İstiqlal ordeni ilə təltif olunan Fərhad Xəlilov kimdir?

Fərhad Qurban oğlu Xəlilovu Prezident İlham Əliyev Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafında böyük xidmətlərinə görə “İstiqlal” ordeni ilə təltif edib.

Lent.az "Bioqrafiya" rubrikasında onun haqqında məlumatları təqdim edir.

- Fərhad Xəlilov kimdir?

Fərhad Qurban oğlu Xəlilov Xalq rəssamı və Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının sədridir. 

- O, nə vaxt və harada anadan olub?

Fərhad Xəlilov 1946-cı il oktyabrın 26-da Bakı şəhərində anadan olub. 

- Fərhad Xəlilovun atası kim olub?

Rəssamın atası Qurban Xəlilov sovet dövründə Azərbaycanın tanınmış dövlət xadimlərindən biri olub. O, Azərbaycan SSR-in maliyyə naziri, daha sonra isə Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin sədri vəzifələrində çalışıb. Qurban Xəlilovun ailəsi əslən Cənubi Azərbaycanın Ərdəbil bölgəsindəndir.

- Fərhad Xəlilov harada təhsil alıb?

O, 1961–1966-cı illərdə Əzim Əzimzadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Məktəbində təhsil alıb. Daha sonra Moskvada Stroqanov adına Ali Bədii-Sənaye Məktəbində oxuyub. 1969–1975-ci illərdə isə Moskva Poliqrafiya İnstitutunda təhsilini davam etdirib.

- O, məktəb illərində kimdən rəssamlıq öyrənib?

Rəssam xatirələrində dördüncü və ya beşinci sinifdə oxuyarkən müəllimi Yuri Lobaçevskinin onun sənətə marağında mühüm rol oynadığını bildirib. Həmin dövrdə rus rəssamları Vasnetsov, Polenov və Savrasovun əsərlərinin surətlərini çəkib. Yağlı boyalardan ilk dəfə məhz məktəb illərində istifadə etməyə başlayıb.

- Fərhad Xəlilov əmək fəaliyyətinə harada başlayıb?

Rəssam 1963-cü ildə Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrında rəssam kimi əmək fəaliyyətinə başlayıb. 1967-ci ildən müxtəlif rəssamlıq sərgilərində iştirak edib. 1969-cu ildə SSRİ Rəssamlar İttifaqının üzvü seçilib.

- Fərhad Xəlilov hansı illərdə deputat seçilib?

O, Azərbaycan SSR Ali Sovetinin XI çağırışında deputat olub. Bundan başqa, 1991-ci il avqustun 4-də Bakının 26 saylı Mehdi Hüseyn seçki dairəsindən Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin deputatı seçilib. Onun deputat səlahiyyətləri 1991-ci il avqustun 29-da təsdiqlənib.

- Fərhad Xəlilovun yaradıcılığında hansı mövzular üstünlük təşkil edir?

Onun yaradıcılığında Abşeron yarımadası, Xəzər dənizi, kənd mənzərələri və təbiət motivləri xüsusi yer tutur. Nardaran, Buzovna, Zağulba, Maştağa və Mərdəkan kimi yaşayış məntəqələrinin mənzərələri rəssamın əsərlərində öz əksini tapıb. Fərhad Xəlilov mənzərələri yalnız olduğu kimi təsvir etməklə kifayətlənmir, onları rənglər və bədii formalar vasitəsilə fərqli şəkildə təqdim edir.

- O, hansı rəssamlıq üslubunda çalışır?

Rəssamın yaradıcılığı abstrakt və simvolik mənzərə rəngkarlığı ilə əlaqələndirilir. Onun əsərlərində sadə formalar, güclü rəng kontrastları və fəlsəfi məna diqqət çəkir. Xəlilov Azərbaycan rəngkarlıq ənənələrini müasir dünya incəsənətinin bədii üsulları ilə birləşdirən sənətkarlardandır.

- Rəssamın məşhur əsərləri hansılardır?

Onun tanınmış əsərləri arasında “Görüş”, “Xatirələr”, “Torpağın naxışları”, “1984-cü ilin yazı”, “Axşamlar”, “Nardaranda qış”, “Nardaranda bahar”, “Görədildə dəniz”, “Dənizdə işıq” və “Sahildə axşam” kimi tablolar və silsilələr var. Bu əsərlərdə Azərbaycan təbiəti, insanın ətraf mühitlə əlaqəsi və fəlsəfi düşüncələr əks olunur.

- O, nə vaxt Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının sədri seçilib?

O, 1987-ci ildə Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının sədri seçilib və həmin vaxtdan quruma rəhbərlik edir. 

- Fərhad Xəlilovun əsərləri hansı ölkələrdə nümayiş etdirilib?

Rəssamın əsərləri ABŞ, Fransa, Almaniya, Böyük Britaniya, Rusiya, İtaliya, Yaponiya və başqa ölkələrdə nümayiş etdirilib. Onun fərdi sərgiləri Paris, London, Berlin, Moskva və Tbilisidə təşkil olunub. 2008-ci ildə Moskvadakı Tretyakov Qalereyasında, 2015-ci ildə Londondakı Saatchi Qalereyasında əsərləri sərgilənib.

- Fərhad Xəlilovun hansı əsəri 100 min dollardan baha satılıb?

Rəssamın “Görüş” (“Meeting”) əsəri 2015-ci ildə Londonda “Sotheby's” hərracında 107 331 ABŞ dollarına satılıb. Bu, platformanın qeydə aldığı ən yüksək satış qiymətidir.

- Fərhad Xəlilovun son illərdə hansı böyük sərgiləri keçirilib?

2019-cu ildə Heydər Əliyev Mərkəzində “Yenidən Bakıda” adlı fərdi sərgisi açılıb. 2023-cü il dekabrın 1-də isə YARAT Müasir İncəsənət Məkanında “Yerlə göy arasında” adlı sərgisi təqdim edilib. Sərgi 2024-cü ildə də davam edib.

- O, hansı fəxri ad və ordenlərə layiq görülüb?

Fərhad Xəlilov 2002-ci ildə Azərbaycanın Xalq rəssamı fəxri adına layiq görülüb. 2006-cı ildə “Şöhrət”, 2016-cı ildə isə “Şərəf” ordeni ilə təltif edilib. Bundan başqa, Fransanın İncəsənət və Ədəbiyyat ordeninin cəngavəri adına, Rusiya Rəssamlıq Akademiyasının fəxri üzvlüyünə və müxtəlif beynəlxalq mükafatlara layiq görülüb.

- Fərhad Xəlilov 80 illik yubileyi ilə əlaqədar hansı mükafatı alıb?

Prezident İlham Əliyevin oktyabrın 23-dəki sərəncamı ilə Fərhad Xəlilov Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafında böyük xidmətlərinə görə “İstiqlal” ordeni ilə təltif edilib.