Rəqəmsal iqtisadiyyat:Ofisdən iş bitir

Müasir dövrdə rəqəmsal iqtisadiyyat əmək bazarının strukturunu sürətlə dəyişdirir. 

Bu dəyişiklik yalnız texnologiya ilə bağlı deyil, həm də insanların işləmə tərzi, peşə seçimi və gələcək planlarına birbaşa təsir edir. Bəs rəqəmsal iqtisadiyyatın ənənəvi iş yerlərinə təsiri hansı dərəcədədir? Kimlər işsiz qalacaq? İşsiz statusu alan insanların sayı necə dəyişəcək?

“Cebheinfo.az”-ın araşdırmasına görə, rəqəmsal texnologiyaların tətbiqi nəticəsində ənənəvi iş yerlərində azalma müşahidə olunur, xüsusilə təkrarlanan və mexaniki işlərdə. Avtomatlaşdırma bu sahələrdə insan əməyini qismən əvəz edir. 

Lakin paralel olaraq yeni peşələr yaranır və əmək bazarı daha çox bilik, texnologiya və analitik düşüncə tələb edən istiqamətə yönəlir. Bu isə iş yerlərinin yox olması deyil, transformasiyası deməkdir. Onlayn iş modelləri insanlara çeviklik verir: 

məkan və zaman sərbəstliyi, qlobal bazara çıxış, əlavə gəlir imkanları əsas üstünlüklərdir. Xüsusilə gənclər üçün bu model daha cəlbedicidir. Lakin bu sahədə sabit maaşın olmaması, sosial təminatın zəifliyi, gəlirin qeyri-sabitliyi və yüksək rəqabət kimi ciddi risklər mövcuddur. 

Uzunmüddətli karyera planlaması da bu modeldə daha çətin olur. Mövcud tendensiyalar göstərir ki, gələcəkdə rəqəmsal və hibrid iş modelləri üstünlük təşkil edəcək. Tam ənənəvi iş modeli tədricən azalacaq, lakin tam yox olmayacaq. Daha real ssenari hibrid modeldir: 

insanlar həm ofis, həm də uzaqdan işləmə imkanlarını birləşdirəcək. Texnologiya ilə bağlı bacarıqlar əmək bazarında əsas üstünlük amilinə çevriləcək. 

Onlayn işlərin sürətli gəlir imkanı yaratması bəzi hallarda tələbələrin öz ixtisaslarına marağını azalda bilər. Bu isə uzunmüddətli perspektivdə peşəkar kadr çatışmazlığına səbəb ola bilər. Problemin tənzimlənməsi üçün bir neçə istiqamət vacibdir: 

* Təhsil proqramlarının əmək bazarına uyğunlaşdırılması və praktik biliklərin artırılması 

* Universitetlərdə rəqəmsal bacarıqların tədrisinin gücləndirilməsi 

* Dual təhsil və təcrübə proqramlarının genişləndirilməsi 

* Dövlət tərəfindən freelance fəaliyyət üçün hüquqi və sosial təminat mexanizmlərinin yaradılması. 

Qeyd edək ki, rəqəmsal iqtisadiyyat əmək bazarını köklü şəkildə dəyişir və bu dəyişiklik qaçılmazdır. 

Əsas məsələ bu prosesə uyğunlaşmaq, yeni bacarıqlar qazanmaq və təhsil ilə real iş bazarı arasında balans yaratmaqdır. 

Aişə Abdulova 
“Cebheinfo.az”

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin