Qurd əleyhinə ucuz dərman müalicəyə davamlı ağciyər xərçənginə qarşı təsirli olub

Parazitlərə qarşı istifadə edilən ucuz dərman — mebendazol — hədəfli terapiyaya cavab verməyən ağciyər xərçənginin inkişafını ləngitməyə kömək edib. Lakin hələlik bu nəticələr yalnız hüceyrələr və siçanlar üzərində aparılan təcrübələrdə əldə olunub. Oxuməni.az xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri PLOS ONE jurnalında dərc edilib.

Alimlər gefitinib preparatına davamlı insan ağciyər xərçəngi hüceyrələrini götürərək onlara mebendazol əlavə ediblər. Ayrı-ayrılıqda hər iki preparat hüceyrələrin sağqalmasına zəif təsir göstərib: 72 saatdan sonra gefitinib istifadə edilən nümunələrdə hüceyrələrin təxminən 93%-i, mebendazolun aşağı dozası tətbiq edilən nümunələrdə isə təxminən 80%-i sağ qalıb. Lakin hər iki preparatın birlikdə istifadəsi sağ qalan hüceyrələrin payını təxminən 38%-ə qədər azaldıb.

“İdeyamız xərçəngə eyni vaxtda iki istiqamətdən təsir göstərmək idi”, – deyə Birləşmiş Ərəb Əmirliklərindəki RAK Tibb və Sağlamlıq Elmləri Universitetinin farmakoloqu Şakta Mani Satyam izah edib. “Preparatlardan biri böyümə siqnallarını bloklayır, digəri isə hüceyrənin daxili mexanizmlərinin fəaliyyətini pozur”.

Siçanlar üzərində aparılan təcrübə də bu təsiri təsdiqləyib. Hər qrupda səkkiz heyvan olmaqla, 40 gün ərzində şişin ikiqat böyüməsi üçün tələb olunan median müddət müalicə tətbiq edilmədikdə 6,2 gün, yalnız gefitinib istifadə edildikdə 15,5 gün, hər iki preparatın kombinasiyası tətbiq olunduqda isə 25 gün təşkil edib. Başqa sözlə, preparatların birlikdə istifadəsi şişin böyüməsini əhəmiyyətli dərəcədə ləngidib.

Müəlliflər tədqiqatın məhdudiyyətlərini də açıq şəkildə qeyd edirlər. Siçanlardakı şişlər yox olmayıb, nəticələr müalicəyə davamlı xərçəngin yalnız bir modelində əldə edilib. Bundan başqa, mebendazolun orqanizmdə sorulması sabit deyil və buna görə də optimal doza məsələsi hələ həll olunmayıb.

“Tətbiq etdiyimiz preparat kombinasiyasının gefitinibə həssaslığı tam bərpa etdiyini hələ əminliklə deyə bilmərik”, – deyə tədqiqatçı vurğulayıb.

Bununla belə, araşdırma ucuz və yaxşı öyrənilmiş dərmanların müalicəyə davamlı şişlərlə mübarizədə yeni məqsədlər üçün istifadəsi ideyasını dəstəkləyir. Satyamın sözlərinə görə, klinik nəticələr çıxarmaq üçün əlavə klinikayaqədərki tədqiqatlar aparılmalı, preparatların təhlükəsizliyi və dozaları diqqətlə qiymətləndirilməlidir.

Mebendazol uzun illərdir parazitlərə qarşı istifadə olunur və yaxşı öyrənilmiş preparatdır. Tədqiqatın nəticələri gələcəkdə təsdiqlənərsə, bu yanaşma müalicə üsullarının hazırlanması prosesini əhəmiyyətli dərəcədə sürətləndirə bilər.

Almaz Həsənli