Icma.az
close
up
RU
Səfəvi dövrünün geyim mədəniyyəti arxeoloji tapıntılar əsasında araşdırılıb

Səfəvi dövrünün geyim mədəniyyəti arxeoloji tapıntılar əsasında araşdırılıb

Xalq qazeti portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Bizi Telegram-da da izləyə bilərsiniz:@xqazeti

“Etnoqrafik Tədqiqatlara Dəstək” İctimai Birliyinin iştirakı ilə keçirilən elmi-praktik seminarda qurumun İdarə Heyətinin sədri, tarix üzrə fəlsəfə doktoru, etnoqraf Günay Çapay Həsənova moderator kimi çıxış edib. O, “Səfəvi dövrü Azərbaycan geyim mədəniyyəti” mövzusunda məruzə ilə çıxış edib.

XQ xəbər verir ki, etnoqraf çıxışında Azərbaycan xalqının geyim mədəniyyətinin qədim tarixə malik olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, milli geyim anlayışı yalnız parça, rəng, biçim və naxışlarla məhdudlaşmır. Geyim əsrlər boyu formalaşmış həyat tərzinin, estetik zövqün və mənəvi yaddaşın mühüm ifadələrindən biridir. O qeyd edib ki, Azərbaycan geyim mədəniyyətinin tarixi köklərini yalnız XVIII-XX əsrlərə aid muzey nümunələri ilə deyil, daha qədim dövrlərə aid arxeoloji materiallarla da izləmək mümkündür.

Etnoqraf bildirib ki, qədim geyim mədəniyyətinin öyrənilməsində arxeoloji qazıntılar zamanı əldə olunan materiallar xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Parça və digər toxuculuq məmulatlarının torpaq altında tez çürüməsi səbəbindən bütöv geyim nümunələri az qorunub. Buna görə də qədim insanların geyim ənənələri yalnız paltar qalıqları əsasında deyil, həmin geyimlərin hazırlanmasında istifadə olunan alətlər, bəzək əşyaları və digər arxeoloji tapıntılar vasitəsilə də araşdırılır.

Günay Çapay Həsənova diqqətə çatdırıb ki, Azərbaycanda qədim parça və geyim nümunələrinin mühüm hissəsi Mingəçevir, Naxçıvan və Qarabağ ərazilərində aparılan arxeoloji tədqiqatlar zamanı aşkar edilib. Mingəçevirdə ipək və toxuma papaq qalıqlarının, eləcə də toxuculuq alətlərinin tapıldığını bildirən etnoqraf bu materialların qədim dövrlərdə yerli əhalinin yun və kətan liflərindən ip hazırladığını göstərdiyini qeyd edib.

Məruzədə qədim geyimlərdə baş geyimlərinin də xüsusi yer tutduğu vurğulanıb. Bildirilib ki, Naxçıvandakı Kültəpə abidəsindən və Mingəçevirin e.ə. II minilliyə aid təbəqələrindən aşkar edilmiş insan fiqurlarında dairəvi və konusvari papaq formaları əks olunub. Bu tapıntılar Azərbaycanda hələ tunc dövründə müxtəlif papaq formalarının mövcudluğuna dair təsəvvür yaradır.

Etnoqraf çıxışında geyim mədəniyyətinin öyrənilməsində bəzək əşyalarının roluna da toxunub. Onun sözlərinə görə, arxeoloji qazıntılar zamanı tapılan tunc və gümüş asmalar, alın bəzəkləri, sancaqlar, baş tacları, düymələr və kəmər toqqaları qədim dövr insanlarının geyim və bəzək zövqü haqqında mühüm məlumat verir. Xüsusilə qadın baş geyimlərinin mürəkkəb quruluşa malik olduğunu göstərən bu tapıntılar həmin dövrün geyim ənənələrinin öyrənilməsi baxımından qiymətli mənbələrdir.

Günay Çapay Həsənova həmçinin Bərdə ərazisində aparılan arxeoloji tədqiqatlar zamanı ipək parça qalıqları, bəzəkli geyim fraqmentləri və ipəyirən alətlərin aşkar edildiyini bildirib. Bu tapıntıların Azərbaycanın qədim toxuculuq və geyim mədəniyyətinin inkişafını öyrənmək baxımından əhəmiyyətli olduğunu qeyd edib.

Məruzədə Azərbaycanın müxtəlif bölgələrindən aşkar edilmiş qədim kəmərlərə və geyim aksesuarlarına da diqqət çəkilib. Bildirilib ki, arxeoloji materiallarda kəmərlərin üzərində ovçuluq və əkinçiliklə bağlı simvollara rast gəlinir. Bu nümunələr geyimin yalnız praktiki funksiyasını deyil, həm də dövrün sənətkarlıq ənənələrini və estetik zövqünü əks etdirir.

Çıxışda Şirvanşahlar türbəsində aşkar edilmiş parça nümunələri də qeyd olunub. İçərişəhərdə yerləşən Şirvanşahlar Saray Kompleksinin ərazisində aparılan arxeoloji qazıntılar zamanı iki nadir kətan parça nümunəsi və zərif ipək qumaş qalıqlarının aşkar edildiyi bildirilib. Həmin materialların Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin fondlarında qorunduğu qeyd edilib.

Günay Çapay Həsənova çıxışının sonunda vurğulayıb ki, arxeoloji abidələrdən aşkar edilən qədim geyim, parça və bəzək nümunələri yalnız keçmişdən qalan maddi əşyalar deyil. Bu tapıntılar Azərbaycan xalqının geyim mədəniyyətinin tarixi inkişafını, sənətkarlıq təcrübəsini və nəsildən-nəsilə ötürülən milli yaddaşı öyrənmək üçün mühüm mənbədir. Onun fikrincə, belə maddi mədəniyyət nümunələri öyrənilməli, bərpa edilməli, qorunmalı və milli üslubun tarixi köklərinin gələcək nəsillərə çatdırılmasına xidmət etməlidir.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:149
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 25 Sentyabr 2026 16:24 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see342

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see321

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see287

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see280

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see276

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see271

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see260

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see257

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see251

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see251

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see222

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see220

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see213

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see205

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see202

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see201

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see199

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see198

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see186

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri