Slovakiya və Azərbaycan arasında əlaqələr qarşılıqlı etimad və dostluq prinsiplərinə əsaslanır

Azərbaycan-Slovakiya dövlətləri arasında imzalanmış Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə ikitərəfli əlaqələrin inkişafında yeni siyasi mərhələ formalaşdırmaqla, əməkdaşlığın mahiyyətini və dayanıqlılığını əhəmiyyətli dərəcədə gücləndirib. Prezident İlham Əliyevin 8 dekabr tarixində Slovakiyaya rəsmi səfəri çərçivəsində mətbuata verdiyi bəyanat iki ölkə arasında mövcud olan dostluq və strateji tərəfdaşlıq münasibətlərinin inkişafını nümayiş etdirir. Bəyanatda, həmçinin əməkdaşlığın enerji, müdafiə sənayesi, nəqliyyat və rəqəmsal infrastruktur sahələrində yeni perspektivlər yaratdığı qeyd olunur. İki ölkə arasında imzalanan Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə bu münasibətləri yüksək səviyyəyə çatdırmışdır. Bu sənədin imzalanmasından sonra hər iki tərəfin müştərək işçi qrupları bütün sahələrdə aktiv şəkildə fəaliyyət göstərmiş, siyasi-iqtisadi və humanitar sahələrdə əməkdaşlıq daha da dərinləşmişdir. Slovakiya və Azərbaycan sözün əsl mənasında dost ölkələrdir, bu yaxınlıq həyata keçirilən real əməkdaşlıq layihələri ilə davamlı şəkildə möhkəmlənir. Hər iki tərəfin müstəqil işçi qrupları siyasi dialoqdan tutmuş iqtisadi əməkdaşlığa, energetikadan texnoloji sahələrə qədər çoxsaylı istiqamətlərdə intensiv iş həyata keçirir. Bu amillər dövlətlərarası etimadın yüksək səviyyədə olduğunu təsdiqləyir.

Enerji sahəsi Slovakiya–Azərbaycan tərəfdaşlığının əsas məsələlərindən biridir. 2024-cü ildə ilk dəfə Azərbaycan qazının bu ölkəyə çatdırılması mühüm tarixi hadisədir və Avropa enerji xəritəsində yeni strateji xətt formalaşdırır. Azərbaycanın zəngin qaz yataqlarının mövcudluğu Avropanın çoxsaylı dövlətlərinin enerji təhlükəsizliyinə real töhfə vermək imkanı yaradır. Hazırda Azərbaycan qazını alan ölkələrin sayı 14-ə çatıb və bu proses dinamik şəkildə genişlənir. Ümumi qaz ixracının 25 milyard kubmetrə çatması, bunun yarısının Avropa ölkələrinə yönəlməsi dövlətimizin qitə üçün dayanıqlı və etibarlı enerji tərəfdaşı olduğunu göstərir. Mətbuata verdiyi bəyanatda dövlətimizin başçısı İlham Əliyev vurğulayıb ki, Azərbaycan və Slovakiya artıq strateji tərəfdaşdır və bu səfər iki ölkə arasındakı əməkdaşlıq platformasını möhkəmləndirir. O, əvvəlki illərdə imzalanmış Strateji Tərəfdaşlıq üzrə Birgə Bəyanatın əlaqələrin inkişafına böyük təkan verdiyini qeyd edərək, hazırda əməkdaşlığın bütün sahələrdə aktiv olaraq davam etdiyini bildirib. Prezident həmçinin siyasi-diplomatik dialoqla yanaşı, iqtisadiyyat, enerji, nəqliyyat-logistika, texnologiya və müdafiə sahələrində qarşılıqlı əməkdaşlığın əhəmiyyətini xüsusi vurğulayıb. Texnologiya və informasiya infrastrukturu sahəsində də Azərbaycan coğrafi mövqeyi və enerji potensialı ilə data mərkəzləri və İT layihələri üçün əlverişli mühit təmin edir, Slovakiya şirkətləri ilə bu sahədə əməkdaşlığın genişləndirilməsi perspektivləri mövcuddur. Eyni zamanda, müdafiə-sənaye sahəsində Slovak texnologiyaları və Azərbaycan investisiyaları birləşdirilərək yeni imkanların yaradılması planlaşdırılır.

Dövlətlərarası hüquqi və institusional baza münasibətlərin davamlı inkişafını təmin edir. Slovakiyanın Bakıda səfirliyi 1 oktyabr 2019-cu ildə fəaliyyətə başlamış, Azərbaycanın həmin ölkədə səfirliyi isə 14 iyul 2023-cü ildə təsis olunmuşdur. İkitərəfli hüquqi bazaya 13 sənəd daxildir və iqtisadi əməkdaşlıq üzrə Birgə İşçi Qrupu bu münasibətlərin inkişafında mühüm rol oynayır.

Bu səfər həm də siyasi baxımdan xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Bu, Prezident İlham Əliyevin Slovakiyaya tarixdə ilk rəsmi səfəri olub və iki ölkə arasındakı yüksək səviyyəli siyasi iradənin göstəricisi kimi qiymətləndirilir. Səfər çərçivəsində əldə olunan razılaşmalar strateji tərəfdaşlığı rəsmi institusional platformaya çevirir və gələcək layihələr üçün möhkəm zəmin yaradır. Slovakiya ilə müdafiə sənayesi sahəsində əməkdaşlıq geniş potensiala malikdir və hər iki ölkənin imkanları bu sahədə bir-birini tamamlayır. Bu əməkdaşlıq yeni texnologiyaların transferinə və yerli istehsalın inkişafına şərait yaradır. Eyni zamanda, tərəflər birgə layihələr vasitəsilə rəqabətqabiliyyətli məhsulların istehsalını hədəfləyirlər. Azərbaycanın 44 günlük Vətən müharibəsində əldə etdiyi Qələbənin beşinci ildönümünə həsr olunmuş paradda Slovakiyanın yüksək səviyyəli nümayəndə heyətinin iştirakı ikitərəfli münasibətlərdə siyasi etimadın yüksək olmasını təsdiqləyən mühüm nümunədir. Bu jest Slovakiyanın Azərbaycanla strateji tərəfdaşlığa göstərdiyi hörmətin göstəricisi kimi dəyərləndirilir və müdafiə sənayesi sahəsində gələcək əməkdaşlıq məsələlərini ön plana çıxarır.

Beləliklə, Prezident İlham Əliyevin bu səfəri Azərbaycan-Slovakiya münasibətlərinin strateji tərəfdaşlıq səviyyəsini təsdiqləyir və gələcək perspektivləri müəyyən edir. Energetika, müdafiə sənayesi, sənaye istehsalı, nəqliyyat və rəqəmsal infrastruktur sahələrində həyata keçirilən təşəbbüslər iki ölkəni dahada yaxınlaşdırır. Hər iki ölkənin müstəqil xarici siyasəti və sənaye potensialı bu tərəfdaşlığa mühüm töhfə verir və regionun enerji və nəqliyyat xəritəsində strateji mövqeyi gücləndirir. Bu əməkdaşlıq həm regional sabitliyə, həm də iqtisadi və texnoloji inkişafın genişlənməsinə xidmət edir, gələcəkdə yeni layihələrin və təşəbbüslərin reallaşmasına geniş imkanlar yaradır.

Ayaz Cəbrayılov

Yeni Azərbaycan Partiyası Kürdəmir rayon təşkilatının sədri