Şiş yaranmamışdan əvvəl təhlükə: Xərçəng immun sistemini necə aldadır?

Qüdsdəki Yəhudi Universitetinin alimləri müəyyən ediblər ki, mədəaltı vəzi xərçəngi invaziv şiş yaranmazdan xeyli əvvəl immun sistemdən gizlənə bilir.

Moderator.az xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri "Gastroenterology" jurnalında dərc olunub.

Tədqiqatçılar toxuma nümunələrini araşdıraraq təkhüceyrəli RNT sekvenslənməsini məkan transkriptomikası ilə birləşdiriblər. Bu metod hər bir hüceyrədə hansı genlərin aktiv olduğunu və onların toxumada dəqiq harada yerləşdiyini müəyyən etməyə imkan verir. Nəticədə xərçəngöncəsi dəyişikliklərin ətraflı "xəritəsi" hazırlanıb.

Məlum olub ki, dəyişilmiş hüceyrələr təsadüfi şəkildə yayılmır. Onlar mədəaltı vəzi toxumasında kiçik qruplar - bir növ mikrozonalar - şəklində toplanır. Bu zonalarda oxşar xüsusiyyətlərə malik hüceyrələr bir-birinə yaxın yerləşir və immun sistem hüceyrələri ilə aktiv qarşılıqlı əlaqəyə girir.

Xüsusilə xərçəngöncəsi ocaqların yaxınlığında neytrofillər və makrofaqlar tez-tez müşahidə olunub. Normalda bu immun hüceyrələri orqanizmi infeksiyalardan qoruyur və zədələnmiş hüceyrələri məhv edir. Lakin bu halda onların fəaliyyəti immun cavabın zəifləməsi ilə müşahidə edilib - yəni müdafiə sistemi potensial təhlükəli hüceyrələri daha zəif tanıyıb və onlara kifayət qədər effektiv hücum etməyib.

Təhlil göstərib ki, belə mikrozonlarda immun reaksiyanı zəiflədə bilən genlər aktivləşir. Bu isə o deməkdir ki, gələcək şiş özünə "qoruyucu mühit"i görünən və sürətlə böyüyən mərhələyə keçməzdən illər əvvəl formalaşdıra bilər.

Alimlər oxşar xüsusiyyətləri insan toxumalarında da aşkar ediblər ki, bu da nəticələrin əhəmiyyətini təsdiqləyir. Müəlliflərin fikrincə, bu erkən proseslərin dərindən anlaşılması yüksəkriskli sahələrin müəyyənləşdirilməsinə və xərçəngin aqressiv formasının inkişafından əvvəl müdaxilə üsullarının hazırlanmasına kömək edə bilər. /Oxu.az/