Rusiyanın MDB ilə ticarəti 110 milyardı keçdi

Rusiya ilə MDB ölkələri arasında ticarət dövriyyəsi artmaqda davam edir. Rusiya prezidentinin köməkçisi Yuri Uşakov bildirib ki, 2025-ci ildə Rusiyanın MDB tərəfdaşları ilə ticarət dövriyyəsi 110 milyard dolları ötüb.

Y.Uşakov brifinqdə bildirib ki, 2026-cı ilin ilk altı ayında da göstərici artmaqda davam edib. Onun sözlərinə görə, bu dövrdə Rusiya ilə MDB ölkələri arasında ticarət dövriyyəsi daha 12 faiz artıb.

Bu rəqəmlər Rusiya üçün MDB məkanının xarici ticarətdə əhəmiyyətinin artdığını göstərir. Lakin Azərbaycanla bağlı mənzərə ümumi MDB tendensiyasından fərqlənir.

Azərbaycanla Rusiya arasında ticarət nə qədərdir?

Azərbaycan Dövlət Gömrük Komitəsinin məlumatına görə, 2025-ci ildə Azərbaycanla Rusiya arasında ticarət dövriyyəsi 4 milyard 920,2 milyon dollar təşkil edib. Bu, 2024-cü illə müqayisədə 2,5 faiz çoxdur. Rusiya həmin il Azərbaycanın ümumi xarici ticarət dövriyyəsinin təxminən 10 faizini formalaşdırıb. 2025-ci ildə Azərbaycanın Rusiyaya ixracı 1,184 milyard dollar, Rusiyadan idxalı isə 3,736 milyard dollar olub. Beləliklə, Azərbaycan–Rusiya ticarətində Azərbaycanın mənfi saldo­sunun həcmi təxminən 2,55 milyard dollar təşkil edib.

Rusiya Azərbaycan üçün xüsusilə qeyri-neft məhsullarının satışında mühüm bazarlardan biri olaraq qalır. 2025-ci ildə Azərbaycanın Rusiyaya qeyri-neft məhsulları ixracı təxminən 1,174 milyard dollar olub və Rusiya Azərbaycanın qeyri-neft ixracında ən böyük istiqamət kimi göstərilib.

2026-cı ildə isə vəziyyət dəyişib

2026-cı ilin ilk yarısında Azərbaycanla Rusiya arasında ticarət dövriyyəsi 1,728 milyard dollar olub. Bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 31,4 faiz azdır. Maraqlı məqam budur ki, azalma əsasən Rusiyadan Azərbaycana idxalın kəskin aşağı düşməsi ilə bağlıdır. Yanvar–iyun aylarında Azərbaycanın Rusiyaya ixracı 608,6 milyon dollar təşkil edib və illik müqayisədə 3 faiz artıb. Eyni dövrdə Rusiyadan idxal 1,12 milyard dollara düşüb və 42 faiz azalıb.

Avqustun sonuna olan göstəricilər də bu tendensiyanın davam etdiyini göstərir. 2026-cı ilin yanvar–avqustunda iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi 2,411 milyard dollar olub ki, bu da illik müqayisədə 27,9 faiz azdır. Azərbaycanın Rusiyaya ixracı bu dövrdə 840,1 milyon dollara yüksəlib, Rusiyadan idxal isə 1,57 milyard dollara enib.

Ümumi mənzərə nə deyir?

Beləliklə, Rusiya ilə MDB ölkələri arasında ticarət dövriyyəsinin ümumi artımı Azərbaycan–Rusiya ticarətində eyni formada əks olunmur. 2025-ci ildə Azərbaycan və Rusiya arasında ticarət artmışdı. 2026-cı ilin ilk səkkiz ayında isə dövriyyədə nəzərəçarpacaq azalma qeydə alınıb. Bunun əsas səbəbi Azərbaycanın Rusiyaya ixracının kəskin azalması deyil, əksinə, Rusiyadan Azərbaycana idxalın daha sürətlə aşağı düşməsidir.

Bu dinamika iki ölkə arasındakı ticarətin strukturunun da mühüm olduğunu göstərir. Azərbaycanın Rusiyaya ixracında qeyri-neft məhsulları, xüsusilə kənd təsərrüfatı məhsulları mühüm yer tutur. Rusiyadan Azərbaycana isə geniş çeşiddə ərzaq, sənaye və digər məhsullar gətirilir. Ona görə də Moskva ilə MDB ölkələri arasında ümumi ticarətin artması avtomatik olaraq Azərbaycanla ticarətin də artacağı anlamına gəlmir. Azərbaycan üzrə göstəricilərdə həm ixracın strukturu, həm Rusiyadan idxalın həcmi, həm də iki ölkənin bazarlarında yaranan dəyişikliklər ayrıca rol oynayır.

Hazırkı rəqəmlər isə göstərir ki, 2025-ci ildə 4,92 milyard dollara çatan Azərbaycan–Rusiya ticarət dövriyyəsi 2026-cı ildə hələlik azalma istiqamətindədir.

Samir Abdulla

AzPost.az