Sabah evdən 1 saat tez çıxın...

Bakıda tıxacdan danışmaq üçün artıq xüsusi günə ehtiyac yoxdur. Səhər işə gedəndə də, günorta şəhərin bir başından digərinə getmək istəyəndə də, axşam evə qayıdanda da eyni mənzərə ilə qarşılaşmaq mümkündür: uzanan avtomobil sıraları, yavaş hərəkət edən nəqliyyat və yolda itirilən vaxt...
Amma sabah, yəni 15 sentyabrda Bakının yollarında vəziyyətin daha da ağırlaşacağı gözlənilir. Məktəblərin və universitetlərin açılması şəhərdə nəqliyyatın yükünü artıracaq. Üstəlik, bu il əvvəlki illərdən fərqli olaraq, metroda aparılan təmir işləri də vəziyyətə təsir edəcək.
Yəni sabah yollarda sıxlıq üçün səbəb kifayət qədər çoxdur.
15 sentyabr niyə yolları dəyişir?
Məktəblərin açılması ilə səhər saatlarında küçələrə çıxanların sayı kəskin artır. Şagirdlər, tələbələr, müəllimlər, valideynlər və onların bir hissəsini məktəbə və universitetə aparıb-gətirən sürücülər eyni vaxtda yollarda olur.
Xüsusilə məktəblərin qarşısında vəziyyət daha da çətinləşir. Uşağını məktəbə gətirən valideynin avtomobili bir neçə dəqiqəlik yolun kənarında və ya hərəkət zolağında saxlaması ilk baxışdan böyük problem kimi görünməyə bilər. Amma eyni vəziyyət onlarla avtomobildə təkrarlananda həmin ərazidə hərəkət ciddi şəkildə ləngiyir.
Bəzi məktəblərin əsas prospekt və küçələrin üzərində yerləşməsi də problemi artırır. Səhər uşaqların məktəbə gətirilməsi, günün sonunda isə evə aparılması həmin ərazilərdə əlavə nəqliyyat yükü yaradır.
Bu il metro amili də var
Bu 15 sentyabrı əvvəlkilərdən fərqləndirən əsas məqamlardan biri metroda aparılan təmir işləridir.
Normalda məktəblər və universitetlər açıldıqda sərnişinlərin böyük hissəsi metrodan istifadə edir. Bu da müəyyən qədər avtomobil yollarının yükünü azaldır. Lakin metroda təmir işlərinin aparılması bəzi sərnişinlərin alternativ nəqliyyat vasitələrinə yönəlməsinə səbəb ola bilər.
Bu isə avtobuslarda və avtomobil yollarında əlavə sıxlıq yarada bilər.
Başqa sözlə, sabah şəhərdə həm nəqliyyatın ümumi sayı artacaq, həm də sərnişinlərin bir hissəsinin alternativ marşrutlara yönəlməsi gözlənilir.
Amma problem yalnız məktəblər deyil
Bakıda tıxac problemini hər il sentyabrın 15-də xatırlamağımız məsələnin yalnız bir tərəfidir. Çünki məktəblərin tətil etdiyi yay aylarında da paytaxtın bir çox küçələrində sıxlıq aradan qalxmır.
Pik saatlarda vəziyyət daha çox insanların eyni vaxtda işə və təhsil müəssisələrinə getməsi ilə bağlıdır. Günün digər saatlarında isə tıxacın səbəbləri dəyişir.
Bəzən yolda baş verən kiçik bir qəza bütün nəqliyyat axınına təsir edir. Bəzən avtomobil xarab olur və hərəkət zolağında qalır. Bəzən işıqforun işləməməsi, qaydalara zidd parklanma və ya yolun hərəkət hissəsində dayanma bir neçə dəqiqə ərzində böyük sıxlıq yaradır.
Xüsusilə dar küçələrdə bir avtomobilin düzgün olmayan yerdə saxlanılması belə hərəkətə ciddi təsir göstərə bilər.
Valideynlərin məktəb qarşısındakı “qısa dayanması” da problem yaradır
Bakıda məktəb qarşısındakı mənzərə hamıya tanışdır. Dərs başlayanda və bitəndə məktəbin qarşısında avtomobillər bir-birinin ardınca düzülür. Kimsə uşağını düşürür, digəri gözləyir, başqa bir sürücü isə bir neçə dəqiqəlik dayanacağını düşünür.
Nəticədə yolun bir hissəsi faktiki olaraq istifadə edilmir.
Bu baxımdan məktəblərin yerləşdiyi ərazilərdə nəqliyyatın təşkili ayrıca düşünülməlidir. Məktəb qarşısında təhlükəsiz düşürmə-düşmə zonalarının yaradılması, parklanmanın düzgün təşkili və piyada keçidlərinin əlçatan olması həm uşaqların təhlükəsizliyi, həm də nəqliyyatın hərəkəti baxımından vacibdir.
Yeni məktəblər tikilərkən isə onların yerləşəcəyi ərazinin nəqliyyat imkanları əvvəlcədən nəzərə alınmalıdır.
Universitetlərin şəhər üzrə yerləşməsi də önəmlidir
Eyni məsələ ali təhsil müəssisələrinə də aiddir.
Bakının mərkəzində yerləşən universitetlərə hər gün minlərlə tələbənin gəlməsi şəhərin müəyyən hissələrində nəqliyyat yükünü artırır. Universitetlərin şəhərin müxtəlif ərazilərinə yayılması və müasir universitet şəhərciklərinin yaradılması uzunmüddətli perspektivdə nəqliyyat yükünün daha bərabər bölüşdürülməsinə kömək edə bilər.
Bu, təkcə tıxac məsələsi deyil. Tələbələrin universitetə necə gedib-gəlməsi, ictimai nəqliyyatın həmin ərazilərə çıxışı və şəhərin müxtəlif hissələri arasında gündəlik hərəkətin necə təşkil olunması da nəzərə alınmalıdır.
Bəs tıxacdan necə qurtulmaq olar?
Bakıda tıxacın bir gündə həll ediləcək problem olmadığı artıq aydındır. Yeni yolların çəkilməsi və yol qovşaqlarının genişləndirilməsi vacib olsa da, məsələ bununla bitmir.
İctimai nəqliyyat daha rahat və əlçatan olmalıdır ki, insanlar şəxsi avtomobildən istifadə etmək məcburiyyətində qalmasın. Parklanma qaydalarına nəzarət gücləndirilməli, yol hərəkəti qaydalarını pozan sürücülərin yaratdığı əlavə maneələrin qarşısı alınmalıdır.
İş saatlarının da müəyyən qədər fərqləndirilməsi mümkündür. Hamının eyni saatda işə gedib eyni saatda evə qayıtması şəhərin yollarına böyük yük gətirir. Müxtəlif müəssisələrdə fərqli iş saatlarının tətbiqi nəqliyyat axınının gün ərzində daha bərabər bölünməsinə imkan verə bilər.
Sürücülük vəsiqəsinin alınması prosesində tələblərin daha ciddi olması və yol hərəkəti qaydalarına nəzarətin gücləndirilməsi də vacib məsələlərdəndir. Çünki tıxac yalnız avtomobillərin çoxluğu ilə yaranmır. Yolda necə hərəkət etdiyimiz də buna birbaşa təsir edir.
Sabah Bakıda sürücüləri nə gözləyir?
15 sentyabrda paytaxt yollarında sıxlığın artması demək olar ki, gözlənilən vəziyyətdir. Məktəblərin və universitetlərin açılması, iş gününün başlaması, sərnişin sayının artması və metroda aparılan təmir işləri bir-birinin üstünə düşür.
Ona görə də sabah xüsusilə səhər saatlarında əsas prospektlərdə və məktəblərin yerləşdiyi ərazilərdə daha çox vaxt itirmək mümkündür.
Amma bir məqamı da unutmaq olmaz: sabahkı tıxac Bakının nəqliyyat problemini yaratmayacaq. Sadəcə, onsuz da mövcud olan problemin miqyasını daha aydın göstərəcək.
Əsas məsələ isə təkcə sentyabrın 15-də yaranan sıxlığı müzakirə etmək deyil, Bakının nəqliyyat yükünü azaltmaq üçün uzunmüddətli və effektiv həll yollarının tapılmasıdır.
Demokrat.az