Şimpanze tədqiqatçısı Ceyn Qudoll vəfat edib

Primat tədqiqatçısı, heyvan hüquqları müdafiəçisi və çoxsaylı elmi populyar kitabların müəllifi Ceyn Qudoll vəfat edib. Onun 91 yaşı var idi.
Oxuməni.az xəbər verir ki, bu barədə “Azadlıq” radiosu Amerika mediasına istinadla Qudollun ölümü haqda məlumat yayıb.
Onun təsis etdiyi Ceyn Qudoll İnstitutu onun təbii səbəblərdən öldüyünü açıqlayıb.
Qudoll ABŞ turunun bir hissəsi olaraq mühazirələr verdiyi Kaliforniyada təbii səbəblərdən yuxusunda öldü.
Qudollun rəsmi ali təhsili yox idi, lakin onun marağı və səssizcə müşahidə etmək bacarığı primatlarla işində əvəzsiz olduğunu sübut etdi. Onun şimpanzelərə yanaşması o vaxtkı adi olandan fərqlənirdi: Qudoll onlara sadəcə nömrələr deyil, adlar verir və onları öz dostları adlandırırdı.
Qudoll 1960-cı illərdə böyük meymunların, xüsusilə şimpanzelərin davranışları ilə bağlı apardığı qabaqcıl tədqiqatlara görə şöhrət qazandı. 45 ildən artıqdır ki, o, Tanzaniyadakı Qombe -Strim Milli Parkında şimpanzelərin həyatını və intellektini öyrənib. O, şimpanzelərin alətlərdən məharətlə istifadə etdiyini və onları ehtiyaclarına uyğunlaşdırdıqlarını, həmçinin mürəkkəb sosial qarşılıqlı əlaqədə olduqlarını ilk dəfə kəşf edib. O, müşahidələrini məşhur kitablarda təsvir edib, bəziləri rus dilinə tərcümə olunub (“Mənim dostlarım — vəhşi şimpanzelər”, “İnsan kölgəsində”).
Daha sonra o, heyvanların hüquqlarının müdafiəsi və iqlim dəyişikliyi və digər ekoloji problemlər haqqında məlumatlılığın artırılması ilə bağlı ictimai fəallıqla məşğul oldu. 2025-ci ildə o, ABŞ-da ən yüksək mülki mükafatlardan biri olan prezidentin Azadlıq Medalını aldı.
Almaz Həsənli