Roblox oyunu uşaqlar üçün niyə təhlükəlidir?

Roblox – istifadəçilərin öz oyunlarını, dünyalarını və layihələrini yaratdığı, digərlərinin isə onlara qoşula bildiyi platformadır.

BAKU.WS xəbər verir ki, oyun sosial funksiyalarla zəngindir: çat, dostluq, birgə oyun, daxili alış-veriş. Bu imkanlarla yanaşı, risklər də mövcuddur.

Hansı risklər var?

Naməlum şəxslərlə təmas və pedofiliya

Ən ciddi risklərdən biri – uşağın tanımadığı şəxslərlə ünsiyyətidir. Bəzi insanlar uşaqların etibarını qazanaraq onları manipulyasiya etməyə və uyğun olmayan davranışlara sövq etməyə çalışa bilərlər. Bunu adətən çat, şəxsi mesajlar və ya dostluq münasibəti quran obrazlar vasitəsilə edirlər.

Platforma 13 yaşdan kiçiklər üçün şəxsi mesajlaşmanı valideyn icazəsi olmadan məhdudlaşdırır, amma bu sistem həmişə effektiv işləmir – çünki yaşın yoxlanılması çətindir, bəzi istifadəçilər filtrləri aşa bilir.

Uyğunsuz və zərərli kontent

Roblox-un istifadəçilərə oyun yaratmaq imkanı verməsi həm də risk yaradır: bəzən uşaqlar üçün uyğun olmayan kontentlə qarşılaşmaq mümkündür.

Qorxu elementləri, kobud ifadələr, şokedici səhnələr.

Filtləri keçmək üçün yüklənən nalayiq sözlər olan audio və videolar.

"Rol oyunları"nda böyüklərin yaratdığı, bəzən seksual məzmunlu situasiyalar.

Kiberzorakılıq və emosional risklər

Çatlarda təhqirlər, ələ salma, oyunda qruplaşmalar uşaqların hisslərini incidə bilər. Bu, özünəinamın azalmasına, qorxu və narahatlığa səbəb ola bilər.

Eyni zamanda sosial təzyiq – "kool" görünmək, nadir geyim və predmetlərə sahib olmaq istəyi – uşaqlarda geri qalma kompleksi yarada bilər.

Maliyyə riskləri

Roblox-un daxili valyutası – Robux real pulla alınır. Uşaqlar bəzən bunun pul dəyərini anlamır və icazəsiz alış edə bilirlər.

Məkrli insanlar "pulsuz Robux" və ya "nadir əşyalar" vəd edərək uşaqları aldada, şəxsi məlumatlarını və ya parollarını ələ keçirə bilərlər. Hesabların oğurlanması da bu risklərdəndir.

Məxfilik və şəxsi məlumatlar

Bəzi oyunçular uşaqlardan ad, yaş, yaşayış yeri kimi məlumatlar istəyirlər. Uşaqlar bunu paylaşdıqda ciddi təhlükə yaranır.

Bundan başqa, platforma istifadəçi davranışları barədə məlumat toplayır. Əgər bu məlumatlar sızarsa, risklər artır.

Asılılıq, vaxt itkisi və sağlamlıq

Roblox-a çox vaxt ayırmaq yuxuya, dərslərə və fiziki aktivliyə mənfi təsir edir.

Əgər uşaq tez-tez oyunda təhqirlərə və ya sosial təzyiqə məruz qalırsa, bu psixikasına mənfi təsir göstərərək narahatlıq və hətta depressiyaya səbəb ola bilər.

Moderatorluq və yaş məhdudiyyətlərinin problemləri

Bəzi oyunlar düzgün qeyd olunmur, bu da valideynlər üçün çətinlik yaradır. İstifadəçilər saxta yaş göstərə və ya yeni hesab yarada bilirlər. Moderatorlar isə çoxlu kontent səbəbindən hər şeyi dərhal yoxlaya bilmir.

Roblox-un təhlükəsizlik tədbirləri

13 yaşdan kiçiklər üçün çat və şəxsi mesajlarda məhdudiyyətlər.

Valideyn nəzarəti funksiyası: dost siyahısına baxmaq, oyun vaxtını idarə etmək, alış-verişi məhdudlaşdırmaq.

Kontentin "minimum", "orta" və s. kimi kateqoriyalar üzrə işarələnməsi.

Çat filtrinin nalayiq sözləri və şəxsi məlumatları bloklaması.

Amma buna baxmayaraq, risklərin qarşısını tam almaq olmur.

Valideynlər üçün praktik məsləhətlər

Açıq danışmaq: uşağa şəxsi məlumatları tanımadığı insanlarla paylaşmamağın vacibliyini izah etmək.

Valideyn nəzarətini aktivləşdirmək: çat məhdudiyyətlərini, alış-veriş icazəsini yoxlamaq.

Vaxt limitləri qoymaq: oyunun dərsə, yuxuya və sağlamlığa mane olmaması üçün balans yaratmaq.

Dost siyahısını izləmək: uşağın yalnız real həyatda tanıdığı və ya ailənin tanıdığı insanları əlavə etməsini təşviq etmək.

Kontenti yoxlamaq: oyunları birlikdə seçmək, rəylərə baxmaq.

Məkrli təklifləri tanıtmaq: "pulsuz Robux" və ya parol sorğularının təhlükəli olduğunu öyrətmək.

Nəzarət mühiti yaratmaq: uşağın oyunu gizlətməməsi üçün cihazı ümumi istifadə yerində saxlamaq.