SOCAR 1,65 milyard dollar ödəyərək ABŞ şirkətindən pay aldı

Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti (SOCAR) ABŞ-də təbii qaz hasilatı və infrastrukturu sahəsində fəaliyyət göstərən bir sıra aktivlərdə iştirak payı əldə edir.
Yeniavaz.com xəbər verir ki, bu barədə SOCAR-ın yaydığı məlumatda bildirilir.
Qeyd olunur ki, 2026-cı il noyabrın 4-də SOCAR ilə ABŞ-nin “Comstock Resources” şirkəti arasında “Haynesville” hövzəsindəki layihələr üzrə iştirak paylarının alınmasına dair yekun alqı-satqı müqaviləsi imzalanıb.
Müqaviləyə əsasən, SOCAR “Legacy Haynesville” layihəsinin kəşfiyyat və hasilat aktivlərində 20 faiz, “Western Haynesville” layihəsinin müvafiq aktivlərində isə 15 faiz iştirak payı əldə edəcək. Bundan başqa, SOCAR “Comstock” şirkətinə məxsus “Pinnacle Gas Services LLC”dəki 73 faizlik iştirak payının 15 faizini də alacaq.
Sövdələşmənin ümumi dəyəri alış qiymətinə standart düzəlişlər tətbiq edilməklə 1,65 milyard ABŞ dolları təşkil edir.
SOCAR-ın payı sonradan azaldıla bilər
Müqavilənin diqqətçəkən şərtlərindən biri “Western Haynesville” layihəsində SOCAR-ın iştirak payı ilə bağlıdır. Belə ki, beş il keçdikdən və SOCAR həmin aktivlərə yatırdığı investisiyadan 15 faiz gəlirlilik əldə etdikdən sonra şirkətin bu layihədəki iştirak payı 15 faizdən 7,5 faizə endiriləcək.
Digər mühüm məqam isə SOCAR-ın əldə edəcəyi payların əməliyyatların idarə edilməsində iştirak hüququ verməməsidir. Yəni layihələrin gündəlik idarə olunması, hasilat və texniki qərarların qəbulu “Comstock” şirkətinin nəzarətində qalacaq.
ABŞ-nin mühüm qaz hövzələrindən birinə investisiya
“Haynesville” ABŞ-nin ən böyük şist qazı hövzələrindən biridir. Əsasən Luiziana və Texas ştatlarının ərazisini əhatə edən bu hövzə ölkənin təbii qaz hasilatında mühüm yer tutur.
“Comstock Resources” şirkətinin əsas fəaliyyət istiqamətlərindən biri də məhz bu ərazidə qazın kəşfiyyatı və hasilatıdır.
Saziş çərçivəsində SOCAR-ın iştirak payı əldə edəcəyi “Legacy Haynesville” şirkətin artıq hasilat həyata keçirdiyi və gəlir gətirən aktivlərini əhatə edir. “Western Haynesville” isə daha geniş inkişaf perspektivlərinə malik layihə kimi qiymətləndirilir.
“Pinnacle Gas Services LLC” isə birbaşa qaz hasilatı ilə deyil, hasil edilmiş qazın toplanması və nəqli üçün infrastruktur xidmətləri ilə məşğuldur. Bu baxımdan SOCAR yalnız hasilat aktivlərinə deyil, həm də qazın bazara çatdırılması zəncirinin bir hissəsinə investisiya yatırmış olacaq.
1,65 milyard dollarlıq saziş “Comstock” üçün nə vəd edir?
Sövdələşmənin “Comstock Resources” üçün də mühüm maliyyə əhəmiyyəti var.
Şirkətin yüksək borc yükü və yeni investisiyalara olan ehtiyacı nəzərə alınarsa, SOCAR-la imzalanan müqavilə ona əlavə maliyyə resursları əldə etməyə və borc öhdəliklərini azaltmağa imkan verə bilər.
Açıq maliyyə məlumatlarına əsaslanan təhlillərə görə, “Comstock”un 2026-cı ilin ikinci rübünün sonuna uzunmüddətli borcu təxminən 3,1 milyard dollar, nağd vəsaiti isə 45 milyon dollar təşkil edib. Şirkətin həmin il üçün kapital xərcləri ilə bağlı planı isə 1,45-1,55 milyard dollar olub.
SOCAR-la bağlanan müqavilə şirkətin aktivlərinin bir hissəsini satmaqla maliyyə vəziyyətini yaxşılaşdırmaq strategiyasının mühüm mərhələsi hesab olunur.
Bununla yanaşı, tərəflər Haynesville hövzəsində hasil edilən qazın mayeləşdirilmiş təbii qaz (LNG) formasında xarici bazarlara çıxarılması imkanlarını da birgə araşdırmağı planlaşdırırlar.
SOCAR üçün hansı imkanlar və risklər var?
SOCAR-ın bu investisiyası şirkətin beynəlxalq bazarlarda mövqelərinin genişləndirilməsi baxımından əhəmiyyətli addım kimi qiymətləndirilə bilər.
İlk növbədə, ABŞ-nin qaz bazarına çıxış SOCAR-a gəlirlərini şaxələndirmək, müxtəlif bazarlarda aktivlərini artırmaq və LNG ticarəti sahəsində yeni imkanlar əldə etmək perspektivi yaradır.
Bununla yanaşı, layihələrdə iştirak SOCAR üçün ABŞ-nin şist qazı sektorundakı texnologiyalar və təcrübə ilə daha yaxından tanış olmaq imkanı da yarada bilər.
Lakin investisiyanın müəyyən riskləri də var. Əsas risklərdən biri təbii qazın qiymətidir. Çünki layihələrin gəlirliliyi böyük ölçüdə ABŞ bazarında qazın qiymətindən asılı olacaq. Qiymətlərin aşağı səviyyədə qalması SOCAR-ın investisiyadan gözlədiyi gəliri əldə etməsini gecikdirə bilər.
Bundan başqa, SOCAR-ın layihələrin idarə olunmasında iştirak hüququnun olmaması şirkətin hasilat və investisiya qərarlarına birbaşa təsir imkanlarını məhdudlaşdırır.
Murad Məmmədov