“Rusiya tərəfi hələ də imperial nöqtədən baxır” POLİTOLOQ

Azərbaycan-Rusiya münasibətləri regionun geosiyasi sabitliyi və strateji əməkdaşlığı baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Son illərdə iki ölkə arasında iqtisadi, siyasi və təhlükəsizlik sahələrində əməkdaşlıq daha da genişlənib.

Düşənbədə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə Rusiya Prezidenti Vladimir Putin arasında baş tutan təkbətək görüş bu münasibətlərin yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu göstərir.

Gələcəkdə Rusiya ilə Azərbaycan arasında siyasi dialoqun daha da intensivləşməsi gözlənilirmi?

Düşənbədə baş tutan görüş Azərbaycan-Rusiya münasibətlərində hansı yeni istiqamətlərin əsasını qoya bilər?

Mövzu ilə bağlı Gununsesi.info-ya danışan politoloq Həşim Səhrablı vurğulayır ki, Rusiya tərəfi hələ də imperial nöqtədən baxır:

“Azərbaycan və Rusiya arasındakı münasibətlər, əlbəttə ki, strateji xarakter daşıya bilər. Amma bunun üçün gərək rəsmi Moskva anti-Azərbaycan mövqeyindən və Azərbaycana imperial baxışdan imtina etsin. Çünki münasibətlərin yaxşılaşması da, pozulması da tamamilə Moskvanın siyasi xəttinə uyğun olaraq dəyişir.

Azərbaycan tərəfi təkcə Rusiya ilə münasibətlərdə deyil, özündən zəif və ya güclü, dünyanın ən böyük və ya ən zəif dövlətlərindən asılı olmayaraq, bütün dövlətlərlə xarici siyasətində qarşılıqlı əməkdaşlıq və qarşılıqlı hörmətə dayanan iş birliyi prinsipindən yanaşır.

Amma Rusiya tərəfinin Azərbaycanla münasibətlərində biz bunu görə bilmirik. Rusiya tərəfi hələ də imperial nöqtədən baxır. Təkcə Azərbaycana deyil, ümumiyyətlə, Cənubi Qafqaza və sərhədlərindəki digər postsovet ölkələrinə hələ də öz mülkü kimi baxır. Onların yanaşması bundan irəli gedə bilmir və bu da nəticə etibarilə Azərbaycan tərəfinin narazılığına səbəb olur.

Azərbaycan tərəfi haqlı olaraq öz milli maraqlarını, suverenliyini və xarici siyasət maraqlarını üstün tutaraq Rusiyanın bu bütün şovinist davranışlarına layiqli cavab verir. Bu da zaman-zaman münasibətlərdə müəyyən gərginlik yaradır və ən azından soyumağa gətirib çıxarır.

İndi əgər Azərbaycan və Rusiya arasındakı münasibətlərin gələcək potensialından danışırıqsa, bəli, potensial həmişə var. Ümumiyyətlə, ikitərəfli münasibətlərdə bütün tərəflərlə az-çox əlaqələr həmişə qazanc gətirən bir faktor kimi ortaya çıxır. Rusiya ilə də bu belədir”.

Politoloqun sözlərinə görə geosiyasi yaxınlıq, strateji nöqtədə dayanmaq, enerji və tranzit məsələlərində maraqların üst-üstə düşən bir çox nöqtələrinin olması bu münasibətlərin inkişafı üçün potensial vəd edir:

“Bu potensialı yenə də bayaq qeyd etdiyimiz kimi Moskva özü öz əlləri ilə məhv edir.

İndi sabah bu potensial əməkdaşlığa çevriləcək, yoxsa regional rəqabətə və qarşıdurmaya? Bu, Moskvadan asılıdır. Amma sadəcə bu da olmamalıdır və gözləmək lazım deyil ki, qısa zamanda Rusiya anti-Azərbaycan mövqeyindən uzaqlaşacaq və Azərbaycana bir tərəfdaş gözü ilə baxacaq.

Rusiya həmişə bütün tərəflərə, Azərbaycan da daxil olmaqla, qəsbkar yanaşma sərgiləyib. Bunu da zaman-zaman siyasətdə baş verən gərginliklərdə və proseslərin təzahüründə görmüşük. İndi Rusiya tərəfi, xüsusən də prezidentlərin Düşənbə görüşündən sonra Rusiya prezidentinin “Azərbaycan Rus birlik ölkəsidir” deməsi əslində Rusiyanın yenə də o imperial psixologiyasının təzahürü idi.

Bu, o deməkdir ki, Rusiya hələ də başa düşmür ki, Azərbaycanın ona narazılığı nədən ibarətdir və Azərbaycanın Rusiyadan gözləntisi nədir. Ona görə də indi Rusiya gərək bu münasibətləri sıfıra endirməsin. Rusiya xarici siyasətini elə formalaşdırmalıdır ki, Azərbaycan tərəfi də onun səmimiliyinə, tərəfdaş olmaq istəyinə inansın və bu şəkildə də əlaqələr inkişaf etsin.

Hazırkı məqamda isə mən Rusiyanın Azərbaycanla bağlı tutumunun dəyişəcəyini gözləmirəm. Rusiya Azərbaycanı hələ də özünün regional rəqibi kimi görür, öz regional maraqlarına təhlükə kimi sayır və gələcəkdə də bu nöqtədən çıxış etməyə davam edəcək”.

Gülxanım Əliyeva

Gununsesi.info