrələrinin səthinə o qədər yaxınlaşıblar ki, virusun hüceyrəyə daxil olma prosesini ilk dəfə - real vaxt rejimində və yüksək səviyyədə detallı şəkildə müşahidə edə biliblər.

Sürix Federal Texnologiya İnstitutunun Molekulyar tibb professoru Yohei Yamauçinin rəhbərlik etdiyi bir qrup xüsusilə bir şeylə təəccüblənib. Məlum olub ki, hüceyrələr heç də passiv deyil. Onlar sadəcə virusun “işğalına” dözmür, fəal şəkildə onu "tutmağa" çalışırlar. Professor bunu rəqslə müqayisə edir - hər iki tərəfin hərəkət etdiyi və digərinə reaksiya verdiyi mürəkkəb bir qarşılıqlı təsir.

İnfeksiya hüceyrəyə heç bir fayda gətirməsə də, bu dinamika virusun hüceyrənin gündəlik istifadə etdiyi normal bir mexanizmdən istifadə etməsi səbəbindən baş verir. Bu mexanizmdən hormonları, xolesterolu, dəmiri və digər həyati maddələri udmaq üçün istifadə edir. Daxil olmaq üçün həm virus, həm də bu maddələr hüceyrənin səthindəki ixtisaslaşmış reseptor molekullarına yapışmalıdır.

Virusun davranışı membran sörfünə bənzəyir. O, reseptorla zəngin bir yeri - ideal giriş nöqtəsini tapana qədər "sürüşür", əvvəlcə bir molekula, sonra digərinə yapışır. Reseptorlar virusun yapışdığını "anladıqdan" sonra bu yerdə bir çuxur əmələ gəlməyə başlayır. Bu çuxur bir növ iskala yaradan klatrin adlı xüsusi bir zülal tərəfindən dəstəklənir. Çuxur "cibə", sonra isə vezikula çevrilir. Hüceyrənin içinə çəkilir, membran həll olur və virus içəridə qalır.

Əvvəllər bu cür proseslər yalnız elektron mikroskopiyası kimi hüceyrə məhv edən üsullarla öyrənilə bilərdi. Bu, yalnız hərəkətsiz görüntülər verirdi. Digər geniş yayılmış metod olan flüoresans mikroskopiyası incə detallara imkan vermir.

Yeni bir texnologiya atom qüvvəsi mikroskopiyasını və flüoresans mikroskopiyasını birləşdirir. O, ViViD-AFM adlanır və xüsusi olaraq virusları müşahidə etmək üçün hazırlanmışdır. Bundan istifadə edərək, alimlər bütün infeksiya prosesini sanki zaman fasiləsi fotoqrafiyasında izləyə bildilər. Onlar göstərdilər ki, hüceyrə virusun girişini aktiv şəkildə asanlaşdırır: hədəf nöqtəsinə daha çox klatrin yönəldir və hətta virusu "içəri itələmək" üçün membranını qaldırır. Virus qaçmağa çalışarsa, bu dalğaya bənzər hərəkətlər daha da güclənir.

Bu texnologiya antiviral dərmanların hazırlanması üçün yeni imkanlar açır. İndi potensial dərmanların təsir göstərdikləri anda hüceyrə kulturasında işlədiyini müşahidə etmək olar. Müəlliflər vurğulayırlar ki, metod digər virusları, eləcə də peyvəndləri öyrənmək üçün də uyğun ola bilər.

Xəzər

“Cebheinfo.az”

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin