Sovet avtomobillərinin “acgözlüyünün” texniki və iqtisadi SƏBƏBLƏRİ FOTO

Sovet ittifaqının süqutundan 30 ildən çox keçsə də, həmin dövrdə istehsal olunmuş avtomobillər bu gün də istismar edilir.

70-ci illərdə layihələndirilmiş avtomobillər Rusiya 2010-cu illərədək kütləvi istehsal edilib. Niva və benzin mühərrikli PAZ avtobuslar bu gün də konveyer ömrünü davam etdirir. Kənd təsərrüfatı texnikasında isə yalnız kosmetik dəyişiklik aparılıb.

Avtosfer.az xəbər verir ki, sovet avtomobili istismar edən hər bir sürücü bu texnikanın yanacağı qənaətsiz işlətməsindən xəbərdardır.

Məsələn, hamının tanıdığı ZİL-in yanacaq sərfi 40 litrə çatırdı. V8 benzin mühərrikə malik yüksək keçidli Ural-375 isə yolsuzluq şəraitində hər 100 kilometrə 90 litrədək Ai-92 benzin sərf edirdi. Bu gün üçün belə sərfiyyata heç oliqarxlar da dözməz. Bəs belə yüksək sərfiyyata səbəb nə idi?

Əvvəla, sovet mühərrikləri 1950-60-cı illərin konstruksiyasına əsaslanırdı. Avtomobillərdə injektor, turbokompressor, elektron idarəetmə yox dərəcəsində idi. Başlıca tələb bu idi ki, konstruksiya sadə olsun.

Çünki dünyanın ən böyük ölkəsində ucqarlarda servis anlayışı yox idi. Elə etmək lazım idi ki, hamı maşını qaraj olmadan təmir edə bilsin.

Dəqiq nizamlama olmadığı üçün yanacaq da tam yanmırdı (əslində bunun faydalı tərəfi də var, amma başqa söhbətin mövzusudur). Uzun porşenlər və ağır dirsəkli val böyük dövrdə qənaətlə işləməyə imkan vermirdi. Beləliklə, güc və faydalı iş əmsalı azalır, sərfiyyat artır. 

Bundan başqa, sadə konstruksiya aşağı keyfiyyətli yanacaqla işləməyə imkan verirdi. Yük və yolsuzluq avtomobillərində əsas tələb bu idi ki, hər yerə getmək mümkün olsun.

Yüksək yanacaq sərfiyyatının ən başlıca səbəbi isə texniki deyil, iqtisadi idi. Ölkədə benzin bir neçə qəpik idi və benzin sərfiyyatı heç kimin cibinə zərbə vurmurdu. Konstruktorları da bir neçə litr əlavə yanacaq sərfiyyatı maraqlandırmırdı.

Üstəgəl, yük avtomobili və avtobus sürücüsü benzinə pul vermirdi. Bu texnikanın yanacağını müəssisə və təşkilatların timsalında dövlət təmin edirdi.

Vüqar