Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

Quran ı tərcümə eləyən şair: Allaha inanmaq məcburiyyətində deyiləm

Quran ı tərcümə eləyən şair: Allaha inanmaq məcburiyyətində deyiləm

Icma.az, Kulis.az portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Kulis.az dosent Zaur Əliyevin polyak alim, filosof, şair Teodor Şumovski haqqında yazısını təqdim edir.

2 fevral 1913-cü ildə Volın vilayətinin Jitomir şəhərində polyak ailəsində anadan olan Teodor Şumovski bir əsrə yaxın ömür yaşayıb. Birinci Dünya müharibəsi illərində ailəsi ilə birlikdə Azərbaycana, Şamaxı şəhərinə köçən böyük alim uşaqlıq illərini Azərbaycanın qədim məzarlıqlarında dolaşaraq, məzar daşlarında ərəb əlifbası ilə yazılanları oxumaqla keçirmişdir. Şamaxı onun üçün ömrünün sonuna qədər sevdiyi o əsrarəngiz Şərq oldu. Onun qeyri-adi musiqi istedadı olan böyük qardaşı öz əli ilə düzəltdiyi skripkada çalar, Tadek isə gitarada çalıb Azərbaycan mahnıları oxuyarmış.

“Gələcək peşəm məni burada tapdı” deyən alimin həyatına təsir edən Azərbaycan şairi və filosofu, Şirvan poeziya məktəbinin nümayəndəsi Ataallah Arraninin poeziyası və əlyazmaları olub. 1936-cı ilin sonundan 1938-ci ilə qədər il yarım ərzində Şumovski Şirvan şairinin divanının böyük hissəsini tərcümə etməyə nail olur. Arrani özü şeirlər toplusunu "Qızılqızılgülün ləçəkləri" adlandırdı.

Şumovski yazır:

“Nəhayət, mən qədim Şirvan şairinin əsərlərinin bugünkü dünyada yaşayan bütün gözəllik bilicilərinin və mütəxəssislərinin ixtiyarına verildiyi günü görmüşəm. Otuz beş ildir ki, bu günü arzulayıram”.

Öz xatirələrində görkəmli alim peşə seçimində məhz qədim Qarabağ torpağının, Şuşanın, Şamaxının böyük rol oynadığını qeyd edib. Şamaxıdakı məscidlər və müqəddəs ocaqlar alimdə şərqşünaslığa böyük maraq yaradıb.

Beləliklə, Teodor Şumovski bizim üçün heyrətamiz şair Ataallah Arranini kəşf etdi.

T.Şumovski Quranın tərcüməsini niyə öz üzərinə götürdüyünü və mənzum şəkildə izah edərək yazır:

“Bu, ərəb dilində olan ən böyük kitabdır. Quranın rus dilinə bütün tərcümələri mükəmməl deyil, o cümlədən, akademik Kraçkovskinin etdiyi də. Hələ XVIII əsrdə II Yekaterinanın saray oxucusu M.Verevkinin tərcüməsi məlum idi. O, bunu ərəbcə orijinaldan yox, du Rierin fransızca tərcüməsindən edib və yeri gəlmişkən, Puşkin “Quran təqlidləri”ni tərtib edərkən bundan istifadə edib”.

Onun üzərinə bununla bağlı gələndə cavab vermiş idi:

“Bütün həyatım boyu nəyin eksperimental olaraq sınaqdan keçirilə biləcəyi ilə maraqlanmışam. Mən Allaha inanmaq məcburiyyətində deyiləm - mən, sadəcə, bilirəm ki, O var. O, Onun yaratdığı hər şey üçün birdir. Mən kilsələrə getmirəm, Allahın kilsələrə ehtiyacı yoxdur. Allah yaratdığı varlıqların bir-birinə kömək edə bilməsini istəyir. Yalan deməsinlər, soymasınlar, öldürməsinlər, döyüşməsinlər, amma vicdanla və zəhmətlə yaşasınlar. Bizi bunun üçün yaratdı! Allaha ən yaxşı xidmət düzlük və zəhmətdir”.

18 il həbs həyatı yaşayır. Rusiyada həbs həyatı yaşayan azərbaycanlılar, tatarlar, qırğızlar və s. ona məbəddəki ikona kimi baxırdılar, Onu çətin günlərdə həmin insanlar təhlükələrdən xilas edirdilər. Son onilliklərdə demək olar ki, bu inamlı insanlar onu əlləri üstündə saxlayırdılar.

Həbsdə Şumovski namizədlik dissertasiyasını yazdı. Alim öz əsərlərində ərəblərin orta əsrlərin böyük dəniz xalqı kimi tarixi rolunu bərpa etmişdir. Onun yaratdığı Ərəb Dəniz Ensiklopediyası Avropa naviqasiyasının beşiyində dayanan və XVI əsrdə Şərqin Avropa fatehləri tərəfindən məhv edilmiş inkişaf etmiş ərəb dəniz mədəniyyətini nümayiş etdirirdi. Teodor Şumovski “Teodor Şumovski “Dənizçi səyyah Sindibadın izi ilə. Okean Ərəbistanı” və “Ərəb dənizlərinin sonuncu şiri” elmi-populyar kitablarının müəllifidir. O, həmçinin “Oroksologiya” əsərini yazıb.

80 yaşında Quran tərcüməsinə qayıtdı. Özü yazır:

“80 yaşında insan nə xəyal edə bilər? - Quranı tərcümə etməliyəm. Mən indi buna hazıram. Bilirdim ki, bu, böyük bir müsəlman ziyarətgahıdır. Yeni din haqqında söz dindarların qəlbinə asanlıqla daxil olmalıdır”.

Və bacardı.

Teodor Şumovski müsəlmanların adət və ənənələrini, milli keyfiyyətlərini yaxından bildiyi üçün toxunduğu hadisələrdə təhriflərə yol vermirdi. Müəllif öz kitabında yazır:

“Müsəlmanın üç böyük andı var, onu pozmağa hətta ən aşağı səviyyəli insan cəsarət etməz: “Allaha and olsun”, “Peyğəmbərə and olsun”, “Qurana and olsun”... İnqilablar baş qaldırmış dağılmış, dövlətlər yaranmış məhv olmuş, insanın gözləri qarşısında yeni ölkələr qurulmuş Quran isə yaşayıb, yaşayır. Onun sözlərini daha çox qəlblər öz dərinliyinə toplayır, həyatını onunla bağlayır".

O, 2012-ci il fevralın 28-də 100 yaşında Sankt-Peterburqda vəfat edib.

Yeni ayaqqabı və 2,3 milyon dollar Əli bəy Hüseynzadə sovet təhlükəsini rənglərlə necə ifadə etmişdi? - Tanrıverdi Əliyev Əməkdar artistin xatirə gecəsi keçirildi
Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:250
embedMənbə:https://kulis.az
archiveBu xəbər 04 Fevral 2025 13:49 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see348

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see329

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see309

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see303

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see301

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see292

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see284

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see270

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see268

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see254

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see249

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see244

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see239

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see231

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see227

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see224

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see224

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see219

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see214

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see209
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri