Solaxay uşaqları sağ əldən istifadəyə məcbur etmək olarmı? Psixoloq

Avqustun 13-ü Beynəlxalq Solaxaylar Günü idi. Solaxaylar günü ilk dəfə 1992-ci ildə - iki il əvvəl yaradılmış Britaniya Solaxaylar Klubunun təşəbbüsü ilə qeyd edilib.

Solaxaylıq insanın gündəlik həyatında müəyyən fərqlər yaratsa da, tibbi baxımdan xəstəlik və ya pozuntu hesab olunmur. Solaxay insanların sağ əldən istifadəyə məcbur edilməsi isə xüsusilə uşaqlıq dövründə psixoloji narahatlıqlara səbəb ola bilər.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, solaxaylıq normal fərdi xüsusiyyətlərdən biridir. Bu xüsusiyyət insanın intellektini, xarakterini və ya yaradıcılıq qabiliyyətini müəyyən etmir.

Solaxay uşaqları sağ əldən istifadə etməyə məcbur etmək onların psixoloji inkişafına pis təsir edərmi?

Cəmiyyətin solaxay insanlara münasibəti onların psixologiyasına təsir göstərə bilərmi?

Psixoloq Rafiq Allahverdiyev

Bu barədə Bizimyol.info xəbər portalına açıqlamasında psixoloq Rafiq Allahverdiyev bildirib ki, solaxaylıq irsi deyil: “Solaxaylıq xəstəlik deyil. Bu bioloji bir faktorlarla bağlı olan anatomik fərqlilikdir. Bir çox mütəxəssislər hesab edir ki, solaxaylıq irsi xarakter daşıyır və ana bətnində baş verən müəyyən proseslərlə bağlıdır. Ancaq bunların heç biri doğru deyil. Solaxaylıq irsi deyil. Ola bilər ki, ata-anada da solaxaylıq var övladında da elə olur. Amma bu irsi deyil. Solaxaylığın əsas mahiyyətində ananın hamilə olduğu dövrdə testosteron az, xolesterin çox olarsa, uşağın solaxay doğulma ehtimalı azdı. Yəni bunun irsi, genetik faktorlarla əlaqəsi yoxdur. Eləcə də baş beynin funksiyası ilə heç bir əlaqəsi yoxdur. Atada və övladda solaxaylığın olması bu əlamətin irsi olduğunu göstərmir. Halbuki valideyndə də solaxaylıq varsa, bu o deməkdir ki, övladın anasının hamiləlik dövründə testosteronun çoxluğu, xolesterinin azlığı ehtimalı yüksəkdir. Solaxaylığın yaranma səbəbləri bunlardır.

Solaxay insanlarla sağ aparıcı olan insanların baş beyin funksiyalarının inkişafında heç bir fərq yoxdur. Solaxay insanların sadəcə olaraq sağ beyin yarımkürələrinin aktivliyi və ya sol beyin yarımkürələrinin aktivliyi ilə bunun heç bir əlaqəsi yoxdur”.

Rafiq Allahverdiyev deyib: “I Pyotrun dövründə solaxay olan insanların məhkəmə zalında şahid qismində iştirak etməsi qadağan edilirdi. Niyə? Çünki onların məsələnin mahiyyətini kökünə qədər düşünmək, ciddiliyini və nə demək olduğunu, nə demək olmadığını anlamaq məsələsində bir qədər üstünlük vermirdilər. Çünki bu, orqanizmdə olan testosteron və xolesterin hormonlarının balansı ilə əlaqədardır.

İkinci bir tərəfdən, solaxay olan insanlarda dəqiqliyə getmə olmur. Bu insanlarda emosional çalarlıq üstünlük təşkil etdiyinə görə, solaxay insanların əksəriyyətində yumor hissi həddindən artıq güclü olur. Bəzi insanları ələ salmaq, yaxşı mənada bu hisslər onlarda üstünlük təşkil etdiyinə görə, bu insanlar faktları səbəbinə görə fərq edə bilmirlər. Yəni filankəs filankəsi vurdu. Amma bu səbəbə görə vura bilər və s”.

Psixoloqun sözlərinə görə, bəzən onlar özlərinin düşündüyü ehtimala inanırlar: “Bəzən özlərinin düşündüyü ilk ehtimala, ilk gördükləri fakta əsaslanırlar. Bəli, mən gördüm, bu adam o birini vurdu. Solaxay adamlar ehtimalı, böyük bir mahiyyəti təhlil etməyə üstünlük vermirlər.

Solaxay olan adamlarda yumor hissi həddindən artıq güclü olduğuna görə, empatiya hissi kifayət qədər olmur. O adamlarda başqasının dərdinə şərik olmaq, başqasının kədərinə yanmaq hissləri güclü olmur. Sadəcə olaraq, onlarda etinasız bir xarakter formalaşır”.

Rafiq Allahverdiyev vurğulayıb ki, sol qolu sağa keçirmək nevroloji problemlə nəticələnə bilər: “Əgər valideyn uşağında aparıcı qolun sol olduğunu müşahidə edirsə, onu sağa keçirmək o qədər də doğru deyil. Çünki bu, bədəndə hormonal balansın pozulmasına gətirib çıxara bilər. Həmin uşaqlarda aparıcı əl sol olduğu halda onları sağ əldən istifadə etməyə vərdiş etdirmək rahat işləmək, sağ əllə yazmaq imkanlarında qüsurların yaranmasına səbəb ola bilər. Bu isə nevroloji bir proseslə nəticələnə bilər.”.

Rafiq Allahverdiyev əlavə edib: “Cəmiyyətdə isə solaxay adamlara heç bir pis münasibət yoxdur, əksinə, solaxay adamlara münasibət daha da yaxşıdır. Dini inanclarımızda da solaxaylığın anlamı var. Amma aparıcı solu sağa keçirmək psixoemosional və nevroloji pozuntulara gətirib çıxara bilər. Bu da 100 faiz deyil, ehtimal yüksəkdir. Tövsiyə olunur ki, uşaqda solaxaylıqdırsa, aparıcı qol soldursa, elə də qalmalıdır. Uşağın sol əllə yazması, işləməsi və ümumiyyətlə, sol əldən istifadə etməsi daha yaxşıdır”.

Günel Həsənova, Bizimyol.info