Rusiyaya qarşı sanksiyalar: “Aşkarlanmayan” hədəflər aşkarlanıb

Avropa Rusiya neftinə, "kölgə donanmasına", enerji şirkətlərinə, banklara və hərbi təchizatçılara qarşı sanksiyalar tətbiq edir. Lakin Rusiyanın hərbi maşınına əhəmiyyətli dərəcədə zərər verə biləcək "daha az əhəmiyyətli" sanksiyalar var. SİA xəbər verir ki, bu barədə The Guardian məlumat verib. Amerikanın Dekleptocracy qrupu "əhəmiyyətsiz" hesab edilən bir neçə sanksiya sahəsini müəyyən edib.

Lakin onlar potensial olaraq əsas ola və Rusiya ordusuna ciddi zərər verə bilər.

Məsələn, hərbi nəqliyyat vasitələri üçün mexaniki yağlar və təkərlər istehsalında istifadə olunan kimyəvi maddələr. Bu seqmentə qarşı heç bir sanksiya yoxdur, lakin Rusiya bu məhsulları ölkə daxilində kifayət qədər miqdarda istehsal etmir.

Kimyəvi maddələrsiz Rusiya…

Mexaniki yağlar üçün kimyəvi əlavələr - tanklar və avtomobillər üçün motor yağları yalnız bir neçə şirkət istehsal edir.

Onlardan biri hazırda Rusiyada tələbatın əksəriyyətini ödəyən Çin şirkəti Xinxiang Richful-dur.

Təchizat ildə 8 milyon tona qədərdir - Avropa şirkətləri isə satışlarını 2022-ci ildə dayandırıblar.

…Sürtkü çatışmazlığı Rusiyanın hərbi maşınına ciddi ziyan vuracaq, - qrupun prezidenti və Dövlət Departamentinin Rusiya üzrə keçmiş eksperti Kristofer Qarrison deyir.

O deyir ki, bu sanksiyalar "qeyri-müəyyən və spesifikdir", lakin əslində elektronika və neftə qoyulan məhdudiyyətlərdən heç də az əhəmiyyət kəsb etmir.

Əgər Çindən Rusiyaya tədarük bloklanarsa - və Sinxiang Richful-un ABŞ-da ofisləri olarsa və Rusiya üçün sivil dünyada biznesini riskə atması ehtimalı azdırsa - ruslar təsirini tez bir zamanda hiss edəcəklər.

…Başqa bir sahə təkər istehsalıdır. Rusiyanın vulkanizasiya sürətləndiriciləri və hərbi nəqliyyat vasitələri üçün təkərlər hazırlamaq üçün lazım olan digər maddələr istehsal etmək üçün demək olar ki, heç bir daxili gücü yoxdur.

Rusiya qida əlavələri, əczaçılıq və şampun üçün kimyəvi materiallar, digər sənaye sahələri üçün lazım olan kimyəvi maddələr və sair daxil olmaqla, digər sektorlarda əksər kimyəvi maddələri daxili istehsal etmir.

Bunların hamısı ya Çindən idxal olunur, ya da "boz idxal" vasitəsilə qaçaqmalçılıq yolu ilə gətirilir.

Hələ də sanksiyalar üçün çoxlu hədəf var…

Bu, ABŞ-ın Rusiyaya qarşı bütün sanksiya variantlarını guya "tükəndirdiyinə" dair şikayətləri nəzərə alınmaqla aktualdır. ABŞ dövlət katibi Marko Rubio bu yaxınlarda bildirib ki, "Bizim tərəfimizdə sanksiya üçün çox şey qalmayıb, yəni biz onların əsas neft şirkətlərinə zərbə vurmuşuq, hamı bunu istəyirdi".

Lakin ekspertlər bununla razılaşmırlar. Onlar hesab edirlər ki, sanksiyalar üçün hələ də çoxlu hədəf var.

Rusiya neft şirkətlərinə qarşı sanksiyaların effektivliyi barədə nəticə çıxarmaq üçün hələ tezdir, çünki Rusiyadan neft almağa davam edən şirkətlərə qarşı ikinci dərəcəli sanksiyaların tətbiqi yoxdur.

…Uğurlu sanksiya rejimi təkcə yeni hədəflərin müəyyən edilməsindən deyil, həm də mövcud hədəflərə qarşı onların tətbiqinin təmin edilməsindən asılıdır... Rusiya ordusu üçün lazım olan komponentləri uğurla tədarük etdiyi və neftini uğurla satdığı müddətcə ətraf mühit hədəflərlə dolu olaraq qalır, - deyə Kral Birləşmiş Xidmətlər İnstitutunun Maliyyə və Təhlükəsizlik Mərkəzinin direktoru Tom Kitinq bildirib. Qeyd etmək lazımdır ki, sanksiyalar səbəbindən Rusiya neftinin qiyməti son bir ildə rekord həddə düşüb.

Analitiklər və treyderlər indi proqnozlaşdırırlar ki, hətta Ukrayna ilə sülh müqaviləsindən sonra belə, Rusiya qlobal neft bazarına tez bir zamanda qayıda bilməyəcək.

Xatırladaq ki, oktyabr ayında ABŞ Putini Ukrayna ilə danışıqlara məcbur etmək üçün Rusiyanın ən böyük iki neft şirkəti olan "Rosneft" və "Lukoil"-a qarşı sanksiyalar elan etdi.

Vaşinqtonun yeni məhdudiyyətləri təkcə iki böyük Rusiya şirkətinə deyil, həm də onların 36 törəmə şirkətinə şamil olunur.

ABŞ-ın neft şirkətlərinə qarşı son sanksiyaları səbəbindən Rusiya diktatoru Vladimir Putin populyar olmayan bir qərarı nəzərdən keçirməyə başlayıb: Rusiyada vergilərin artırılması, bu da Rusiya iqtisadiyyatında ciddi problemlərin olduğunu göstərir.

Əli Babayev