Şimalda yeni hərbi balans: İsveç və Finlandiyanın sərhəd briqadası Rusiyaya hansı mesajı verir?

İsveç və Finlandiyanın NATO-ya qoşulmasından sonra Şimal Avropasında təhlükəsizlik arxitekturası sürətlə dəyişir.

Son məlumata görə, hər iki ölkə Rusiya sərhədi yaxınlığında 4–5 min nəfərlik zərbə briqadası yerləşdirib. Bu briqadada İsveç, Norveç və Danimarka hərbçilərinin olması, “Arçer” haubitsalarının və Britaniya istehsalı qırıcıların gətirilməsi planı regionda hərbi çəkini ciddi şəkildə artırır.

NATO-nun bu planı təsdiqləməsi isə açıq şəkildə Rusiyaya yönəlmiş mesaj kimi dəyərləndirilir. Belə bir addım Moskvanın hərbi-siyasi dairələrində narahatlıq yaradır və münasibətlərin gələcək trayektoriyası ilə bağlı sualları gündəmə gətirir.

Məsələnin detalları ilə bağlı Bakıvaxtı.az-a danışan politoloq Züriyə Qarayeva bildirib ki, bu briqada hər iki ölkənin NATO üzvlüyündən sonra atdığı ən ciddi praktiki addımlardan biridir. Dediyinə görə, əvvəllər İsveç və Finlandiya neytrallıq siyasətinə üstünlük verirdilər, indi isə açıq şəkildə alyansın hərbi strukturlarına inteqrasiya olunurlar:

“Zərbə briqadasının Rusiya sərhədinə yaxın yerləşdirilməsi bu ölkələrin öz təhlükəsizliklərini yalnız kollektiv müdafiə ilə təmin edə biləcəklərinə inandıqlarını göstərir. Bu addım həm də Moskvanın təhdidlərinə qarşı siyasi və hərbi mesajdır. Yəni söhbət artıq simvolik yox, real hərbi gücün yerləşdirilməsindən gedir”.

Bu briqadanın tərkibində digər Skandinaviya ölkələrinin hərbçilərinin olmasından danışan politoloq bildirib ki, bu, ilk növbədə regional həmrəyliyin nümayişidir. İsveç və Finlandiya təkbaşına yox, kollektiv şəkildə hərəkət etdiklərini göstərirlər. Onun sözlərinə görə, Norveç və Danimarka hərbçilərinin briqadada yer alması, NATO-nun şimal cinahının koordinasiyalı fəaliyyətini gücləndirir:

“Bu, həm də Rusiyaya siqnal verir ki, qarşıdurma yalnız iki ölkə ilə deyil, bütün Şimali Avropa və NATO ilə olacaq. Beləliklə, briqada sadəcə hərbi qüvvə yox, siyasi iradənin rəmzidir”.

Züriyə Qarayeva:  Bu, həm də Rusiyaya bir siqnaldır ki, qarşıdurma bütün Şimali Avropa və NATO ilə olacaq

Müsahibimiz hesab edir ki, bu addım İsveç və Finlandiyanın Rusiya ilə münasibətlərində gərginliyi daha da artıracaq. Qarayeva deyib ki, Moskva bu addımı öz sərhədlərinə təhdid kimi qiymətləndirəcək və cavab tədbirləri görməyə çalışacaq:

“Artıq Rusiya sərhəd bölgələrində hərbi hazırlıqları artıracağını bildirə bilər. Bu isə qarşılıqlı güc yığımı, yəni “silahlanma yarışı”na səbəb ola bilər. Nəticədə, tərəflər arasında dialoqun imkanları daha da azalacaq və inamsızlıq dərinləşəcək”.

Həmsöhbətimizə görə, bu qərar Avropada yeni hərbi balans yaradır. NATO açıq şəkildə göstərir ki, Şimal cinahında da möhkəm şəkildə mövcuddur və lazım gələrsə, sürətli reaksiya verə bilər:

“Bu, bir tərəfdən üzv ölkələrin təhlükəsizlik hissini gücləndirsə də, digər tərəfdən Rusiya ilə qarşıdurmanı daha kəskinləşdirir. Avropanın təhlükəsizlik gündəmi getdikcə daha çox hərbiləşir və diplomatik həll imkanları arxa plana keçir. Uzunmüddətli perspektivdə bu, regionu daha riskli və gərgin müstəviyə daşıya bilər”.

Zülfü Məmmədov