“Rusiya “yaxın xaricini” itirir...”

...Ukraynadakı müharibə fonunda Rusiya keçmiş sovet respublikalarında öz mövqelərini sürətlə itirir.

SİA-nın məlumatına görə, “Foreign Affairs” jurnalı yazır ki, Kreml hərbi əməliyyatlara diqqət yetirdiyi halda, Cənubi Qafqaz, Mərkəzi Asiya və Şərqi Avropa ölkələri öz suverenliklərini gücləndirir, xarici siyasətlərini şaxələndirir və yeni regional ittifaqlar yaradırlar.

Ermənistan, Azərbaycan, Qazaxıstan və digər dövlətlər Hindistan, Fransa, Türkiyə və Çindən silah almaq, Avropa İttifaqı ilə ticarəti inkişaf etdirmək və beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərində iştirakını artırmaqla Moskvadan asılılığa alternativ axtarırlar.

Rusiyadan yan keçən infrastruktur və neft-qaz kəmərlərinin tikintisi layihələri xüsusilə fəal şəkildə inkişaf edir.

Əhəmiyyətli dönüş nöqtəsi uzun müddətdir davam edən münaqişələrin Moskvanın iştirakı olmadan həlli oldu.

2025-ci ildə Qırğızıstan və Tacikistan Fərqanə vadisində mübahisələrin həlli ilə bağlı saziş imzalayıb.

Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllindən sonra Ermənistan və Azərbaycan arasında sülh müqaviləsinin bağlanması üçün danışıqlar davam etdirir.

İlk dəfədir ki, diplomatik sıçrayışlar Rusiyanın vasitəçiliyi olmadan baş verir.

Eyni zamanda Çin və Türkiyənin də təsiri artır.

Pekin xüsusilə Tacikistan və Özbəkistanda iqtisadi və hərbi əməkdaşlığı gücləndirir. Ankara NATO ruhunda müdafiə layihələri və hərbi modernləşməni fəal şəkildə təşviq edir. Demək olar ki, bütün Orta Asiya ölkələri Türkiyədən pilotsuz təyyarələr alır.

Rusiyanın miqrasiya, ticarət və mədəni əlaqələr vasitəsilə siyasi və iqtisadi təsirinin davam etməsinə baxmayaraq, postsovet ölkələri daha balanslı xarici siyasət axtarırlar.

ABŞ və onun müttəfiqləri, analitiklərin fikrincə, regional sabitliyi, infrastruktur layihələrini və region ölkələrinin xarici siyasətinin şaxələndirilməsini dəstəkləməklə konstruktiv rol oynaya bilər.

Rusiya “yaxın xaricə” nəzarəti saxlamaq üçün mübarizə apararkən, yeni oyunçular və ittifaqlar Avrasiyada güc balansını dəyişir.

Əli Babayev