Icma.az
close
up
RU
“Sonradan anladım ki, bu, “qızlardan usandıq” deməkdir...”

“Sonradan anladım ki, bu, “qızlardan usandıq” deməkdir...”

Icma.az, Qafqazinfo portalına istinadən məlumat verir.

“Hindistanın ən böyük vilayətlərindən biri Tamil Nadunun Çennai şəhərində keçirilən Beynəlxalq Kitab Sərgisinə dəvət almışdım. Sərginin əhəmiyyətini artırmaq üçün təntənəli açılışa qatılan baş nazir beynəlxalq nümayəndə heyətinin üzvləri ilə də görüşdü – adı Stalin idi. Dərhal başa düşdüm ki, bu ad 1953-cü ildən gəlir, çünki Stalin elə o il vəfat etmişdi. Üstəlik, görünüşcə də ona bənzəyirdi”.

“Qafqazinfo”nun məlumatına görə, bunu tanınmış naşir Şahbaz Xuduoğlu adlarla bağlı paylaşımında yazıb. 

Uşaqlara qoyulan qeyri-adi adlar və onların insanların gələcək taleyindəki rolu haqda yazıda maraqlı detallara toxulunub: “Bizim ailələrdə də maraqlı adlara rastlaşırıq. Mənim böyük nənələrimdən birinin adı Osandıq idi, əslində el arasında belə adlanırdı. Sonradan anladım ki, bu “qızlardan usandıq” deməkdir. Buna bənzər qadın adları çoxdur: Bəsdi, Kifayət, Yetər – hamısı qız övladına bir etiraz kimi qoyulmuş adlardır”.

Ş.Xuduoğlu qeyd edib ki, oğlan uşağına da “gözə gəlməməsi”, bəd nəzərdən qorunması məqsədilə “çirkin”, “qeyri-adi” və ya “əsassız” görünən adlar qoymaq ənənəsi olub: “Bu adların məqsədi uşağın “pis adla” tanınıb gözə dəyməməsi idi: Çopur, Çolaq, Köntöy, Qulu və s.

Erik Bernin “Salam verdikdən sonra nə deyirsiniz: insan taleyinin psixologiyası” kitabında adlar və soyadlar hissəsini oxuyanda istədim ki, bizim də adlara nəzər yetirəm. O yazır ki, doğum şəhadətnaməsinə baxanda hər kəs təəccüblənir. Bu vaxta qədər çağrıldığın addan tamamilə fərqli bir ad, yaxud imza da görə bilərsən, bəzən doğulduğun tarixlər arasında ay və ya il fərqləri olur.

Adlar əslində necə yaranır? Onları qruplaşdıranda belə bir mənzərə yaranır:

Dini mənbələr, Bibliya, Quran, Tövrat və digər dini mətnlərdəki şəxs adları əsrlər boyu istifadə olunub. Məsələn: İbrahim, Yusuf, Məryəm, Davud.

Təbii hadisələr və təbiət obyektləri, dağ, çiçək, ay, ulduz kimi sözlərdən istifadə edərək, Gülzar, Səma, Ayla, Dəniz. Peşə və sosial statuslu adlar isə tarixdə məşhur olan sənətkar və ya vəzifə adlarından yaranır. Məsələn: Çoban, Xan, Bəkir.

Qəhrəman və tarixi şəxsiyyət, hökmdar, sərkərdə, alim adları gələcək nəsillərə ötürülüb. Məsələn: Nizami, Cəfər, Teymur.

Mənalı sözlər və istəklər ailənin uşağa verdiyi ümid və diləklərdən qaynaqlanıb. Məsələn: Sevinc, Umud, Şanslı. Ədəbiyyatdan gələn adlar da var. Bir roman oxuyursan, oradakı obraza o qədər valeh olursan ki, o adı övladına verirsən. Cəfər Cabbarlının əsərlərindən xeyli yeni adlar qazanmışıq.

Məktəb yoldaşlarımdan birinin soyadı Məmişov idi. Hər dəfə səhər müəllim jurnalı yoxlayanda hamı gülüşürdü və bizim bu gülüşmə əlbəyaxa dava ilə bitərdi. Mənim qohumlarımdan birinin adı Əmiş idi. Onunla yolyoldaşlıq edib harasa gedirdik və yeni adamlarla tanış olanda adını deməzdi. “Əşi, nəyinə lazımdır adım?” – deyirdi. Əvvəllər anlamırdım, sonradan başa düşdüm ki, əslində, öz adını səsləndirmək istəmədiyi üçün belə edirdi”.

Naşir onu da vurğulayıb ki, bizdə sovet dövrünə aid çox adlar var: “Sovet, Şura, Komunist, İnqilab, Lenina, Kombayn.

Bir vaxtlar “Biznesmen Bülleteni” adlı bir nəşr ocağı vardı və tək-tək qanunları çap edirdilər. Oranın sahibi Kim idi – çox ağıllı və tədbirli insan təsiri bağışlamışdı. Arada görüşürdüm, amma adı həmişə məndə sual yaradırdı. Sən demə, mənası “komunist internasiona­l müdafiəçisi” imiş. Hələ Ladlen – (Vladimir Lenin), Marlen – (Marks və Lenin) adları da varmış.

Uşağa ad qoymaq – səs seçmək deyil, ömürlük kimlik yaratmaqdır. Ad insanın vizit kartıdır, hər dəfə işə qəbulda, dost məclisində, xaricdə tanışlıq zamanı onunla birlikdə gedir. Bir gün övladınız məktəbdə, universitetdə, iş görüşməsində öz adını deyərkən qürurla, yoxsa utanaraq deyəcək – bu, bu gün sizin verdiyiniz qərardan asılıdır. Uşağınızı göz önünə gətirin – onun xarakteri, arzuları, gələcək peşəsi barədə düşünün. Mütləq mənasını yoxlayın. Ad gözəl səslənə bilər, amma mənası xoşagəlməzdirsə, gələcəkdə problem yarada bilər. Xarici dillərdə tələffüzü və yazılışı çətin olmasın. Dəbdən çox dəyərlərə üstünlük verin. Bugünkü dəb sabah unudulur, amma mənalı ad qalır. Bu yazını hazırlayarkən statistikaya da baxdım. 2024-cü ildə oğlan uşaqlarına ən çox verilən adlar Uğur, Əli, Hüseyn, Yusif, Raul olub. Qızlarda isə Zeynəb, Zəhra, Məryəm, Nilay, Aylin, Melisa adları üstünlük təşkil edib”.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:405
embedMənbə:https://qafqazinfo.az
archiveBu xəbər 15 Avqust 2025 13:58 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see300

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see292

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see256

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see244

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see242

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see241

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see238

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see229

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see225

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see223

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see219

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see201

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see201

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see199

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see198

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see194

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see192

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see190

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see182

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri