Rusiyalı alimlərə əcnəbilərlə işləmək qadağan edilib

Rusiya alimlərinə və elmi təşkilatlarına Federal Təhlükəsizlik Xidmətinin (FSB) razılığı olmadan xaricilərlə əməkdaşlıq etmək qadağandır. SİA xəbər verir ki, bu, Rusiya Nazirlər Kabinetinin verdiyi və tənzimləyici hüquqi aktların rəsmi portalında dərc olunmuş fərmandan irəli gəlir.

Sənədə əsasən, elmi layihələrdə iştirak edən xarici iştirakçılar, o cümlədən xarici təsisçiləri olan Rusiya təşkilatları haqqında məlumatlar artıq vahid dövlət tədqiqat və inkişaf uçot sisteminə daxil ediləcək.

Təhsil və Elm Nazirliyi öz növbəsində bu məlumatları qeydiyyatdan keçdikdən sonra beş gün ərzində Federal Təhlükəsizlik Xidmətinə ötürməlidir.

Federal Təhlükəsizlik Xidmətinin ərizəni nəzərdən keçirmək və xarici vətəndaşların elmi tədqiqatlarda iştirakına icazə verib-verməmək barədə qərar vermək üçün 60 günü olacaq. Hökumət fərmanı Rusiya Prezidenti Vladimir Putin tərəfindən bu ilin iyun ayında imzalanan elmi inkişafların xaricə ötürülməsi üzərində nəzarətin gücləndirilməsi haqqında qanunun tətbiqi çərçivəsində qəbul edilib.

Yeni qaydalar büdcədən maliyyələşdirilən dövlət layihələrini həyata keçirən elmi təşkilatlar və universitetlər üçün 1 mart 2026-cı il tarixində, digərləri üçün isə 1 sentyabr 2028-ci il tarixində qüvvəyə minəcək.

Qanuna verilən izahatda deyilir ki, Federal Təhlükəsizlik Xidməti ilə əlaqələndirmə "elmi yaradıcılıq azadlığını pozmadan və ya təşkilatların elmi fəaliyyətlə məşğul olmasına maneə yaratmadan elmi nəticələrin Rusiyadan kənara ötürülməsinə nəzarəti gücləndirəcək".

Əvvəllər Rusiya Elmlər Akademiyası (REA) Federal Təhlükəsizlik Xidmətinin elmi tədqiqatlarda xarici iştiraka nəzarətini təsdiqləmişdi.

Təşkilat qeyd edirdi ki, bu yanaşma "milli maraqların və milli elmin nailiyyətlərinin beynəlxalq arenada təşviqi ilə uyğundur".

Eyni zamanda, "Vedomosti"nin REA-dakı mənbələri bildirib ki, rus alimləri hazırda Çin və Hindistandan olan həmkarları ilə ən səmərəli əməkdaşlıqdan zövq alırlar.

Əvvəllər Federal Təhlükəsizlik Xidməti hipersəs raket tədqiqatları ilə məşğul olan alimlərin kütləvi həbslərinə başlamışdı.

Rusiya Elmlər Akademiyasının Sibir Bölməsinin İnstitutlarında çalışan Anatoli Maslov, Aleksandr Şiplyuk, Dmitri Kolker, Valeri Zvegintsev və Vladislav Qalkinə qarşı "dövlətə xəyanət" ittihamı ilə cinayət işləri açılıb.

İlk üç nəfər məxfi məlumatları Çinə ötürməkdə ittiham olunurdu.

...Bu, sadəcə hakimiyyət tərəfindən təxribatdır və ilk növbədə Rusiya elminə zərər verir. Hərbi tədqiqatlarda məxfiliyi qorumağa çalışaraq, onlar bu sahələrdə mülki elmi praktik olaraq məhv edirlər, - deyə Fransaya getməyə məcbur olan fizik Yaroslav Kudryavtsev qeyd edib.