Sosial şəbəkələr yaşlıların sağlamlığına güclü təsir göstərir TƏDQİQAT

Bakı, 14 may, AZƏRTAC

Yeni aparılmış uzunmüddətli tədqiqat göstərir ki, sosial əlaqələrin zənginliyi yaşlı insanların sağlamlıq vəziyyətinə mühüm təsir göstərir. “Journal of Aging and Health” jurnalında dərc olunan araşdırma yaşlılarda sosial şəbəkələr və sağlamlıq arasındakı əlaqəni təhlil edərək ictimai əlaqələrin qorunmasının yaşlanma prosesində sağlamlığa töhfə verə biləcəyini ortaya qoyur.

AZƏRTAC “MedicalXpress” portalına istinadla xəbər verir ki, tədqiqat ABŞ-ın İlinoys Universitetinin professoru Liset Pyedra və Çikaqo Universitetinin Milli Rəy Araşdırma Mərkəzinin baş elmi işçisi Ceyms İvenyuk tərəfindən aparılıb. Tədqiqatçılar milli sosial həyat, sağlamlıq və qocalma layihəsi çərçivəsində toplanmış üç dövrəlik məlumat bazasından istifadə edərək on il ərzində 1500-dən çox yaşlı şəxsin sosial şəbəkələrini və sağlamlıq vəziyyətini izləyiblər. Tədqiqat nəticəsində iştirakçılar arasında üç əsas sosial şəbəkə tipi müəyyən edilib:

1. Zənginləşdirilmiş şəbəkələr: bu qrupa müxtəlif və fəal sosial əlaqələri olan fərdlər daxil idi. Bu iştirakçılar ən yüksək səviyyəli sağlamlıq göstəricilərinə malik olduqlarını bildiriblər. Onlar sosial dəstək baxımından ən zəngin vəziyyətdə olan qrup hesab olunur.

2. Diqqət mərkəzində olan şəbəkələr: Əsasən emosional dəstəklə xarakterizə olunan, lakin məhdud sayda əlaqələrdən ibarət olan bu qrup üzvləri zənginləşdirilmiş qrupa nisbətən daha aşağı, lakin məhdud şəbəkəyə nisbətən daha yüksək sağlamlıq vəziyyəti bildiriblər.

3. Məhdudlaşdırılmış şəbəkələr: Kiçik və əsasən ailəyə yönəlmiş, sosial cəhətdən təcrid olunmuş şəbəkələr bu qrupa daxildir. Bu iştirakçılar tədqiqatın başlanğıcında və gedişatında sağlamlıqlarında ciddi pisləşmə müşahidə olunduğunu bildiriblər.

Pyedra qeyd edir ki, sosial təcrid və tənhalıq psixi və fiziki sağlamlıq üçün dağıdıcı təsirə malikdir və bu təsirlər xüsusilə struktur maneələrlə qarşılaşan qruplar –etnik azlıqlar, qadınlar və yaşlı fərdlər üçün daha da güclü hiss olunur.

Tədqiqat, həmçinin sosial şəbəkələrin sabit olmamasını və zamanla dəyişə biləcəyini göstərib.