Restoranlarda zəhərlənməmək üçün nələrə diqqət etməliyik? Ekspet rəyi

Xəbər verdiyimiz kimi, aprelin 19-da Bakıda yerləşən "Venesiya" şadlıq sarayında kütləvi zəhərlənmə hadisəsi baş verib. 50-yə yaxın insan dəqiqləşdirilməmiş bakterial qida zəhərlənməsi diaqnozu ilə xəstəxanalara yerləşdirilib.

Qida Təhlükəsizliyi Hərəkatının rəhbəri, sağlam qidalanma mütəxəssisi Məhsəti Hüseynova Bakupost.az -a açıqlamasında bildirib ki, mikrobioloji çirklənməyə məruz qalmış qidalar zəhərlənməyə səbəb olur:

“Belə xoşagəlməz hallar bəzən yeməklərin qarışmasına, bəzən də köhnə olması, düzgün saxlanılmamasına görə baş verir. Kütləvi məclislərin keçirildiyi restoranlara, şadlıq saraylarına aidiyyəti qurumlar tərəfindən nəzarət olunmalıdır. Bundan başqa hər bir restoranın keyfiyyətə nəzarəti və sanitar normalara riayəti təmin edən şöbəsi olmalıdır. Qida zəhərlənmələrinin ağır forması ölümlə nəticələnə bilər. Sağaldıqdan sonra bir müddət də metobalizm yavaşlayır, həzm sistemi öz funksiyasını tam yerinə yetirə bilmir”.

Məhsəti Hüseynova qeyd edib ki, şadlıq saraylarında bir toyda istifadə olunmayan soyuq qəlyənaltıları, çərəzləri növbəti toylarda istifadə edirlər. Zəhərlənmə halları daha çox salatlardan baş verir, bu da onların çox vaxt köhnə olduğunu deməyə əsas verir. Turşular, əsasən də pomidor turşusu, kolbasa və sosislər, mayonez və souslu kremlər, dəniz məhsulları, saxta kürülər, kremli tortlar, dondurma, quş yumurtalarından hazırlanan salatlar zəhərlənməyə səbəb olur, bunlar risk qrupuna aid qidalardır:

“Düzgün şəkildə saxlanılmadığı üçün tərkibində mikrobioloji dəyişikliklər baş verir. Bu da qidanın xarab olmasına səbəb olur. Yaz və yay aylarında qidalar daha tez xarab olur. Toylarda belə qidalardan uzaq durmaq lazımdır. İsti yeməklərə üstünlük vermək lazımdır. Yaxşı olar ki, ət yeməyi yeyiləcəksə, bir növ ətdən ibarət yemək yeyilsin. Yəni eyni vaxtda həm mal, həmq oyun, həm də toyuq və balıq yeməkləri yemək olmaz. Meyvələri yeməkdən öncə və ya saat yarım sonra qəbul etmək lazımdır. Yeməkdən sonra vitamin C tərkibli turş meyvələri yemək daha faydalıdır, həzm prosesini asanlaşdırır. Yeməkdən sonra gətirilən tort və dondurma isə həzmi çətinləşdirir, bunları yeməmək daha yaxşı olardı”.

Qida mütəxəssisi Asim Vəliyev deyir ki, restoran sahibləri qidaların alınması, saxlanması, hazırlanmasına nəzarət etmirlər. Mətbəx işçiləri qidaları hazırlayarkən ciddi pozuntulara yol verirlər. Nəticədə isə qida zəhərlənmələri baş verir və insanların həyatı təhlükəyə atılır:

“Məhsullar yetişdirilərkən müxtəlif gübrə və dərmanlardan istifadə olunur. Nəticədə bu məhsulun tərkibinə təsir edir və insan orqanizminə düşdüyü zaman toksiki təsir göstərir. Həmçinin yüksək risk qrupuna aid ət və ət məhsulları, süd və süd məhsulları da zəhərlənməyə səbəb ola bilər. Bəzi salatların hazırlanmasında istifadə olunan konservləşdirilmiş məhsullardan da, həmçinin salatlara vurulan mayonezdən də zəhərlənmə halları baş verir. Çox vaxt restoran və şadlıq sarayları qida məhsulu alarkən ucuz olsun deyə açıq şəkildə satılan, düzgün saxlanılmayan, yüksək risk qrupuna daxil olan qidaları alır və qonaqlara təqdim edirlər”.

Qida texnoloqu Ağa Salamovun sözlərinə görə, qidaların hazırlanması, saxlanması, daşınması və təqdimatında buraxılan kobud səhvlər qida zəhərlənməsinə səbəb olur. Məsələn, ət, balıq, toyuq, yumurta, mayonez kimi məhsullardan hazırlanan qidalar hamısı risk qrupuna daxildir. Pomidor, xiyar kimi tərəvəzlər isə torpaqda yetişdiyi üçün düzgün yuyulub, təmizlənmədiyi zaman botulizm və digər zəhərlənmə təhlükəsi ola bilər. Nəinki torpaqda yetişən məhsullar, ümumiyyətlə, qida məhsulları çox təmiz yuyulmalı, emal prosesi düzgün aparılmalıdır. Yaxşı təmizlənməmiş tərəvəzlərdən şorabalar qoyulduğu zaman risk qaçılmaz ola bilər.

O vurğulayıb ki, bəzən yediyimiz ət məhsullarının mənşəyi barəsində məlumatsız oluruq. Məhz bu səbəbdən ətdən zəhərlənmə halları tez-tez baş verir: “Ümumiyyətlə, təkcə ət yox, digər riskli qidalara da xüsusi diqqət yetirmək lazımdır. Toyuq əti, mayonez, yumurta və süd məhsulları riskli qidalar qrupuna aiddir. Əti aldıqda və ya hər hansı bir restoranda ət yeməyi sifariş etdikdə onun rənginə fikir vermək lazımdır. Ət qaralarsa, sarı, oleyin yağ turşularının miqdarı çox olarsa, almaq məsləhət deyil. Həmçinin rəngi göyəribsə və ya xoşagəlməz qoxu hiss olunursa, ondan uzaq durmaq lazımdır. Çünki ətin rəngi və qoxusu dəyişməməlidir. Bu kimi hallar baş verirsə, deməli ət köhnədir. Ona görə də diqqətli olmaq lazımdır. Təzə ətin emalını temperaturu 15-18 dərəcə olan otaqda həyata keçirmək lazımdır. Bundan əlavə, əgər ət 2 gün ərzində bişiriləcəksə, +4 dərəcə temperaturda, uzun müddət saxlayıb sonra bişiriləcəksə, -18 dərəcəlik dərin dondurucuda saxlamaq lazımdır”.

Sevinc,

BakuPost