Səkkizayaqlılar cütləşdikdən sonra ölməmək üçün zəhərdən istifadə edirlər

Alimlər mavi zolaqlı səkkizayaqlılarda (Oktapodlar, lat. Octopoda; q.yun. ὀϰτώ "səkkiz" və πούς "ayaq") təəccüblü sağ qalma strategiyası aşkar ediblər. Bu kiçik, lakin ölümcül canlıların erkəkləri cütləşmə zamanı dişini hərəkətsizləşdirmək və yeyilmək kimi acınacaqlı aqibətdən qaçmaq üçün öz zəhərlərindən istifadə etməyi öyrəniblər.
Oxuməni.az xəbər verir ki, bu barədə “Mignews.com” məlumat yayıb.
Kvinslend Universitetinin (Avstraliya) neyrobioloqları tərəfindən aparılan araşdırma göstərib ki, erkəklər dişilərə güclü neyrotoksin tetrodotoksini (TTX) birbaşa ürək nahiyəsinə yeridirlər. Eyni zəhər məşhur fuqu balığının tərkibində də var.
Cəmi 4,5 sm uzunluğunda olan mavi zolaqlı səkkizayaqlıların ən zəhərli dəniz canlılarından olduğu bilinir. Üstəlik, dişilər erkəklərdən əhəmiyyətli dərəcədə böyükdür və tez-tez cütləşdikdən sonra partnyorlarını yeyirlər, beləliklə, nəsil artırmaq üçün əlavə enerji alırlar.
"Bu, neyrotoksinin ov və ya müdafiə üçün deyil, xüsusi olaraq cütləşmə məqsədləri üçün istifadə edildiyi ilk məlum hadisədir,"- aparıcı tədqiqatçı Ven Sun Çunq bildirib.
Alimlər müəyyən ediblər ki, erkək ehtiyatla dişiyə arxadan yaxınlaşır və müəyyən bir nöqtədə onu dişləyir ki, zəhər birbaşa aortaya daxil olsun. Toksin dişını təxminən bir saat iflic edir ki, bu da uğurlu cütləşmə üçün kifayətdir. Maraqlıdır ki, dişilər zəhərdən ölmürlər, lakin oyandıqdan sonra hücum etmək üçün çox zəif qalırlar.
Tədqiqatçılar həmçinin, erkəklərin kiçik ölçülərinə baxmayaraq, dişilərə nisbətən daha çox inkişaf etmiş zəhər vəzilərinə sahib olduqlarını aşkar ediblər. Bu, cinslər arasında təkamül xarakterli “silah yarışı”nın bariz nümunəsidir.
Bu qeyri-adi reproduktiv strategiya nəticəsində yarana biləcək erkək və dişilərin beyin strukturunda mümkün fərqlərə diqqət yetirmək üçün əlavə tədqiqatlar planlaşdırılır.
Almaz Həsənli