Relevanlıq və kontekstual kommunikasiya prinsipi

PR və media əlaqələrində ən vacib anlayışlardan biri relevanlıq və kontekstual kommunikasiya prinsipidir. Artıq auditoriyaya və media qurumlarına eyni məzmunun göndərilməsi effektiv hesab olunmur. Kommunikasiya yalnız doğru insana deyil, həm də doğru zamanda, doğru kontekstdə və uyğun formada təqdim edilməlidir.

Relevanlıq nə deməkdir?

Relevanlıq PR və media kommunikasiyasında mesajın auditoriyanın maraq və ehtiyaclarına nə dərəcədə uyğun olduğunu ifadə edən əsas prinsiplərdən biridir. Başqa sözlə, hər bir məlumatın qarşı tərəf üçün “dəyərli və lazım olan informasiya” olub-olmaması relevanlıqla müəyyən edilir.

PR mesajı yalnız yayılmaq üçün deyil, həm də qəbul olunmaq və oxunmaq üçün hazırlanmalıdır. Buna görə də əsas sual budur: auditoriya bu məlumatı niyə oxumalıdır və bu xəbər onun hansı informasiya ehtiyacını qarşılayır?

Relevanlıq o zaman yaranır ki, təqdim olunan xəbər və ya məlumat auditoriyanın cari maraqları, peşə fəaliyyəti və ya gündəlik informasiya tələbləri ilə üst-üstə düşür. Əgər mesaj bu uyğunluğu təmin etmirsə, o, çox vaxt diqqətdən kənarda qalır.

Məsələn, təcili tibbi mövzu ilə bağlı məlumatların sağlamlıq və tibb sahəsində yazan jurnalistlərə göndərilməsi yüksək dərəcədə relevant hesab olunur. Çünki bu informasiya onların peşə fəaliyyətinə və auditoriya maraqlarına birbaşa uyğundur. Lakin eyni məlumatın idman və ya iqtisadiyyat mövzularında yazan jurnalistlərə göndərilməsi relevan sayılmır, çünki bu auditoriya üçün həmin xəbər aktual və maraqlı informasiya kateqoriyasına daxil deyil.

Nəticə etibarilə, relevanlıq PR-da mesajın “kimə göndərildiyi” qədər “niyə həmin insana göndərildiyi” sualına cavab verir və kommunikasiya effektivliyini birbaşa müəyyən edən əsas faktorlardan biridir.

Kontekstual kommunikasiya nədir?

Kontekstual kommunikasiya məlumatın yalnız məzmununa deyil, həm də onun təqdim olunduğu şəraitə, zamana və ümumi situasiyaya uyğun şəkildə çatdırılması deməkdir. Bu yanaşmada əsas məqsəd informasiya ilə auditoriyanın hazırkı diqqət və maraq mərkəzi arasında düzgün əlaqə qurmaqdır.

PR və media fəaliyyətində hər bir mesajın təsiri onun nə vaxt və hansı mühitdə təqdim olunmasından çox asılıdır. Buna görə də kontekstual kommunikasiya zamanı əsas diqqət “bu məlumat indi niyə vacibdir?” sualına yönəlir.

Bu yanaşma auditoriyanın hazırda hansı mövzularla maraqlandığını, ictimai gündəmdə hansı məsələlərin ön planda olduğunu və verilən məlumatın həmin gündəmlə necə əlaqələndiyini nəzərə alır. Eyni zamanda, informasiya paylaşılarkən onun hansı emosional və sosial mühitdə qəbul ediləcəyi də vacib rol oynayır.

Məsələn, yay mövsümündə insanlar daha çox isti hava ilə bağlı sağlamlıq mövzularına diqqət yetirirlər. Bu dövrdə günəşdən qorunma, dəri problemləri və susuzlaşma kimi məsələlər daha aktual və kontekstual hesab olunur. Çünki bu mövzular insanların gündəlik həyat təcrübəsi ilə birbaşa bağlıdır.

Qış mövsümündə isə vəziyyət dəyişir və ictimai diqqət daha çox virus infeksiyalarına, immunitetin gücləndirilməsinə və soyuq hava şəraitinin yaratdığı sağlamlıq problemlərinə yönəlir. Bu səbəbdən həmin mövzular bu dövrdə daha uyğun və aktual informasiya kimi qəbul olunur.

Nəticə etibarilə, kontekstual kommunikasiya PR fəaliyyətində mesajın effektivliyini artırır, onu daha maraqlı və inandırıcı edir, həmçinin media və auditoriya tərəfindən qəbul olunma ehtimalını yüksəldir.

Relevan kommunikasiya üçün əsas prinsiplər

Relevan kommunikasiya PR fəaliyyətində mesajın düzgün auditoriyaya, düzgün formada və düzgün kontekstdə çatdırılmasını təmin edən əsas yanaşmadır. Bu prinsipin effektiv işləməsi üçün bir neçə vacib qaydaya əməl olunmalıdır.

İlk növbədə, PR mütəxəssisi auditoriyanı dərindən tanımalıdır. Bu o deməkdir ki, auditoriyanın nə oxuduğu, hansı problemlərlə maraqlandığı, hansı platformalarda daha aktiv olduğu və hansı mövzulara emosional reaksiya verdiyi aydın şəkildə müəyyən edilməlidir. Çünki yalnız bu halda mesaj real maraqla qarşılanır.

İkinci mühüm prinsip jurnalistin fəaliyyət istiqamətinin analiz edilməsidir. PR mütəxəssisi jurnalistin son yazılarını, istifadə etdiyi üslubu, ixtisaslaşdığı mövzuları və maraq sahələrini araşdırmalıdır. Bu yanaşma jurnalistlə daha düzgün və məqsədyönlü kommunikasiya qurmağa imkan verir və media münasibətlərini gücləndirir.

Üçüncü vacib amil doğru zamanın seçilməsidir. Eyni informasiya fərqli vaxtlarda fərqli nəticə verə bilər. Məsələn, epidemiya dövründə tibbi təhlükəsizlik mövzuları daha aktual olur, imtahan dövründə psixoloji stress və gərginliklə bağlı mövzular ön plana çıxır, yay mövsümündə isə günəşdən qorunma və istiliklə bağlı sağlamlıq məlumatları daha çox maraq doğurur. Buna görə də mesajın vaxtı onun təsir gücünü birbaşa müəyyən edir.

Dördüncü prinsip məzmunun fərdiləşdirilməsidir. Müasir PR yanaşmasında hər kəsə eyni mesajı göndərmək əvəzinə fərdi müraciətlərə üstünlük verilir. Xüsusi hazırlanmış başlıqlar, eksklüziv məlumatlar və şəxsi yanaşma daha çox diqqət çəkir və daha yüksək media marağı yaradır.

Relevanlıq və kontekstual kommunikasiya müasir PR-in əsas sütunlarından biridir. Artıq uğurlu PR yalnız məlumat yaymaq deyil, doğru mesajı doğru auditoriyaya, doğru zamanda və uyğun kontekstdə çatdırmaq bacarığıdır. Bu prinsipi tətbiq edən PR mütəxəssisləri həm media ilə daha güclü münasibət qurur, həm də auditoriyanın etibarını daha effektiv şəkildə qazanırlar.

Media pitching nədir?

Media pitching PR və media kommunikasiyasında istifadə olunan ən vacib yanaşmalardan biridir. Bu anlayış jurnalistlərə və media orqanlarına hər hansı bir xəbərin və ya mövzunun fərdi şəkildə, məqsədyönlü formada təqdim edilməsi prosesi kimi izah olunur.

Sadə şəkildə desək, media pitching o deməkdir ki, PR mütəxəssisi ümumi press-reliz göndərmək əvəzinə, konkret bir jurnalistə onun maraq sahəsinə uyğun xüsusi bir hekayə və ya xəbər ideyası təqdim edir.

Bu prosesdə əsas məqsəd məlumatı geniş auditoriyaya yaymaqdan daha çox, onu doğru insana çatdırmaq və onun diqqətini cəlb etməkdir.

Məsələn, bir tibb müəssisəsində yeni müalicə üsulu tətbiq olunursa, bu məlumat hər jurnalistə eyni formada göndərilmir. Əvəzində sağlamlıq mövzularını yazan jurnalistə həmin metodun xəstələrin həyatına necə təsir etdiyi barədə xüsusi hazırlanmış mesaj təqdim olunur. Bu yanaşma xəbərin daha maraqlı görünməsinə və dərc olunma ehtimalının artmasına səbəb olur.

Media pitching zamanı PR mütəxəssisi ilk olaraq jurnalistin fəaliyyətini və maraq dairəsini araşdırır. Daha sonra həmin jurnalist üçün uyğun olan bucaq seçilir və mesaj qısa, aydın və diqqətçəkən formada hazırlanır. Burada əsas fikir ondan ibarətdir ki, jurnalist həmin məlumatda öz oxucuları üçün dəyər görsün.

Bu yanaşma klassik press-reliz göndərilməsindən fərqlənir, çünki pitching fərdi ünsiyyət modelinə əsaslanır və hər bir jurnalistə xüsusi yanaşma tələb edir.

Nəticə etibarilə, media pitching müasir PR strategiyalarında vacib rol oynayır. O, təkcə xəbərin yayılmasını deyil, həm də jurnalistlərlə daha güclü əlaqələrin qurulmasını təmin edir və mesajın media tərəfindən qəbul edilmə ehtimalını əhəmiyyətli dərəcədə artırır.

Mərkəzi Gömrük Hospitalının

PR mütəxəssisi Dilarə Zamnaova