Rusiya büdcəsi neft və qaz pullarını sürətlə itirir...

...Deməli, avqust ayının nəticələrinə görə, neft və qaz hasil edən şirkətlər federal xəzinəyə 505 milyard rubl vergi köçürüblər, yəni bir il əvvəlkindən 35 faiz az.

Ümumilikdə, 8 ay ərzində neft və qaz gəlirləri 20 faiz və ya 1,5 trilyon rubl azalıb.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə “The Moscow Times” yazır.

Eyni zamanda, azalma tempi artır: yanvar-apreldə bu, 14, mayın sonunda - 14,4, iyunun sonunda - 17, iyulda - 17,7 faiz təşkil edib.

Maliyyə Nazirliyinin məlumatına görə, avqust ayında neft üzrə əsas faydalı qazıntıların hasilatı vergisinin yığımları illik müqayisədə 34 faiz, NPDI-nin qaz üzrə gəlirləri iki dəfə, karbohidrogenlər üzrə ixrac rüsumları isə 45 faiz azalıb.

İlkin olaraq hökumət büdcə qanununa 10,94 trilyon rubl neft və qaz gəlirlərini daxil edib ki, bunun da 1,8 trilyonunu Milli Rifah Fondunun (NWF) doldurması nəzərdə tutulub.

Lakin neftin qiymətinin düşməsi və rublun möhkəmlənməsi məmurları büdcə proqnozlarını yenidən yazmağa məcbur etdi. İndi Maliyyə Nazirliyi enerji resurslarının satışından əldə olunan gəlirlərin planın demək olar ki, dörddə birinə, yəni 8,32 trilyon rubla qədər azalacağını gözləyir.

Nəticədə, hökumət sentyabrın 1-nə 3,9 trilyon rubl likvid aktivin qaldığı NWF-dən xərclərini davam etdirəcək. Müharibə başlayandan bəri fonddakı valyuta və qızıl ehtiyatları demək olar ki, üç dəfə azalıb və qalanları gələn il tamamilə "yeyə bilər".

Bunu Qaydar İnstitutunun mütəxəssisləri xəbərdarlıq edir.

...Sentyabrda neft və qaz vergilərindəki çatışmazlıqları ödəmək üçün fonddan yuan və qızıl satışı 4,7 dəfə artacaq, Maliyyə Nazirliyinin məlumatına görə, avqustda 0,3 milyard rubla qarşı gündəlik 1,4 milyard rubl təşkil edəcək.

Əmtəə renta axınının iflası ilə əlaqədar büdcə kəsiri artır: iyulun sonunda o, 4,9 trilyon rubla çatıb.

Büdcə proqnozları ilə tanış olan mənbənin İnterfax-a verdiyi məlumata görə, ilin sonuna qədər xəzinədəki “deşik” hətta Maliyyə Nazirliyinin artırılmış planını da keçəcək, bu, hazırda ÜDM-in 1,7 faizini təşkil edir.

Qeyri-resurs gəlirləri də risk altındadır, çünki iqtisadiyyat planlaşdırıldığından daha sürətlə yavaşlayır, agentliyin mənbəyi bildirib.

“Reuters”in hökumətdəki mənbəsinin sözlərinə görə, yaxın illərdə vergilərin daha da artırılması “qaçılmazdır”, çünki Ukraynada döyüşlər bitsə belə, Kreml hərbi xərcləri azaltmağı planlaşdırmır.

Əli Babayev