Icma.az
close
up
RU
Qulaq kiri təhlükəli xəstəliyin xəbərçisi ola bilər

Qulaq kiri təhlükəli xəstəliyin xəbərçisi ola bilər

Icma.az, Azpost portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Çinli tədqiqatçılar insan orqanizmindəki sadə ifrazatlardan biri olan qulaq kirinin sağlamlıqla bağlı vacib siqnal daşıya biləcəyini müəyyən ediblər. AzPost xəbər verir ki, Zhejiang Universitetində aparılan araşdırma nəticəsində məlum olub ki, qulaq kirinin tərkibindəki kimyəvi maddələr insanın Parkinson xəstəliyinə tutulma riskini göstərə bilər.

Alimlər bu nəticəyə yüz Parkinson xəstəsi və yetmiş doqquz sağlam insandan götürülən qulaq kiri nümunələrinin analizindən sonra gəliblər. Məlum olub ki, qulaq kiri əsasən yağlı sebum maddəsindən ibarətdir və bu maddə Parkinson xəstələrində kimyəvi dəyişikliklərə məruz qalaraq müxtəlif uçucu üzvi birləşmələr (VOC – volatile organic compounds) yayır.

Araşdırmanın nəticələri göstərib ki, Parkinson xəstələrinin qulaq kirində sağlam insanlardan fərqli olaraq dörd xüsusi növ VOC aşkar edilib. Bu da qulaq kirinin potensial olaraq xəstəliyin qeyri-invaziv diaqnostikasında istifadə edilə biləcəyini göstərir. Tədqiqatçılar bu məlumatı süni intellekt alqoritminə daxil edərək 94 faiz dəqiqliklə Parkinson xəstəliyinin diaqnozunu müəyyən edə biliblər.

Xüsusilə etilbenzol və 4-etiltoluen adlı iki VOC üzvi maddə – plastik və neft məhsullarında olan birləşmələr kimi tanınır. Bu maddələrin beyində iltihab və dopamin çatışmazlığı ilə əlaqəli olduğu ehtimal olunur. Qeyd edək ki, dopamin insanın hərəkətlərinə nəzarət edən əsas neyromediatordur və Parkinson xəstəliyində onun səviyyəsi kəskin şəkildə azalır.

Bundan əlavə, pentanal adlı digər bir VOC maddəsi hüceyrə zədələnməsi və beyin zülallarının topalaşması ilə əlaqələndirilib. VOC-2-pentadesil-1,3-dioksolan adlı maddənin isə dəri mikrobiomundakı dəyişikliklər və yağ mübadiləsinin pozulması nəticəsində yarandığı düşünülür.

Alimlər bildirirlər ki, bu uçucu birləşmələrin bəziləri həmçinin bağırsaq mikrobiomunda balanssızlıq nəticəsində yaranır. Artan sübutlar göstərir ki, bağırsaq-beyin əlaqəsi Parkinson xəstəliyinin inkişafında mühüm rol oynayır.

Məlumata görə, hal-hazırda dünyada təxminən 10 milyon insan bu xəstəlikdən əziyyət çəkir. Hər il təxminən 90 min yeni diaqnoz qeydə alınır və bu rəqəmin gələcəkdə artacağı proqnozlaşdırılır. Xəstəlik zamanla titrəmə, əzələ sərtliyi, nitq çətinliyi, yerişdə donma və tez-tez yıxılmalarla müşayiət olunur. İrəlilədikcə udma pozuntuları və pnevmoniya riski də artır.

Qeyd edək ki, Parkinsonun əsas səbəbləri hələ tam aydın deyil, lakin genetik meyillərlə yanaşı, ətraf mühit faktorlarının, xüsusilə toksik kimyəvi maddələrin təsiri əsas amillərdən hesab olunur. ABŞ-da təkcə son 20 ildə Parkinsondan ölüm halları iki dəfədən çox artaraq, 2019-cu ildə 35 min nəfərə çatıb.

AzPost.az

Paylaş

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:246
embedMənbə:https://azpost.info
archiveBu xəbər 20 İyun 2025 12:22 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see293

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see282

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see279

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see274

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see274

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see269

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see260

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see259

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see253

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see252

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see234

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see229

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see228

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see228

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see225

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see222

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see217

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see216

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see213

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see210
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri