Icma.az
close
up
RU
Sevgi yaddaşı... Yaddaş sevdası... Əkbər Qoşalı yazır

Sevgi yaddaşı... Yaddaş sevdası... Əkbər Qoşalı yazır

Icma.az, Bakivaxti portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Hər hansı bir hərəkətin niyyəti ilə anlamı üst-üstə düşməyə bilər. İnsan yaxşı niyyətlə də yanlış iş görə bilər. Mədəniyyət paytaxtımız Şuşada qayaların üzərinə rəng püsgürdərək adların yazılması ilə bağlı görüntülər bax belə bir həssas məsələnin üzərində düşünməyə çağırır. Bir neçə ay öncə ölkə paytaxtı Bakıda – NİZAMİ Kino Mərkəzi divarlarında da bənzəri olay yaşanmışdı. 

Şəhid adı, şəhidlik sanı qutsallıq daşıyır; Şuşa da Şuşadır zatən; əziz Şuşa deyirik; keçmiş işğalçının “Dağlarda toy”unu vaya çevirdiyimiz Şuşa tarixi Zəfərimizin rəmzidir. Zəfərin rəmzi olan şəhər rəsmən Mədəniyyət paytaxtımızdır; bu etibarla, Zəfər mədəniyyətimizdən, mədəniyyətimizin zəfərindən danışınca Şuşa adı doğal olaraq önplana çıxır.

Bəli, bir qutsallığı o biri qutsallığın üzərinə yazmaq onların heç birini daha qutsal etmir.

Burada sayğının özünəxas mədəniyyəti haqqında düşünməkdə yarar vardır.

Biz şəhidlərimizin adını yaşatmağa borcluyuq; fəqət, əfəndim, ad yaşatmaqla ad yazmaq eyni olaydımı? Şəhid adı yaddaşa, könülə yazılar, gələcəyin vicdanına yazılar, məktəbə, muzeyə, kitaba, abidəyə yazılar; ən başlıcası, Vətənin yaddaşına yazılar. 

Şuşada qayalar üstə müxtəlif üsullarla ad yazmaqsa dövlət, xalq, ordu münasibəti olmayıb, fərdi xarakter daşıyır.

Ad yazmağın dövlətin, toplumun qəbul etdiyi ləyaqətli, estetik və mənəvi biçimləri vardır, əlbəttə.

Əziz Şuşanın qayası isə xatirə dəftərinin boş səhifəsi statusunda görülməməyi haqq edir. O qayalar bizdən öncə də vardı, bizdən sonra da qalmalıdır. Şuşanın hər qayası, daşı bu əziz şəhərin doğa yaddaşının, tarixinin, keçirdiyi çətinliklərin və qazandığı parlaq Zəfərin dilsiz şahididir. Dövlət–xalq–ordu birliyi Şuşanı azad etməklə, onu özümüzdən də qoruya biləcək qədər sevgiyə bələyib.

Azqd etdiyimiz torpağa münasibətimiz azadlığımızın mədəniyyətini göstərir – elə deyilmi? – Bəlkə məsələnin ən düşündürücü tərəfi də elə budur.

İşğal dönəmində mədəni irsimizə qarşı vandalizmdən danışmışıq, abidələrimizin dağıdılmasını, şəhərlərimizin görünüşünün dəyişdirilməsini dünyaya göstərməyə çalışmışıq. İndi həmin torpaqlara qayıtdığımız çağda öz davranışımızın ölçüsü daha yüksək olmalıdır. Çün başqasından tələb etdiyimiz sayğını ilk növbədə özümüz nümayiş etdirməliyik. Şuşaya sayğı o şəhəri düşmən tapdağından qurtarmış şəhidlərə, qazilərə sayğıdır.

Daşa, divara, tarixi tikiliyə, ağaca “mən də buradaydım” nişanı qoymaq, necə deyərlər, ilkin bir impuls ola bilər; mədəniyyət isə bax, həmin impulsu cilovlamaq yetkinliyindən başlayır. Tarixi məkanda özündən iz buraxmaqdan çox, tarixin izini qorumağa çalışmaq daha düzgün yanaşma deyilmi?..

Bu baxımdan məsələ yalnız Şuşada bir neçə qayaya yazılmış addan ibarət sanılmamalıdır. Bu, ictimai əmlaka münasibətdir, şəhər mədəniyyətidir, turizm davranışıdır, estetik məsuliyyətdir, nəhayət, vətəndaşlıq, vətəncanlılıq şüurudur.

Əlbəttə, qayda da olmalıdır, nəzarət də, qanunun tələb etdiyi yerdə məsuliyyət də; amma hər qayanın yanında nəzarətçi saxlamaq mümkünmü?

Şəhid ailələrinin duyğuları sözügedən məsələdə hamımız üçün ayrıca mənəvi ölçü-ülgüdür. Övladını Vətən torpağı uğrunda itirmiş anaya, ataya ən böyük təsəlli onun uğrunda can verdiyi Vətənin qorunması, abadlaşması, ləyaqətlə yaşadılmasıdır.

Şəhidlər Şuşanın daşı-torpağı, yeri-göyü özgənin tapdağından qurtulsun deyə canını qurban verdi.

Biz Zəfərdən sonrakı illərdə yalnız şəhərlərimizi yenidən qurmuruq. Biz həm də o şəhərlərdə necə davranacağımızı – Zəfər mədəniyyətimizi qururuq.

Şuşaya gedəndə şəkil çəkdirək, Cıdır düzünə baxaq, Üzeyir bəyin şəhərinin havasını ciyərimizə çəkək, şəhidlərimizi rəhmətlə anaq… Amma qayasını necə əmanət almışıqsa, özümüzdən sonra gələnlərə eləcə də saxlayaq.

Çün imandan bildiyimiz Vətən sevgisinin də öz mədəniyyəti vardır

Şəhidin sanı, Şuşanın adı yaddaşımıza, könlümüzə və gələcəyə əmanətdir.

Ümidvaram, şəhər rəhbərliyi könlündən keçənləri ifadə etmək, ad yazmaq istəyən qonaqların duyğularını nəzərə alıb, “ŞUŞAYA ÜRƏK SÖZÜM” adlı iri dəftərlər sifariş edib hazırlada bilər və şəhərin bəlli yerlərində uyğun bir şəkildə yerləşdirə bilər; qoy o dəftərlər əlçatan olsun, yazılsın, dolsun, sonra o dəftərlər şəhər arxivinə verilsin, yeniləri qələmlərə təslim edilsin - nə ziyanı var?.. – “De, gəlsin hər nəyin vardı, deyilən söz yadigardı…” 

Şəhidlər ölmədi, Vətən bölünmədi!

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:186
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 05 Sentyabr 2026 19:44 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see383

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see255

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see249

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see246

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see245

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see245

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see242

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see239

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see238

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see238

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see230

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see223

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see220

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see220

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see219

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see219

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see218

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see218

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see217

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see213
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri