Icma.az
close
up
RU
Sarı simdə çalınan sınıq nəğmə

Sarı simdə çalınan sınıq nəğmə

Azxeber.com portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Məmməd Araz təbirincə desək, "özünü özündə itirən dünyamızda" doğulmaq və ölüm bizim iradəmizdən asılı deyildir. Biz yalnız iki nöqtəni birləşdirən aralıqda alnımıza yazılanı yaşayırıq. Vaxt yetişəndə həyatın digər adı olan ölüm bizi əbədiyyətə - Tanrı dərgahına aparır. Ancaq doğmaların fiziki yoxluğuna alışmaq da ağrılıdır. 

Bu acı kədərdən doğan misraları tələbələrinə valideyn (!) qayğısı ilə yanaşan müəllimimiz Xatirə Hüseynovanın anasının dərin hüznlü, yaslı xəbərindən sonra qələmə alıram. Düşünürəm ki, əhatəsində olan hər kəsin dərdinə-sərinə yanan, sevincinə şadlanan, həyatını təhsilə, həqiqi ədəbi-əxlaqi dəyərlərin təbliğinə bağlayan, dünəninə sayğıyla, böyüklərinə ehtiramla yanaşan müəllimimiz üçün, bəlkə də bu sətirlər təsəlli yeri olar. 

Yaxşı bilirik ki, bizim Xatirə müəllimin həm də öz müəllimlərinə, valideynlərinə olan sevgisinin mayasında əbədi və mənəvi bağlılıq, simsarlıq dayanır. Ziyalı nəslində, müəllim ailəsində, həyatı anladan və anlayanlar əhatəsində püxtələşən Xatirə Hüseynova üçün Həqiqət xanım təkcə valideyn deyildi, həm də müəllim idi. Və həmçinin minlərlə şagirdin, tələbənin müəllimi, anası... Bu mənada kədər ağırlığı nəinki bir evə, bir elə də sığmaz olur. 

Yadımdadır ki, Xatirə müəllim anasına — Həqiqət müəllimə olan intəhasız sevgisini Cəfər Cabbarlının "Ana" şeirilə bölüşmüşdü:

Cahanda yox elə bir qüvvə baş əyim ona mən, 

Fəqət nə güclü, zəif bir vücud var, yahu, 

Ki, hazıram yıxılıb xaki-payinə hər gün, 

Öpüm ayağını əcz ilə. Kimdir o? Nədir o?

Həmin vaxt düşüncələrimdə belə fikir hasil olmuşdu. Və bir haşiyə çıxmışdım ki, bəs "ana" ifadəsinin ucalığını elmi mənada rəhmətlik Şirməmməd müəllimin fikirlərindən: "Üzeyir bəy Cümhuriyyətimizin 1 yaşında nə yazsa, yaxşıdır? Deyir, mayın 28-də Azərbaycan dövləti doğdu. Sözə bax e... İnsan niyə dünyaya övlad gətirir? Nəsli davam etdirsin, həm də qocalanda ona xidmət eləsin. Millət də dövləti ona görə yaradır ki, o millətin torpağını, vətənini, varlığını qorusun, ona insan kimi yaşamaq şəraitini yaratsın. Özgədən adama ata-ana olmaz", həmçinin bədii-estetik tərəfini də rəhmətlik Famil Mehdi publisistikasından anlamışdım:

Bəs səni toxuyan? -

Kimdir o ana?

Yaşadı, yaratdı şöhrətsiz, adsız.

Dünyanın böyük bir sənətkarına,

Kimi müti dedi, kimi savadsız.

Bu məqamda ifadəsi Həzrəti Peyğəmbərdən gələn hədisə nəzər salaq: "Bir adam Allah Rəsulunun (s.a.s.) hüzuruna gələrək: "Ən çox kimə vaxt ayırmalı, kiminlə  maraqlanmalıyam?” – deyə sual verdi. Peyğəmbərimiz: "Ananla!” – buyurdu. O, "Sonra kimlə?” –  deyə soruşdu. "Ananla!” – buyurdu. O, "Sonra kim gəlir?” – deyə soruşdu. "Anan!” – buyurdu..."

Beləcə, dini, elmi, bəşəri və istənilən məqamlarda ana ucalığı, müqəddəsliyi əlçatmazdır. Ötən il Xatirə müəllim "Analar günü"ndə bu ucalığa bir bəndlik şeir ərməğan etmişdi: 

Bahar çiçəyidi arzu, diləyin. 

Кaş arzu, diləyin olaydım, Аna! 

Ürəyin qocalıb yavaş vuranda 

Mən dönüb ürəyin olaydım, Ana! 

Ana! Bu, bəşəri səslənişdir, bəşəri çağırışdır. Bizə dünya bəxş edən varlığın bizdən çox yaşamasını arzulamağımız, diləməyimiz də təsadüfü deyildir. Və təsadüfi də deyildir ki, dünyadakı bütün anaların missiyası eynidir. Həqiqi analar eyni dünyada yaşayan eyni amala xidmət edən varlıqlardır. Ə.Məmmədxanlının hekayəsində balasını yaşatmaqdan ötəri donmuş gənc qadın, həm də gecə kəşfiyyatından qayıdan üç döyüşçünün anasıdır. Andrey Platonovun əsərindəki "iki ağac budağından düzəldilmiş xaçın kənarında torpağın üstünə uzan"an və ürəyi dayanan qadın da həmçinin: — "Başqa birisinin anası olsan da, mən də sənsiz yetim qaldım" deyən qızıl əsgərin anasıdır.

Türk mifologiyasında ağaclar həm də

mifik valideynlər rolundadır. Etnoqonik miflərdə Göy Tanrıdan qopan ağac Sibir türklərinin inancında Ülgen və Humayı doğmuşdur.

Xatirə Hüseynova da evlərinin önündə kök salan iri gövdəli, şax-şəvəlli palıd ağacını, sanki mifopoetik şüura xarakterik olan "dünya ağacı", "həyat ağacı", "göy ağacı", "idrak ağacı"... kimi canlandırmışdı: "Kəndimizdə darvazanın düz qarşısında qolunu-budağını ərşə çəkən palıd. Nələrə şahid olmusan, nələrə... Dünyaya yeni gələndə ürkək qığıltılarımıza, yenicə ayaq açıb gəzməyə başlayanda kövrək addımlarımıza, universitetə qəbul olunanda kəsilən qurbanlarımıza, yayda tətilə gələn nəvələrin gecə saatlarına qədər kəsilmək bilməyən gülüşlərinə, həyətdə toy çalınanda sevincimizə, əli xonçalı, şaxlı gəlinlərin rəqsinə... Sonra... Sonra isə bir-birinin dalınca köçünü çəkən babamın, nənəmin, əmilərimin cənazə namazına... Özüm də gözləmədən mənimçün o qədər əziz, o qədər müqəddəs olmusan ki... Kölgənə çatsam, hər şey əvvəlki kimi olacaq düşünürəm. Hər şey yaddaşında ardıcıllıqla lentə alınıb sanki. Kölgən əskik olmasın!"

Səd heyif! Əvvəlcə palıdın, sonra Həqiqət ananın yoxluğuna. İndi geriyə qalan sadəcə xatirələrdir. Və həmin xatirələrdə palıd ağacı da, onun əyələri, yəni yiyələri də, dili Quran ayəli Həqiqət ana da əbədiyaşardır...

Əsgər İsmayılov

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:172
embedMənbə:https://azxeber.com
archiveBu xəbər 05 May 2025 23:23 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see378

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see343

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see297

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see273

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see270

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see261

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see250

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see243

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see242

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see229

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see221

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see220

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see216

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see213

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see212

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see208

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see208

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see202

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see202

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see190
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri