Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Sauna orqanizmi cavanlaşdırır? AÇIQLAMA

Sauna orqanizmi cavanlaşdırır? AÇIQLAMA

Lent az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Yeni araşdırma göstərib ki, saunada cəmi 30 dəqiqə qalmaq belə qandakı immun hüceyrələrinin sayında müvəqqəti dəyişikliklər yarada bilər.

Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, 30 dəqiqəlik sauna seansı immun sisteminin hüceyrə səviyyəsində fəaliyyətinə nəzərəçarpacaq təsir göstərə bilər. Təcrübə zamanı isti mühitdə qaldıqdan sonra iştirakçıların qanında orqanizmi infeksiyalardan qorumağa kömək edən ağ qan hüceyrələrinin sayının əhəmiyyətli dərəcədə artdığı müşahidə olunub.

Alimlərin fikrincə, saunada yüksək temperatura məruz qalmaq orqanizmdə fiziki məşq zamanı yaranan reaksiyalara bənzər prosesləri işə sala bilər. Bununla belə, bu qısamüddətli dəyişikliklərin həqiqətən xəstəlik riskini azaldıb-azaltmadığı hələ məlum deyil.

Saunadan sonra immun sistemində nə baş verir?

Araşdırmada orta yaşlı 51 kişi və qadın iştirak edib. Onlar temperaturu təxminən 73 dərəcə olan ənənəvi fin saunasına daxil olublar. İştirakçılar ümumilikdə 30 dəqiqə isti mühitdə qalıblar və seansın ortasında soyuq duş qəbul ediblər. Tədqiqatçılar prosedurdan əvvəl və sonra iştirakçıların qan analizlərini müqayisə ediblər. Nəticələr göstərib ki, saunadan dərhal sonra bir neçə növ ağ qan hüceyrəsinin sayı nəzərəçarpacaq dərəcədə artıb. Xüsusilə neytrofillərin, limfositlərin, monositlərin, eozinofillərin və bazofillərin sayında artım qeydə alınıb.

Neytrofillər infeksiya orqanizmə daxil olduqda ilk reaksiya verən hüceyrələrdən biridir. Onlar xəstəlik törədən mikroorqanizmlərin məhv edilməsində mühüm rol oynayır. Limfositlər immun reaksiyanın formalaşmasında və immun yaddaşın yaranmasında iştirak edir. Monositlər xəstəlik törədən mikroorqanizmləri və zədələnmiş hüceyrə qalıqlarını udaraq orqanizmin təmizlənməsinə kömək edir.

Eozinofillər və bazofillər isə əsasən iltihabi və allergik reaksiyalarla əlaqəli hüceyrələrdir. Bununla yanaşı, immun sistemi hüceyrələri arasında siqnalların ötürülməsini təmin edən zülalların, yəni sitokinlərin səviyyəsi orta hesabla demək olar ki, dəyişməyib. Yalnız bəzi sitokinlərin miqdarında bədən temperaturunun yüksəlməsi ilə əlaqəli artım müşahidə olunub. Lakin bu təsirin uzunmüddətli olmadığı müəyyən edilib. Sauna seansı başa çatdıqdan cəmi 30 dəqiqə sonra ağ qan hüceyrələrinin əksəriyyətinin sayı əvvəlki səviyyəyə qayıdıb. Yalnız bəzi monositlərin miqdarı müəyyən müddət yüksək qalıb.

Alimlərin fikrincə, yüksək temperatur toxumalarda olan əlavə ağ qan hüceyrələrinin qan dövranına keçməsini stimullaşdıra bilər. Prosedur başa çatdıqdan sonra isə həmin hüceyrələr yenidən orqanizmin müxtəlif toxumalarına paylanır. Finlandiyanın Turku Universitetinin fiziki aktivlik üzrə tədqiqatçısı İlkka Heynonen bildirib ki, sauna toxumalarda olan əlavə ağ qan hüceyrələrinin qan dövranına keçməsinə səbəb ola bilər. Onun sözlərinə görə, bu hüceyrələrin vaxtaşırı qan dövranına daxil olması potensial olaraq faydalı ola bilər. Çünki belə olduqda onlar orqanizmdə daha fəal hərəkət edərək xəstəlik törədən mikroorqanizmlərə qarşı reaksiya vermək imkanı qazanırlar.

Sauna həqiqətən xəstəliklərdən qoruyur?

Araşdırmada müəyyən dəyişikliklər qeydə alınsa da, alimlər saunanın immunitetə faydası barədə tələsik nəticələr çıxarmağı düzgün hesab etmirlər. Təcrübə qan hüceyrələrinin qısamüddətli reaksiyasını göstərib. Lakin bu, saunaya gedən insanların daha az xəstələndiyini sübut etmir.

Tədqiqatçılar iştirakçıları sauna seansından sonra cəmi 30 dəqiqə ərzində müşahidə ediblər. Buna görə də sonrakı saatlarda və günlərdə immun hüceyrələrinin fəaliyyətinin necə dəyişdiyi məlum deyil. Bu dəyişikliklərin orqanizmin infeksiyalara qarşı müqavimətini artırıb-artırmadığı da hələ dəqiqləşdirilməyib. Bununla belə, əvvəlki müşahidə xarakterli araşdırmalarda müntəzəm sauna istifadəsi ilə bəzi xəstəliklərin, o cümlədən pnevmoniyanın daha aşağı riski arasında əlaqə müəyyən edilib.

Digər təcrübələr isə isti vannaların qan təzyiqini aşağı sala və oksigen daşıyan qırmızı qan hüceyrələrinin, yəni eritrositlərin sayını artıra biləcəyini göstərib. Ümumilikdə, istiliyin orqanizmə təsiri müəyyən mənada fiziki məşqlərin yaratdığı dəyişikliklərə bənzəyir.

Ürək-damar sisteminin fəaliyyətində baş verən müsbət dəyişikliklərin immun sisteminin daha yaxşı işləməsi ilə əlaqəli ola biləcəyi ehtimal edilir. Lakin alimlər xatırladırlar ki, həddindən artıq fiziki yüklənmə əksinə, immun müdafiəni müvəqqəti zəiflədə bilər. Buna görə də istilik prosedurlarının faydaları barədə ehtiyatlı nəticələr çıxarmaq lazımdır.

Araşdırmanın nəticələri niyə hələ qəti hesab edilmir?

Tədqiqatın əsas məhdudiyyətlərindən biri immun hüceyrələrinin ayrı-ayrı növlərinin ətraflı araşdırılmamasıdır. Xüsusilə T-limfositlər və təbii killer hüceyrələr (NK hüceyrələri) ayrıca təhlil edilməyib. Halbuki bu məlumatlar saunanın orqanizmin müdafiə mexanizmlərinə təsirini daha yaxşı anlamağa kömək edə bilərdi.

2023-cü ildə aparılan başqa bir araşdırmada alimlər müəyyən ediblər ki, müntəzəm fin saunası seansları T-limfositlərin və NK hüceyrələrinin sayına təsir göstərə bilər. Lakin bu təsir iştirakçıların əvvəllər saunadan müntəzəm istifadə edib-etməməsindən asılı olub. Saunaya alışmış insanlarda təkrar seanslardan sonra ağ qan hüceyrələrinin sayında artım müşahidə edilib.

Saunadan müntəzəm istifadə etməyən şəxslərdə isə bəzi T-limfositlərin sayında azalma qeydə alınıb. Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, həmin araşdırmada yalnız sağlam gənc kişilər iştirak ediblər. Buna görə də nəticələri avtomatik olaraq digər yaş qruplarına və müxtəlif sağlamlıq vəziyyətinə malik insanlara aid etmək düzgün deyil.

Beləliklə, mövcud elmi məlumatlar saunanın immun sistemində müəyyən müvəqqəti dəyişikliklər yarada bildiyini göstərir. Lakin onun orqanizmi cavanlaşdırdığı, qocalmanı ləngitdiyi və ya xəstəliklərdən birbaşa qoruduğu hələ sübut olunmayıb.

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:114
embedMənbə:https://lent.az
archiveBu xəbər 18 Noyabr 2026 09:51 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see301

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see295

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see289

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see280

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see270

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see264

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see255

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see254

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see248

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see247

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see244

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see235

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see231

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see228

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see228

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see225

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see215

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see209

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see206

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see202
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri