SELİN VƏ BABA

(Selinlə babanın təbiət haqqında söhbətlərindən)

Selincan, biz səninlə düyamızdakı canlılar və onların təbiətdə əhəmiyyəti barədə söhbət etmişdik. Əlavə olaraq deyim ki, böyük və ya kiçikliyindən asılı olmayaraq, təbiətdə onların hər birinin öz yeri, öz payı var. Bunu hamı bilməli və onlara hörmətlə yanaşmalıdır, — dedi baba. — İndi sənə bu yaxınlarda eşitdiyim iki maraqlı  hekayəni danışacağam. Görəcəksən ki, baharda təzəcə açılmış sarı bir çiçəklə balaca bal arısı necə dost olub və bu dostluqdan hər ikisi necə faydalanıblar. İkinci  hekayə isə payız vaxtı Zaqatala meşəsində nəhəng palıd ağacında tək, tənha qalmış balaca palıd yarpağının-Yarpaqcığazın macərası haqqındadır.

ÇİÇƏYİN ARI İLƏ DOSTLUĞU

Günəşli bir yaz səhəri idi. Meşənin kənarında balaca, sarı rəngli bir çiçək açıldı. O, ətrafa baxıb sevincək dedi:

— Salam! Mən bu gün ilk dəfə dünyaya göz açdım. Görəsən, kiminləsə dost ola bilərəmmi?
Hər tərəf sakit idi. Uzaqda quşlar cikkildəşir, yüngül meh yarpaqları tərpədirdi. Cavab gəlmədiyi üçün çiçək bir az darıxdı.
Elə bu vaxt vızıltı eşidildi.  Balaca bir arı çiçəyin yanına qondu.
— Salam, gözəl çiçək! Mən bal arısıyam. Sənin ətrini uzaqdan hiss edib uçub gəldim, — dedi.
Çiçək utancaq şəkildə gülümsədi:
— Mən də yenicə açılmışam. Dost axtarıram… Mənimlə dost olmaq istəyərsənmi?
Arı qanadlarını sevincək çırpdı:
— Əlbəttə! Mən sənin şirənlə qidalanaram, sənə isə toxumlarını yaymaqda kömək edə bilərəm. Beləcə ikimiz də bir-birimizə xeyir vermiş olarıq.
Bu sözlər çiçəyi çox sevindirdi.
Beləcə, hər gün arı çiçəyin yanına uçub gəlirdi. Çiçək ona öz ətirli şirəsindən pay verirdi, arı isə onun tozcuqlarını başqa çiçəklərə daşıyırdı. Meşədə daha çox çiçək açırdı.
Bir gün çiçək arıya dedi:
— Sən mənə təkcə kömək etmirsən, həm də dostluğunla günümü gözəlləşdirirsən.
Arı gülümsədi:
— Dostluq elə budur! Təbiətdə hər kəs bir-birinə kömək etsə, hər yer daha gözəl və təravətli olar.
Günlər keçdi, çiçək böyüdü, toxumları yayılmağa başladı. Meşədə yeni çiçəklər açdı. Arı hər dəfə uçarkən o çiçəklərə də baş çəkir, əvvəlki dostunu xatırlayırdı.
Çiçək isə mehə pıçıldayırdı:
— Dostluq təbiətin ən gözəl hədiyyəsidir.
Beləcə, çiçək və arının dostluğu bütün meşəyə sevinc və təravət gətirdi.

UÇAN YARPAĞIN MACƏRASI

Payız artıq gəlmişdi. Ağacların yarpaqları saralmış, meşə qızılı rəngə bürünmüşdü. Nəhəng palıd ağacının üstündə bircə kiçik sarı yarpaq qalmışdı. Onun adı Yarpaqcığaz idi. O, hələ budaqdan ayrılmamışdı.
Bir səhər Yarpaqcığaz asta-asta yellənərək ağaca dedi:
— Ey müdrik palıd ağacı, mən uzaqlara uçmaq, dünyanı görmək istəyirəm!
Ağac mehribanlıqla cavab verdi:
— Qorxma, Yarpaqcığaz. Vaxtı gələndə külək sənə yol göstərəcək.
Elə bu vaxt yüngül külək əsdi və Yarpaqcığaz budaqdan qopub havaya qalxdı. O, sevinc içində sağa-sola dönə-dönə uçurdu.
— Ura! Baxın, mən necə uçuram! — deyə həyəcanla qışqırdı, Yarpaqcığaz.
Külək gülümsədi:
— Bəli, macəran indi başlayır. Gəl, səyahət edək!
Onlar meşənin üzərindən keçdilər. Aşağıda quşlar cikkildəşir, dələlər qaçışır, çiçəklər küləyə baş əyirdi.
Yarpaqcığaz aşağı enərkən bir dələ yanından sıçrayıb keçdi.
— Sən uçan yarpaqsan? — dələ təəccüblə soruşdu.
— Bəli! Küləklə səyahət edirəm.
Dələ əlini yellədi:
— Uğurlar! Amma ehtiyatlı ol, külək bəzən çox güclü ola bilər!
Bir az sonra Yarpaqcığaz bir sərçənin yuvasının yanına düşdü.
— Ay yarpaq, ehtiyatlı ol! — sərçə dedi. — İstəyirsən, bir az budağımda dincəl.
— Çox sağ ol, amma mən macərama davam etməliyəm. Hələ çox yer görəcəyəm! — Yarpaqcığaz cavab verdi.
Sərçə onu yola saldı.
Axşamüstü külək zəiflədi. Yarpaqcığaz asta-asta dövrə vurub yerə düşdü. O an bir uşaq yaxınlaşıb yarpağı gördü. Sapsarı yarpağı götürüb sevincək dedi:
— Necə də gözəlsən! Səni kitabımda saxlayacağam.
Uşaq yarpağı kitabının arasına qoyub evlərinə apardı. Günlər keçdi, Yarpaqcığaz qurudu, amma solmadı. Uşaq onu kitabdan açıb hər dəfə baxır, müəlliminə göstərirdi.
— Bu yarpaq mənə payızı xatırladır, — deyə gülümsəyirdi.
Yarpaqcığaz isə xoşbəxt idi. Çünki onun səyahəti bitməmişdi — indi o, uşağın kitabında bir xatirəyə çevrilmişdi.
Hər yolun sonu yeni bir başlanğıcdır. Təbiət dəyişsə də, gözəllik heç vaxt itməz. 

Qələmə aldı:   baba - Ağamahmud Səmədov