Strateji əhəmiyyətə malik əlaqələr

Müasir dövrdə nəqliyyat və kommunikasiya infrastrukturu dövlətlərin iqtisadi və siyasi gücünün formalaşmasında əsas amillərdən biri kimi çıxış edir. Qlobal ticarət dövriyyəsinin artdığı, enerji resurslarının və strateji yüklərin səmərəli şəkildə daşınmasına ehtiyacın yüksəldiyi bir vaxtda bu sahədəki əməkdaşlıq hər bir dövlətin milli maraqları ilə yanaşı, regional inteqrasiyanın da dərinləşməsinə xidmət edir. Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində nəqliyyat və kommunikasiya əlaqələrinin genişləndirilməsi isə həm coğrafi baxımdan əlverişli mövqedə yerləşən üzv ölkələrin potensialından istifadəni təmin edir, həm də bu təşkilatın geosiyasi və iqtisadi güc mərkəzinə çevrilməsi prosesini sürətləndirir. Türk Dövlətləri Təşkilatının üzv ölkələri – Azərbaycan, Türkiyə, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Özbəkistan və müşahidəçi statusunda olan digər türk dövlətləri mühüm coğrafi mövqeyə malikdirlər. Bu dövlətlərin yerləşdiyi region Avropa ilə Asiyanı birləşdirən əsas qovşaqda yerləşir və transkontinental daşımalar üçün vacib marşrutlar üzərində qurulub. Bu baxımdan, təşkilat çərçivəsində nəqliyyat və kommunikasiya sahəsində əməkdaşlığın gücləndirilməsi təkcə üzv ölkələrin deyil, eyni zamanda beynəlxalq ticarət sisteminin də maraqlarına cavab verir. Azərbaycan bu prosesdə xüsusi rol oynayan aparıcı ölkələrdən biridir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə ölkəmiz nəqliyyat-logistika infrastrukturu baxımından mühüm layihələr həyata keçirib. Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu, Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı, Zəngəzur dəhlizi və digər regional nəqliyyat layihələri Türk dövlətləri arasında əlaqələrin inkişafına mühüm töhfə verir. Azərbaycan həm də Orta Dəhliz adlanan Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu üzərində yerləşərək Avropa ilə Çin arasında yükdaşımaların həyata keçirilməsində vacib tranzit ölkəyə çevrilib. Bu isə Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində əlaqələrin dərinləşməsinə şərait yaradır və iqtisadi əməkdaşlığı genişləndirir. Zəngəzur dəhlizi layihəsi də Türk dünyasını birləşdirən strateji əhəmiyyətli təşəbbüslərdən biridir. Bu dəhlizin açılması Azərbaycanla Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında birbaşa quru bağlantısı yaratmaqla yanaşı, eyni zamanda Türkiyə ilə digər Türk dövlətləri arasında nəqliyyat əlaqələrini sürətləndirmiş olacaq. Bu layihənin reallaşması nəticəsində Türk Dövlətləri Təşkilatının üzvü olan ölkələr arasında iqtisadi əməkdaşlıq daha çevik və təhlükəsiz əsaslar üzərində qurulacaq. Dəhliz vasitəsilə nəinki yüklər, həm də informasiya, texnologiya və enerji daşıyıcıları da rahat şəkildə hərəkət edəcək ki, bu da bütövlükdə regionun inkişafına xidmət edəcək. Bundan başqa, kommunikasiya sahəsində də ortaq addımlar atılması zəruridir. Müasir dövrdə yalnız fiziki nəqliyyat deyil, informasiya-kommunikasiya texnologiyalarının inkişafı da strateji əhəmiyyət daşıyır. Türk dövlətləri arasında rəqəmsal transformasiya, internet təhlükəsizliyi, peyk rabitəsi və informasiya axınlarının koordinasiyası sahəsində əməkdaşlığın gücləndirilməsi gələcək çağırışlara cavab vermək baxımından mühüm addım olacaq. Bu sahədə də Azərbaycanın təcrübəsi və potensialı diqqətəlayiqdir. Xüsusilə Azerspace peykləri vasitəsilə regional informasiya yayımı və rabitə əlaqələrinin qurulması imkanları Türk dövlətləri üçün yeni əməkdaşlıq platformaları yaradır. Eyni zamanda, nəqliyyat və kommunikasiya əlaqələrinin inkişafı mədəni inteqrasiyanın güclənməsinə də töhfə verir. İnsanların sərbəst şəkildə bir ölkədən digərinə səfər etməsi, təhsil, turizm və biznes əlaqələrinin genişlənməsi üçün əlverişli şərait yaranır. Türk dünyasının coğrafi olaraq birləşməsi yalnız iqtisadi və siyasi deyil, həm də mənəvi birliyin möhkəmlənməsinə xidmət edir. Bu isə ortaq tarix, dil və mədəniyyətə malik olan xalqların gələcəyə daha güclü addımlarla irəliləməsinə şərait yaradır.

İlqar İlyasov
YAP Laçın rayon təşkilatının sədri