Rusiyada qış buğda əkini uğursuz ola bilər...

...Qara dəniz limanlarının bağlanması Rusiya taxıl ixracını iflic edib və fermerləri gəlirsiz qoyub, Rusiyanın illik taxıl məhsulunun üçdə ikisini təşkil edən qış buğdasının əkinini təhlükə altına qoyub.

SİA xəbər verir ki, SovEcon analitik mərkəzinin hesabatına görə, sentyabrın əvvəlinə qədər Rusiya kənd təsərrüfatı istehsalçıları 2,6 milyon hektar ərazidə qış bitkiləri əkiblər ki, bu da son illərin orta səviyyəsindən 25 faiz aşağıdır.

...SovEcon-un hesablamalarına görə, avqust və sentyabr aylarında Rusiya taxıl ixracı 2010-cu ildən bəri ən aşağı səviyyəyə düşüb - həmin aylar üçün orta göstəricidən təxminən üç dəfə çox...

Daxili qiymətlər isə satılmamış məhsulların artıqlığı səbəbindən aşağı düşüb.

...2026-cı il məhsulunun hazırkı qiymətləri istehsal xərclərindən on faiz aşağıdır. Bu arada, kəskin şəkildə artan yanacaq qiymətləri 2027-ci il məhsulunun iqtisadiyyatını daha da çətinləşdirir, - SovEcon yazır.

...Voronej vilayətində fermer sahibi Nikita Tokmakov tərəfindən dərc edilən min fermer arasında aparılan sorğu göstərir ki, kənd təsərrüfatı istehsalçılarının 26 faizi bu il qış buğdası əkinindən tamamilə imtina etmək qərarına gəlib, 32 faizi isə əkin sahələrini azaltmağa hazırlaşır. Yalnız 29 faizi eyni həcmdə əkin aparır.

Rusiya Taxıl Birliyinin prezidenti Arkadi Zloçevski bu ilki qış məhsulu əkini “uğursuzluq” ola bilər, - deyə həyəcan təbili çalır.

...Əsas risk vəsait çatışmazlığıdır. Və bu, texnologiyanın azalmasından və bütün digər amillərdən daha çox məhsula təsir göstərəcək. Payız əkini üçün lazımi resursları almaq üçün sadəcə kifayət qədər pul olmayacaq. Fiziki olaraq heç nə yoxdur. Qaşıq ürək üçün əzizdir. İndi payız əkini üçün resurslar almalıyıq, amma pul yoxdur, - deyə Zloçevski izah edir.

İyulun ortalarından bəri Azov dənizindəki limanlarda dron hücumları nəticəsində əməliyyatlar dayandırılıb və bu limanlardan aylıq 1,5 milyon tona qədər Rusiya taxılının ixrac edildiyi bildirilir.

Avqust ayında fermerlərin ildə 25 milyon ton taxıl ixrac etdiyi Novorossiysk limanındakı üç taxıl terminalının hamısı bağlanıb. Nəticədə, SovEcon-un hesablamalarına görə, ötən ay Rusiyadan taxıl ixracı illik müqayisədə təxminən 60 faiz azalaraq 2,2 milyon tona düşüb və sentyabr ayında 2 milyon tona düşə bilər.

…Qara dənizdə təhlükəsiz naviqasiyanı bərpa etmək üçün hələ də aydın bir yol yoxdur. Görünür, bu məsələ indi ayrıca dəniz atəşkəsi deyil, enerji infrastrukturuna zərbələr endirilməsi ilə bağlı daha geniş danışıqlarla bağlıdır, - SovEcon-un baş direktoru Andrey Sizov qeyd edir bunu.

…ProZerno analitik şirkətinin baş direktoru Vladimir Petrıçenkonun hesablamalarına görə, ən pis ssenaridə bu ilki məhsuldan 35 milyon ton taxıl, o cümlədən 22 milyon ton buğda əldən çıxa bilər.

…Bu, artıq sadəcə bir problem deyil, bütün taxıl sənayesi üçün ciddi bir böhrana səbəb ola biləcək fəlakətli bir ssenaridir, - deyə o qeyd edir.

Əli Babayev