Sosial şəbəkələrin gizli tələsi

Sosial şəbəkələrdə saatlarla vaxt keçirən insanların sayı artır. Mütəxəssislər bildirirlər ki, gündəmdən geri qalmaq qorxusu insanları sosial mediadan asılı vəziyyətə sala, depressiya, narahatlıq və stressə səbəb ola bilər.

Milli.Az xəbər verir ki, sosial media platformaları istifadəçilərin daha çox vaxt keçirməsi üçün müxtəlif üsullardan istifadə edir. Bildirişlər və sonsuz sürüşdürmə funksiyası insanları davamlı olaraq yeni paylaşımlara baxmağa təşviq edir.

Əvvəllər insanlar internetdən istifadə etmək üçün internet kafelərinə gedir, oradan ayrıldıqdan sonra isə virtual dünyadan uzaqlaşırdılar. Sonralar evlərdə kompüter və internetin yayılması sosial şəbəkələrdən istifadəni asanlaşdırdı. "Facebook", "Instagram" və "X" kimi platformalar isə zamanla gündəlik həyatın bir hissəsinə çevrildi.

Bu gün sosial mediada insanlar yalnız fikirlərini bölüşmür, həm də getdikləri yerləri, yedikləri yeməkləri, aldıqları əşyaları və gündəlik həyatlarının müxtəlif anlarını paylaşırlar. Başqalarının paylaşımlarını qaçırmaq istəməmək isə bu vərdişi daha da gücləndirir.

Lids Universitetinin Media və Kommunikasiya fakültəsinin müəllimi Ludmila Lupinacci bildirib ki, sosial media platformaları insanların daha çox vaxt keçirməsi və daha çox qarşılıqlı əlaqədə olması üçün hazırlanır. Məsələn, bildirişlər istifadəçiləri yenidən platformaya qaytarır, sonsuz sürüşdürmə funksiyası isə onların yeni məzmunlara baxmağa davam etməsinə şərait yaradır.

Onun sözlərinə görə, insanlar sosial şəbəkələrdə paylaşım etməzdən əvvəl özlərinin başqalarına necə görünəcəyini düşünür və virtual obrazlarını formalaşdırırlar. Bəzi istifadəçilər isə gündəmdə olan mövzulara qoşularaq paylaşımlarının daha çox insana çatmasına çalışırlar.

Mütəxəssis həmçinin qeyd edib ki, sosial media platformalarının alqoritmləri mübahisə yaradan və güclü emosiyalar doğuran paylaşımları daha çox insana göstərə bilər.

ABŞ-nin Toledo Universitetinin psixologiya professoru Con D.Elhai və həmkarlarının araşdırmasında problemli sosial media istifadəsinin depressiya, narahatlıq və stresslə əlaqəli olduğu bildirilib.

Araşdırmada gündəmdən geri qalmaq qorxusu diqqətə çatdırılıb. Bu anlayış insanın özü iştirak etmədiyi halda başqalarının maraqlı və xoş təcrübələr yaşadığını düşünərək narahat olması, başqalarının nə etdiyini daim izləmək istəyi kimi izah edilir.

Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, bu qorxusu yüksək olan insanlar narahatlıqlarını azaltmaq üçün daha çox smartfon və sosial mediaya üz tuturlar. 18-25 yaşlı universitet tələbələrinin iştirak etdiyi araşdırmada gündəmdən geri qalmamaq istəyinin problemli sosial media istifadəsinə təsir etdiyi vurğulanıb.

Müəllif: Mina Mikayılova