Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Sənaye tullantıları onilliklər ərzində qayaya çevrilir ARAŞDIRMA

Sənaye tullantıları onilliklər ərzində qayaya çevrilir ARAŞDIRMA

Icma.az, Azertag saytına istinadən bildirir.

Bakı, 30 aprel, AZƏRTAC

Qlazqo Universitetinin tədqiqatçıları polad sənayesinin tullantılarının qısa müddət ərzində təbii qaya formalarına çevrildiyini göstərən diqqətçəkici araşdırma aparıblar.

AZƏRTAC xəbər verir ki, “Geology” jurnalında dərc olunan tədqiqat sənaye məhsulu olan şlakın cəmi 35 il ərzində bərk süxura çevrildiyini və bunun insan fəaliyyətinin Yer sisteminə təsirinin yeni və sürətli formasını nümayiş etdirdiyini ortaya qoyub.

Ənənəvi geoloji proseslər süxurların milyonlarla il ərzində əmələ gəldiyini göstərsə də, bu araşdırma sənaye tullantılarının onilliklər ərzində qayaya çevrilə biləcəyini sübut edir. Tədqiqatçılar bu prosesi “sürətli antropoklastik süxur dövrü” adlandırıblar və hesab edirlər ki, bu fenomen sənayeləşmiş sahil zonalarında qlobal miqyasda yayılmış ola bilər.

Britaniya sahilindəki Dervent-Hou ərazisində 2 kilometrlik şlak yatağında aparılan müşahidə və təhlil nəticəsində şlak materialında kalsium, dəmir, maqnezium və manqan kimi yüksək reaktiv elementlərin olduğu aşkarlanıb. Dəniz suyunun və havanın təsiri ilə bu elementlər sürətlə kimyəvi reaksiyaya girərək kalsit və brusit kimi təbii sement materiallarını əmələ gətirib və süxurun sürətli bərkiməsinə səbəb olub. Laboratoriya analizləri zamanı içərisində 1934-cü ilə aid Kral V Georq sikkəsi və 1989-cu ildən əvvəl istehsal olunmuş alüminium içki qabı tapılıb. Bu tapıntılar sübut edir ki, süxur formalaşması 35 ildən daha az müddətdə baş verib.

Tədqiqatın müvafiq müəllifi Amanda Oven bildirib: “Ənənəvi olaraq qaya əmələgəlmə dövrünü min və ya milyonlarla illik proses kimi başa düşürük. Ancaq burada görürük ki, sənaye tullantıları onilliklər ərzində geoloji rekordlara daxil ola bilir və bu, gələcəyimiz üçün geri dönməz təsirlər yarada bilər”.

Professor Con Makdonald əlavə edib: “Bu prosesi dəqiq tarixləndirmək mümkün oldu. Tapılan materiallar göstərir ki, bərk süxura çevrilmə insan ömrü müddətində də baş verə bilər.”

Doktor Devid Broun bu prosesin yalnız Kumbriyaya xas olmadığını, şlak yataqları olan sahil bölgələrində də müşahidə oluna biləcəyini vurğulayıb.

Tədqiqatçılar xəbərdarlıq edirlər ki, tullantı materiallarının sürətli daşlaşması ekosistemlərə və biomüxtəlifliyə mənfi təsir edə, sahil zonasının idarə edilməsini və iqlim dəyişikliyinə uyğunlaşmanı çətinləşdirə bilər. Sürətlə yaranan qaya platformaları sahil eroziyasını və dəniz səviyyəsinin yüksəlməsinin təsirlərini dəyişdirə bilər.

Hazırda komanda Avropanın digər sahil bölgələrində oxşar şlak yataqları üzərində tədqiqatları davam etdirmək və “sürətli antropoklastik süxur dövrü” barədə anlayışı dərinləşdirmək üçün əlavə maliyyə mənbələri axtarır.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:283
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 30 Aprel 2025 05:24 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see271

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see269

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see260

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see259

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see253

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see249

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see244

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see240

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see226

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see217

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see215

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see205

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see203

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see203

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see200

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see199

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see196

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see194

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see188

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri