Icma.az
close
up
RU
“S 400”lərin Azərbaycana verilməsi yenidən gündəmdə

“S 400”lərin Azərbaycana verilməsi yenidən gündəmdə

Icma.az, Turkstan.az portalına istinadən məlumat verir.

Hərbi ekspert havadan müdafiə sistemlərinin ölkəmizə verilməsini müəyyən şərtlər daxilində mümkün hesab edir

ABŞ bildirib ki, Türkiyə "F-35" qırıcı təyyarələrinin istehsalı və tədarükü proqramına qayıtmaq istəyirsə, artıq Rusiyanın "S-400" hava hücumundan müdafiə sistemini ərazisində saxlamamalıdır. “Bloomberg”in məlumatına görə, bunu ABŞ-nin Türkiyədəki səfiri Tom Barrak bildirib.

Onun sözlərinə görə, ABŞ və Türkiyə təxminən on il əvvəl Ankaranın əldə etdiyi Rusiya raketləri və "F-35" proqramına yenidən qoşulmaq istəyi ilə bağlı danışıqlar aparırlar. Qeyd olunur ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp bu məsələni sentyabr ayında Ağ Evdə Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanla müzakirə edib.

Buna baxmayaraq, səfirin Vaşinqtonun Türkiyənin Rusiya raket sistemindən imtina etməsi ilə bağlı israrını və digər NATO üzvləri tərəfindən dəstəkləndiyini vurğulayıb.

“ABŞ qanunvericiliyində nəzərdə tutulduğu kimi, Türkiyə "F-35" proqramına qayıtmaq üçün artıq "S-400" sistemini işlətməməli və ya ona sahib olmamalıdır”, - deyə Barrak bildirib.

Türkiyənin "S-400"dən imtinası, ilk baxışda, Vaşinqtonun şərtlərini yumşaltmaq və "F-35" proqramına qayıdışı sürətləndirmək üçün rasional addım kimi görünə bilər. Lakin Ankara üçün bu məsələ, sadəcə, texniki hərbi sistem seçimi deyil, strateji müttəfiqlər arasında özünün “müstəqil oyunçu” statusunu qorumaq mübarizəsidir.

Ümumiyyətlə, "S-400"lər təkcə silah sistemi deyil. Onlar Türkiyənin 2016-cı il çevriliş cəhdindən sonra Qərbə olan etimad krizisinin simvoluna çevrilib. Ankara geri addım atarsa, bu, həm daxili siyasətdə “strateji məğlubiyyət”, həm də Qərbin diktəsinə tabe olmaq kimi görünə bilər. Hakimiyyət belə imic itkisinə getmək istəmir.

Belə məqamda, məsələn, Türkiyə "S-400"ləri aktivləşdirmədən saxlaya, onları üçüncü ölkəyə ötürmək, yaxud ABŞ-nin nəzarəti altında “tətbiq olunmayan inventar” statusuna salmaq kimi mexanizmlər təklif edə bilər. Bu, imtina deyil, “şərti dondurma” ola bilər.

Mümkün ssenarilərdən biri Türkiyənin hava hücumundan müdafiə sisteminin dost və müttəfiq Azərbaycana verilməsi ola bilər. Bəs belə bir anlaşma mümkündürmü? Rusiya buna razılıq verərmi? Azərbaycanın özünün necə, “S-400"lərə nə dərəcədə ehtiyacı var? Onlar "Dəmir günbəz" kimi etibarlı və effektlidirmi?

Rövşən Məhərrəmov

Hərbi ekspert, polkovnik Rövşən Məhərrəmov “Yeni Müsavat”a bildirdi ki, hazırda Türkiyənin "S-400" sistemlərini Azərbaycana verməsi real görünmür, amma istisna da deyil, müəyyən şərtlər daxilində mümkün ola bilər: ""S-400" Rusiya istehsalıdır və Türkiyə bu sistemi üçüncü ölkəyə ötürmək istəyərsə, Moskvanın razılığı tələb oluna bilər. Rusiya belə bir transferin regiondakı balansı dəyişdirəcəyini bildiyi üçün buna müsbət yanaşmaya bilər.

Bilirsiniz ki, ABŞ və NATO "S-400"lərin Türkiyəyə gətirilməsinə görə artıq sanksiya tətbiq edib. İndi də şərt irəli sürür ki, sanksiya "S-400"lərdən imtina edilərsə aradan qaldırıla bilər.

Azərbaycan-Türkiyə strateji-hərbi müttəfiqliyi çox güclüdür. Türkiyənin Azərbaycanın hava hücumundan müdafiə imkanlarını daha da genişləndirməsi "S-400"lərsiz də mümkündür. Türkiyə istehsalı olan yeni sistemləri Azərbaycana verməklə bunu edə bilərlər.

Bir sözlə, Türkiyənin "S-400"ləri Azərbaycana verməsi hüquqi, siyasi və geosiyasi səbəblərdən çətin görünür. Ankara bunu edə bilər, amma Rusiya razı olmalıdır, ABŞ reaksiyası nəzərə alınmalıdır".

Ekspert qeyd etdi ki, Türkiyə əldə etdiyi "S-400"lərini tam aktiv istifadə etmir və onları üçüncü ölkəyə vermək istəmir. Ona görə də əvəzində Türkiyənin müasir yerli sistemləri olan Siper və Hisarı Azərbaycanın əldə etməsi daha realdır: “Düzdür, Azərbaycanın "S-400" kimi strateji hava hücumundan müdafiə sisteminə ehtiyacı mövcuddur, amma bu ehtiyac nisbi və şərti xarakter daşıyır. Yəni Azərbaycan mütləq şəkildə sadəcə "S-400" almağa məcbur deyil. Alternativlər və mövcud müdafiə arxitekturası ehtiyacın səviyyəsini dəyişir.

Regionda müxtəlif ölkələrdə 100-300 km məsafədə vura bilən raketlər var. S-400 isə ballistik hədəfləri 60 km hündürlükdə məhv edə bilir. Bu baxımdan Azərbaycanın yüksək hündürlüklü və uzaqmənzilli HHM-ə ehtiyacı realdır. Azərbaycanın HHM-i Cənubi Qafqazın ən güclülərindən biridir. S-300PMU2 Favorit-200 km-ə qədər, yüksək hündürlükdə müdafiə, İsrail istehsalı olan Barak-8 orta və uzaq mənzilli HHM sistemi, Iron Dome komponentləri olan raket və PUA əleyhinə sistem, Spyder sürətli reaksiya sistemi, Bukat, Tor-M2, Osa-AKM, Mobil EW və dron əleyhinə sistemləri qeyd etmək olar. Bu sistemlərin bəziləri Zəfərin 5-ci ildönümü münasibətilə keçirilən hərbi paradda nümayiş olundu".

Facebook WhatsApp Telegram Twitter Share

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:284
embedMənbə:https://www.turkustan.az
archiveBu xəbər 12 Dekabr 2025 12:03 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see304

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see295

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see292

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see288

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see287

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see284

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see274

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see272

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see266

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see265

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see245

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see239

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see238

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see236

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see235

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see232

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see226

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see225

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see223

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see221
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri