Rusiya ilə Çin arasında qığılcımlar nə vaxt uçmağa başlayacaq?

...2022-ci ildə Moskva və Pekin “sərhədsiz tərəfdaşlıq” elan etdilər, bu, Rusiyanın Ukraynaya təcavüzündən əvvəl edilmiş, lakin o vaxtdan bəri dəfələrlə təsdiqlənmişdir. Qlobal səviyyədə onların ümumi məqsədləri var: ABŞ-ı cilovlamaq və Qərbin hökmranlığını sarsıtmaq...

SİA-nın məlumatına görə, bunu Xarici Siyasət Araşdırma İnstitutu (FPRI) yazır

Onlar birlikdə BRİKS və ŞƏT kimi strukturlar vasitəsilə çoxqütblü dünya ideyasını təbliğ edir, NATO-nun genişlənməsinə və Vaşinqtonun Hind-Sakit okean regionunda təsirinə qarşı çıxırlar.

Bununla belə, strateji birlik fasadının arxasında ciddi ziddiyyətlər gizlənir.
Rusiya və Çin təkcə tərəfdaş deyil, həm də potensial rəqib olaraq qalır. Bu, xüsusilə iqtisadiyyatda nəzərə çarpır: Çinin ÜDM-i Rusiyadan səkkiz dəfə çoxdur, Rusiya isə getdikcə Çin üçün xammal tədarükçüsünə çevrilir.

Bu bərabərsizlik Moskvada narahatlıq doğurur.

Tarix gərginliyi artırır. Pekin hələ də 19-cu əsrin “qeyri-bərabər müqavilələrini” xatırlayır, ona əsasən Rusiya 1,5 milyon kvadrat kilometr Çin torpağını aldı.

Moskva isə bu əraziləri qanuni olaraq ilhaq edilmiş hesab edir. 1960-cı illərdə Çin-Sovet parçalanmasının müxtəlif şərhləri yalnız inamsızlığı artırır.

Üstəlik, iki ölkənin Asiyada maraqları heç də həmişə üst-üstə düşmür. Rusiyanın Çinin çoxdankı rəqibləri olan Vyetnam və Hindistanla sıx əlaqələri gizli rəqabət üçün zəmin yaradır.

Və Pekinin Cənubi Çin dənizində ərazi ambisiyaları və Moskvanın bölgədə hərbi mövcudluğunu gücləndirmək istəyi qarşıdurma nöqtəsinə çevrilə bilər.

Buna baxmayaraq, ABŞ və Qərblə qarşıdurmanın ümumi məqsədi indiyədək fikir ayrılıqlarını üstələmişdir.

Ancaq sual qalır: tarix və geosiyasət onları bir daha ayırsa, Moskva və Pekin müttəfiqliklərini qoruyub saxlaya biləcəkmi?

Əli Babayev