Icma.az
close
up
RU
“S 400”lərin Azərbaycana verilməsi yenidən gündəmdə

“S 400”lərin Azərbaycana verilməsi yenidən gündəmdə

Icma.az, Turkstan.az portalına istinadən məlumat verir.

Hərbi ekspert havadan müdafiə sistemlərinin ölkəmizə verilməsini müəyyən şərtlər daxilində mümkün hesab edir

ABŞ bildirib ki, Türkiyə "F-35" qırıcı təyyarələrinin istehsalı və tədarükü proqramına qayıtmaq istəyirsə, artıq Rusiyanın "S-400" hava hücumundan müdafiə sistemini ərazisində saxlamamalıdır. “Bloomberg”in məlumatına görə, bunu ABŞ-nin Türkiyədəki səfiri Tom Barrak bildirib.

Onun sözlərinə görə, ABŞ və Türkiyə təxminən on il əvvəl Ankaranın əldə etdiyi Rusiya raketləri və "F-35" proqramına yenidən qoşulmaq istəyi ilə bağlı danışıqlar aparırlar. Qeyd olunur ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp bu məsələni sentyabr ayında Ağ Evdə Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanla müzakirə edib.

Buna baxmayaraq, səfirin Vaşinqtonun Türkiyənin Rusiya raket sistemindən imtina etməsi ilə bağlı israrını və digər NATO üzvləri tərəfindən dəstəkləndiyini vurğulayıb.

“ABŞ qanunvericiliyində nəzərdə tutulduğu kimi, Türkiyə "F-35" proqramına qayıtmaq üçün artıq "S-400" sistemini işlətməməli və ya ona sahib olmamalıdır”, - deyə Barrak bildirib.

Türkiyənin "S-400"dən imtinası, ilk baxışda, Vaşinqtonun şərtlərini yumşaltmaq və "F-35" proqramına qayıdışı sürətləndirmək üçün rasional addım kimi görünə bilər. Lakin Ankara üçün bu məsələ, sadəcə, texniki hərbi sistem seçimi deyil, strateji müttəfiqlər arasında özünün “müstəqil oyunçu” statusunu qorumaq mübarizəsidir.

Ümumiyyətlə, "S-400"lər təkcə silah sistemi deyil. Onlar Türkiyənin 2016-cı il çevriliş cəhdindən sonra Qərbə olan etimad krizisinin simvoluna çevrilib. Ankara geri addım atarsa, bu, həm daxili siyasətdə “strateji məğlubiyyət”, həm də Qərbin diktəsinə tabe olmaq kimi görünə bilər. Hakimiyyət belə imic itkisinə getmək istəmir.

Belə məqamda, məsələn, Türkiyə "S-400"ləri aktivləşdirmədən saxlaya, onları üçüncü ölkəyə ötürmək, yaxud ABŞ-nin nəzarəti altında “tətbiq olunmayan inventar” statusuna salmaq kimi mexanizmlər təklif edə bilər. Bu, imtina deyil, “şərti dondurma” ola bilər.

Mümkün ssenarilərdən biri Türkiyənin hava hücumundan müdafiə sisteminin dost və müttəfiq Azərbaycana verilməsi ola bilər. Bəs belə bir anlaşma mümkündürmü? Rusiya buna razılıq verərmi? Azərbaycanın özünün necə, “S-400"lərə nə dərəcədə ehtiyacı var? Onlar "Dəmir günbəz" kimi etibarlı və effektlidirmi?

Rövşən Məhərrəmov

Hərbi ekspert, polkovnik Rövşən Məhərrəmov “Yeni Müsavat”a bildirdi ki, hazırda Türkiyənin "S-400" sistemlərini Azərbaycana verməsi real görünmür, amma istisna da deyil, müəyyən şərtlər daxilində mümkün ola bilər: ""S-400" Rusiya istehsalıdır və Türkiyə bu sistemi üçüncü ölkəyə ötürmək istəyərsə, Moskvanın razılığı tələb oluna bilər. Rusiya belə bir transferin regiondakı balansı dəyişdirəcəyini bildiyi üçün buna müsbət yanaşmaya bilər.

Bilirsiniz ki, ABŞ və NATO "S-400"lərin Türkiyəyə gətirilməsinə görə artıq sanksiya tətbiq edib. İndi də şərt irəli sürür ki, sanksiya "S-400"lərdən imtina edilərsə aradan qaldırıla bilər.

Azərbaycan-Türkiyə strateji-hərbi müttəfiqliyi çox güclüdür. Türkiyənin Azərbaycanın hava hücumundan müdafiə imkanlarını daha da genişləndirməsi "S-400"lərsiz də mümkündür. Türkiyə istehsalı olan yeni sistemləri Azərbaycana verməklə bunu edə bilərlər.

Bir sözlə, Türkiyənin "S-400"ləri Azərbaycana verməsi hüquqi, siyasi və geosiyasi səbəblərdən çətin görünür. Ankara bunu edə bilər, amma Rusiya razı olmalıdır, ABŞ reaksiyası nəzərə alınmalıdır".

Ekspert qeyd etdi ki, Türkiyə əldə etdiyi "S-400"lərini tam aktiv istifadə etmir və onları üçüncü ölkəyə vermək istəmir. Ona görə də əvəzində Türkiyənin müasir yerli sistemləri olan Siper və Hisarı Azərbaycanın əldə etməsi daha realdır: “Düzdür, Azərbaycanın "S-400" kimi strateji hava hücumundan müdafiə sisteminə ehtiyacı mövcuddur, amma bu ehtiyac nisbi və şərti xarakter daşıyır. Yəni Azərbaycan mütləq şəkildə sadəcə "S-400" almağa məcbur deyil. Alternativlər və mövcud müdafiə arxitekturası ehtiyacın səviyyəsini dəyişir.

Regionda müxtəlif ölkələrdə 100-300 km məsafədə vura bilən raketlər var. S-400 isə ballistik hədəfləri 60 km hündürlükdə məhv edə bilir. Bu baxımdan Azərbaycanın yüksək hündürlüklü və uzaqmənzilli HHM-ə ehtiyacı realdır. Azərbaycanın HHM-i Cənubi Qafqazın ən güclülərindən biridir. S-300PMU2 Favorit-200 km-ə qədər, yüksək hündürlükdə müdafiə, İsrail istehsalı olan Barak-8 orta və uzaq mənzilli HHM sistemi, Iron Dome komponentləri olan raket və PUA əleyhinə sistem, Spyder sürətli reaksiya sistemi, Bukat, Tor-M2, Osa-AKM, Mobil EW və dron əleyhinə sistemləri qeyd etmək olar. Bu sistemlərin bəziləri Zəfərin 5-ci ildönümü münasibətilə keçirilən hərbi paradda nümayiş olundu".

Facebook WhatsApp Telegram Twitter Share

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:318
embedMənbə:https://www.turkustan.az
archiveBu xəbər 12 Dekabr 2025 12:03 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see414

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see322

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see305

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see293

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see281

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see275

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see271

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see261

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see243

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see241

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see235

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see235

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see235

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see234

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see229

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see222

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see222

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see214

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see187

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see183
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri