Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

Sanki məktəb uşağın əsas deyil, əlavə təhsil yerinə çevrilib Əməkdar müəllim

Sanki məktəb uşağın əsas deyil, əlavə təhsil yerinə çevrilib Əməkdar müəllim

Redaktor.az saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

"Son illər valideynlərin böyük əksəriyyəti uşaqlarını ibtidai sinifdən repetitor yanına aparmağa başlayıb. “Hamı gedir”, “dərsliklər çətindir”, “müəllim zəif izah edir” kimi arqumentlər cəmiyyətdə elə kök salıb ki, sanki məktəb uşağın əsas deyil, əlavə təhsil yerinə çevrilib".

Bu barədə Redaktor.az-a danışan keçmiş deputat, Əməkdar müəllim Sona Əliyeva uşaqların ibtidai sinifdən repetitor yanına aparılmasına münasibət bildirərkən dedi. Onun sözlərinə görə, bu proses artıq Azərbaycanda  kölgə təhsilinin başlanğıcıdır:

"Kölgə təhsili o zaman yaranır ki, məktəbin funksiyası ailənin gözündə zəifləyir, repetitor sistemi isə alternativ məktəbə çevrilir. Valideyn övladını məktəbə göndərir, amma övladının təhsilini repetitora etibar edir. Məktəbdəki müəllim də dərs keçir, amma şagirdin uğurunu başqa birisi “hazırlayır”. Beləcə, uşaq məktəbin verdiyi təhsili yox, “təhsildən kənar təhsili” daha vacib sayır. Əslində, bu yaşda uşaqların repetitorluğa cəlb edilməsi pedaqoji baxımdan nə səmərəli, nə də sağlamdır. Beynəlxalq araşdırmalar açıq şəkildə göstərir ki, repetitorluğun effekti çox hallarda zəif və şərtlidir. Kütləvi yanaşma real nəticə vermir. Bundan başqa, axşam dərsləri, əlavə tapşırıqlar və uzun tədris yükü kiçikyaşlı uşaqlarda stres, yuxusuzluq və emosional gərginlik yaradır".

Müsahibimiz əlavə etdi ki, 6-9 yaş dövründə uşağın beyni ən çox oyun, hərəkət və maraqlandığı mövzularla inkişaf edir:

"Biz isə bu dövrdə oyunu dərs, marağı isə testlə əvəzləyirik. OECD-nin məlumatına görə, bu, uşağın öyrənmə motivasiyasını ciddi şəkildə azaldır. Ən təhlükəlisi isə sosial bərabərsizliyin yaranmasıdır. Dünya Bankının hesabatlarında da göstərilir ki, kölgə təhsili azgəlirli ailələri sistemdən kənarda qoyur, imkanlı ailələrin övladlarına isə əlavə üstünlük qazandırır. Beləliklə, repetitorluq sadəcə təhsil dəstəyi yox, cəmiyyətdə sosial ədalətsizliyin aparıcı qüvvəsinə çevrilir. Bu hal həm də məktəblərin nüfuzuna zərbə vurur. Uşaqlar artıq müəllimin dediyini yox, “hazırlıq müəlliminin” izahını əsas sayır. Məktəbdə verilən tədris kölgədə qalır və məktəb müəlliminin biliyini, bacarığını şübhə altına salır, müəllimə qarşı hörməti və inamı zəiflədir. Yəni repetitor artıq bir “əlavə yardımçı” deyil, əsas müəllimə alternativ olur. Azərbaycanda bu sistemin kökləri 2000-ci illərin əvvəlinə gedib çıxır. O vaxt repetitorluq orta və yuxarı siniflərdə daha çox idi, indi isə proses ibtidai siniflərə enib. Bu, artıq sadəcə tendensiya deyil, təhsil sistemimizin yönünü dəyişən təhlükəli vərdişdir. 
Valideynlər düşünür ki, erkən başlasa, uşaq daha hazır olacaq. Amma nəticə tam tərsinə olur, uşaqlar öyrənməkdən bezir, motivasiya itirir, məktəb onlara “boş vaxt itkisi” kimi görünür".

Əməkdar müəllimin fikrincə, repetitorluq yalnız o halda faydalıdır ki, dəqiq, qısa müddət və ölçülə bilən hədəf müəyyən edilsin.

"Məsələn, oxumaqda gerilik varsa və ya hesablamada konkret problem müşahidə olunursa, 6-8 həftəlik strukturlaşdırılmış dəstək effektli olacaq. Amma bu, sistemli hazırlıq deyil, müvəqqəti və məqsədli köməkdir. Əslində, “ibtidai sinifdə repititor” anlayışı bir pedaqoji yardımdan çox, "təhsil bazarı"nın ilk pilləsidir. Bu pillədən sonra valideyn də artıq məktəbi yox, repetitoru “əsas müəllim” saymağa başlayır. Və beləcə, dövlət məktəbi cəmiyyətin gözündə dəyərini itirir, təhsil tədricən özəl "bazar"ın əlinə keçir. Əgər biz bu gedişi ibtidai sinifdən dayandırmasaq, bir neçə ildən sonra “məktəb” anlayışı formal, repetitor sistemi isə real təhsil mühiti olacaq.
Valideyinlər bilməlidir ki, ibtidai sinif uşağın öyrənməyə sevgisinin formalaşdığı mərhələdir. Əgər biz o sevgini “təzyiq”, “imtahan”, “yarış” və “hazırlıq”la əvəz ediriksə, uşaq oxumağı sevmir, o sadəcə qorxur, elə başa düşür ki, dərs oxumaq zövq yox, yükdür və ya yerinə yetirməli olduğu vəzifədir. Bu isə artıq təkcə təhsil problemi deyil, cəmiyyətin gələcək keyfiyyətinə təsir edən mədəni böhrandır", - deyə Sona Əliyeva yekunlaşdırdı.

Xədicə BAXIŞLI

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:199
embedMənbə:https://redaktor.az
archiveBu xəbər 30 Oktyabr 2025 19:18 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see352

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see333

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see313

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see307

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see305

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see297

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see288

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see272

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see272

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see257

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see251

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see242

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see233

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see229

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see228

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see226

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see222

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see217

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see214

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see210
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri